Św. Józef z Dzieciątkiem

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wielicki
Gmina
Gdów
Miejscowość
Gdów
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Niegowić
Parafia
Narodzenia Najświętszej Marii Panny
Kościół
Narodzenia Najświętszej Marii Panny
Tagi
malarstwo XVIII wieku
Miejsce przechowywania
zwieńczenie lewego ołtarza bocznego
Identyfikator
DZIELO/01348
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
przed 1748 rokiem
Technika i materiał
olej na płótnie
Wymiary podstawowe
szerokość – 60 cm
wysokość – 80 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Obraz św. Józefa z Dzieciątkiem powstał z przeznaczeniem do zwieńczenia ołtarza bocznego Matki Boskiej Różańcowej przed 1748 rokiem. Wykonany został najpewniej przez Piotra Korneckiego, malarza i rzeźbiarza, którego warsztatowi jest przypisywane wyposażenie kościoła. Obraz był prawdopodobnie odnawiany i konserwowany razem z całym ołtarzem w latach 1905, 1976-1979 i 1998.

Opis

Obraz w formie stojącego prostokąta zamkniętego łukiem półkolistym nadwieszonym. Święty Józef ukazany jest jako siedzący, do pasa, zwrócony w trzech czwartych w lewo, lewą ręką podtrzymuje siedzące na jego kolanach Dzieciątko, w prawej trzyma białą lilię. Twarz owalna o jasnej, rumianej karnacji, starczych rysach, z wąskimi oczami i prostym nosem, okolona gęstą brodą i krótkimi siwymi włosami. Święty ubrany jest w bladoniebieską tunikę o dużym dekolcie oraz jasnopomarańczowy płaszcz przerzucony przez prawe przedramię i spoczywający na kolanach. Dzieciątko zwrócone w trzech czwartych w prawo, prawą ręką obejmuje twarz Józefa, zbliżając swoją głowę do jego, w lewej dłoni trzyma krzyż. Twarz Dzieciątka pełna o jasnej, lekko zaróżowionej karnacji, z oczami skierowanymi do góry, małym nosem i wąskimi ustami, okolona jasnymi, krótkimi włosami. Dzieciątko przesłonięte w pasie białą tkaniną. Tło jednolite ciemnobrązowe.

Zarys problematyki artystycznej

Obraz św. Józefa z Dzieciątkiem można przypisać Piotrowi Korneckiemu na podstawie analizy porównawczej z jego potwierdzonymi archiwalnie dziełami. Typ twarzy św. Józefa jest analogiczny do fizjonomii Boga Ojca z obrazu Świętej Trójcy z ołtarza o tym samym wezwaniu w bazylice w Bochni. W bardzo zbliżony sposób malowane są rysy oraz modelowane gęste siwe włosy i broda z laserunkami. Twarz Dzieciątka z gdowskiego obrazu odpowiada typom fizjonomii puttów z bocheńskich obrazów Świętej Trójcy i św. Wojciecha. Na omawianym obrazie szaty modelowane są światłocieniem w lekkie zgięcia i załamania, tak samo jak na wszystkich obrazach tego malarza w Bochni czy Zakliczynie.
Święty Józef był oblubieńcem Marii i opiekunem Jezusa. W ikonografii przedstawiany jest z Dzieciątkiem na ramieniu i lilią, atrybutem odnoszącym się do jego życia w czystości.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Delikatne zabrudzenia. Obraz był odnawiany i konserwowany razem z całym ołtarzem w latach 1905, 1976-1979 i 1998.

Streszczenie

Obraz św. Józefa z Dzieciątkiem powstał z przeznaczeniem do zwieńczenia ołtarza bocznego Matki Boskiej Różańcowej przed 1748 rokiem. Wykonany został najpewniej przez Piotra Korneckiego, któremu jest przypisywane wyposażenie kościoła. Święty Józef był oblubieńcem Marii i opiekunem Jezusa. W ikonografii przedstawiany jest z Dzieciątkiem na ramieniu i lilią, atrybutem odnoszącym się do jego życia w czystości.

Bibliografia

Janicka-Krzywda Urszula , "Patron – atrybut – symbol", Poznań 1993
Kulig Tadeusz, Spiechowicz-Jędrys Agnieszka, "Sanktuarium Matki Bożej Gdowskiej", Kraków 2007

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Św. Józef z Dzieciątkiem", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-jozef-z-dzieciatkiem-1

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności