Józef św.

Miejsce urodzenia
Betlejem
Autor opracowania
Maria Działo, Kacper Kowalczyk
Tagi
św. Józef

Biogram

Święty Józef Oblubieniec był małżonkiem Marii z Nazaretu i opiekunem Jezusa. Dokładne miejsca oraz daty jego narodzin i śmierci pozostają nieznane. Głównym źródłem wiedzy o jego życiu są Ewangelie i apokryfy. Święty pochodził z rodu Dawida, z miasta Betlejem. Z zawodu był cieślą. Początki kultu świętego nie są znane. Pierwsze opinie na temat jego świętości pochodzą od św. Augustyna. Jego domniemany grób w dolinie Jozafata czczono dopiero od XVII wieku. Kult świętego rozwinął się w VIII wieku na Wschodzie, a na Zachodzie od XII wieku, dzięki kierunkom reformistycznym w Kościele, które akcentowały kult Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, wartość ubóstwa oraz pracy fizycznej. Jego wspomnienie obchodzone jest 19 marca i 1 maja. Prawdopodobnie pierwszy kościół ku czci św. Józefa został wzniesiony w Nazarecie przez cesarzową Helenę. Najstarszą w Europie jest świątynia św. Józefa w Bolonii z 1129 roku. W Polsce kościoły pod wezwaniem św. Józefa pojawiły się w XVII wieku. Do najstarszych należą: kościół Karmelitanek bosych w Lublinie (1624), Bernardynek w Krakowie (1646) i Cystersów w Krzeszowie (1692). Obecnie w Polsce znajduje się około 250 kościołów pod wezwaniem tegoż świętego. Szczególny jego kult szerzy sanktuarium św. Józefa w Kaliszu, skąd m.in. w 1994 roku rozpoczęła się peregrynacja kopii cudownego wizerunku patrona po diecezji kaliskiej.

W ikonografii św. Józef przedstawiany jest jako brodaty mężczyzna w średnim wieku, rzadziej jako starzec z siwą brodą. W sztuce średniowiecznej ukazywano go w stroju mieszczańskim albo żydowskim (w spiczastej czapce, zwanej ghetto). Często przedstawiano go również w długiej, luźnej szacie, w najnowszych przedstawieniach w stroju rzemieślnika. Najbardziej popularnym atrybutem świętego jest biała lilia, symbol niewinności. Kolejne to: prosta lub zagięta laska, kij pasterski, zakwitająca laska bądź różdżka, która pojawia się w scenach Wyboru Oblubieńca i Zalśubin. Następne atrybuty związane są z wykonywanym przez świętego zawodem stolarza (topór, piła, cyrkiel, hebel, dłuto i inne). Czasem w scenie Bożego Narodzenia św. Józef trzyma w dłoni świecę lub latarnię. Święty jest czczony jako patron rodzin, robotników, stolarzy, gospodarzy oraz ojców. Papież Pius IX 8 grudnia 1870 ogłosił go patronem Kościoła powszechnego.

Dzieła związane z osobą

Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Parafia św. Klemensa , Trzemeśnia, obraz
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Św. Małgorzaty, Raciborowice, obraz
Św. Józef , Parafia Św. Jakuba, Palczowice, rzeźba
Feretron z obrazami św. Józefa i Koronacji Najświętszej Marii Panny, Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, Grabie, feretron
Święta Rodzina, Parafia Św. Jana Chrzciciela, Orawka, obraz
Św. Józef, Brody, obraz
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, Biórków Wielki, obraz
Św. Józef, Parafia Św. Katarzyny Aleksandryjskiej, Tenczynek, rzeźba
Św. Rodzina, Parafia Św. Sebastiana, Jurgów, obraz
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Św. Anny, Kraków, feretron
Św. Józef, Parafia Św. Bartłomieja Apostoła, Poręba Wielka, obraz
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Św. Bartłomieja Apostoła, Łapanów, obraz
Św. Józef, obraz
Ołtarz boczny północny, Parafia Św. Piotra i św. Pawła, Łapsze Wyżne, ołtarz
Św. Józef z Dzieciątkiem , Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny, Myślenice, obraz
Odpoczynek Świętej Rodziny w czasie ucieczki do Egiptu, Kraków, obraz
Ucieczka do Egiptu, Kraków, obraz
Św. Rodzina, Parafia Św. Bartłomieja Apostoła, Poręba Wielka, feretron
Św. Józef, Parafia Parafia Św. Marcina z Tours, Biskupice, obraz
Św. Józef, Parafia Św. Apostołów Szymona i Judy, Łętownia, rzeźba
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Parafia Św. Katarzyny Aleksandryjskiej, Nowa Biała, rzeźba
Św. Józef z Dzieciątkiem , Parafia Św. Józefa, Kalwaria Zebrzydowska, inne dzieła sztuki
Św. Józef, Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny, Igołomia, obraz
Św. Józef, Parafia Św. Apostołów Filipa i Jakuba, Osielec, rzeźba
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Parafia Matki Boskiej Pocieszenia, Budzów, feretron
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Parafia Przenajświętszej Trójcy, Bieńkówka, rzeźba
Św. Józef z Dzieciątkiem Jezus, Parafia Opieki Matki Boskiej, Kamień, rzeźba
Św. Józef, Parafia Parafia Św. Jana Chrzciciela, Korzkiew, obraz
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Parafia Przemienienia Pańskiego (Sanktuarium Matki Bożej Opiekunki i Królowej Rodzin) , Maków Podhalański, rzeźba
Feretron z obrazami Matki Boskiej z Dzieciątkiem i św. Józefa z Dzieciątkiem, Parafia Parafia św. Klemensa , Trzemeśnia, feretron
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Św. Stanisława, Raba Wyżna, rzeźba
Św. Józef i Matka Boska Częstochowska, Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny, Igołomia, feretron
Ecce Homo oraz św. Józef, Parafia Parafia Matki Boskiej Pocieszenia, Budzów, feretron
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny, Gdów, obraz
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny, Gdów, obraz
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Św. Stanisława Biskupa i Męczennika, Świątniki Górne, obraz
Św. Józef z Jezusem, Parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bachowicach, Bachowice, obraz
Św. Józef, Parafia Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, Paczółtowice, obraz
Święta Rodzina, Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego, Wysiołek Luborzycki, obraz
Święta Rodzina ze św. Janem Chrzcicielem, Kraków, obraz
Św. Anna Samotrzeć / św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, Paczółtowice, feretron
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Parafia Matki Boskiej Śnieżnej, Tokarnia, obraz
Św. Józef, obraz
Św. Józef z Dzieciątkiem, Stryszawa, rzeźba
Św. Józef, Parafia Św. Sebastiana, Jurgów, rzeźba
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny, Krzęcin, witraż
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Trójcy Świętej, Krzywaczka, rzeźba
Św. Józef, Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny, Zielonki, obraz
Św. Józef, Parafia Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, Kasinka Mała, płaskorzeźba
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Parafia Św. Marcina z Tours, Biskupice, obraz
Św. Józef, Parafia Św. Sebastiana, Jurgów, rzeźba
Św. Anna Samotrzeć ze świętymi, Parafia Św. Sebastiana, Wieliczka, obraz
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny , Gaj, obraz
Nawiedzenie Najświętszej Marii Panny, Parafia Parafia Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, Tarnawa, obraz
Św. Józef z Dzieciątkiem, Parafia Parafia Przenajświętszej Trójcy, Bieńkówka, obraz
Święta Rodzina ze św. Janem Chrzcicielem i św. Franciszkiem z Asyżu, Kraków, obraz
Rodzina Marii, Kraków, obraz
Św. Anna Samotrzeć, Parafia Św. Mikołaja, Chrzanów, obraz

Jak cytować?

Maria Działo, Kacper Kowalczyk, "Józef św. ", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/ludzie/jozef-sw

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności