Św. Józef

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
tatrzański
Gmina
Bukowina Tatrzańska
Miejscowość
Jurgów
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Białka Tatrzańska
Parafia
Św. Sebastiana
Tagi
ołtarz rzeźba XIX wieku św. Józef
Miejsce przechowywania
ołtarz św. Józefa w kaplicy bocznej
Identyfikator
DZIELO/14256
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
przed 1890 rokiem
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromia, złocenie, srebrzenie
Wymiary podstawowe
szerokość – 88 cm
wysokość – 97 cm
Wymiary szczegółowe
Wymiar podstawy – 13 x 24 cm
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

Rzeźba została wykonana do ołtarza, w którym się znajduje.

Opis

Rzeźba pełna, ustawiona na prostokątnym cokole. Święty Józef ukazany frontalnie, z Dzieciątkiem na lewym ręku, z różdżką Jessego w prawej ręce. Jest ubrany w długą suknię z długimi rękawami, przepasaną sznurkiem oraz długi płaszcz spięty pod szyją, z prawym końcem zarzuconym na lewe przedramię, na stopach sandały. Ma podłużną, okoloną brodą twarz z długim, wąskim nosem i małymi oczami. Włosy brązowe, średniej długości, opadają na plecy. Dzieciątko zostało ukazane frontalnie, z rozpostartymi szeroko rękami, z lewą nogą założoną na prawą. Jest ubrane w długą sukienkę z długimi rękawami, przepasaną w pasie sznurkiem. Ma okrągłą twarz, z rumieńcami na pełnych policzkach i małymi, czerwonymi ustami oraz krótkim, szerokim nosem; włosy krótkie, falowane. Polichromia w partiach ciała naturalistyczna, szaty złocone, atrybut srebrzony.

Zarys problematyki artystycznej

Tak struktura ołtarza, jak i rzeźba w niszy głównej ołtarza w kaplicy św. Józefa nawiązują do rozwiązań zastosowanych w trzech ołtarzach nawy głównej. Tak samo jak Johann Feeg, autor omawianej figury, Wojciech Kułach „Wawrzeńcok” ustawił rzeźbę na brązowym cokole, w wykładanej lustrami niszy i zadbał o całkowite wyzłocenie gęsto fałdowanych szat. W rysach postaci widać jednak pewne uproszczenia i schematyzm, co świadczy o ludowych korzeniach twórczości artysty. Wojciech Kułach działał w Gliczarowie koło Nowego Targu, był samoukiem, ale też podobno w młodości uczył się rzemiosła w Wiedniu. Odbył półroczną pieszą wędrówkę przez Budapeszt do Rzymu, wracając przez Wiedeń, tworząc po drodze szkice, notatki i rysunki. Rzeźbił w drewnie, rzadziej w kamieniu. Startował nawet w konkursach na projekty pomników w Krakowie. Na Podhalu wykonał liczne figury i kapliczki przydrożne, feretrony oraz ołtarze i figury do nich, w które wyposażył m.in. kościół Szymona i Judy w Białce Tatrzańskiej, św. Marcina w Klikuszowej, św. Andrzeja w Szaflarach i św. Klemensa w Zakopanem. Nawiązywał do sztuki baroku i rokoka, był biegły technicznie, w stosowanych ornamentach wykorzystywał motywy liści, kwiatów i owoców.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Figura św. Józefa w niszy ołtarza bocznej kaplicy jurgowskiego kościoła została wykonana w 1890 roku przez rzeźbiarza-samouka Wojciecha Kułacha „Wawrzyńcoka” z Gliczarowa. Sposób kształtowania postaci nawiązuje do rzeźb pozostałych ołtarzy kościoła, jednak schematyzm twarzy zdradza ludowe korzenie twórczości artysty.

Bibliografia

Cisowski Bartłomiej, Duda Marta, "Szlak architektury drewnianej. Małopolska", Kraków 2005
Michniewski Artur, Michniewska Magdalena, Duda Marta, Wypych Sebastian, "Kościoły drewniane Karpat. Polska i Słowacja", Pruszków 2006
Plucińska Sylwia, "Zmiany w jurgowskim kościele" , „Prace Pienińskie” , s. 441-445

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Agata Felczyńska, "Św. Józef", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-jozef-5

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności