Św. Józef z Dzieciątkiem

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wadowicki
Gmina
Kalwaria Zebrzydowska
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Kalwaria Zebrzydowska
Parafia
Św. Józefa
Tagi
krakowskie artystki malarstwo monumentalne malarstwo XX wieku mozaika sztuka XX wieku
Miejsce przechowywania
północne (prawe) lewe transeptu
Identyfikator
DZIELO/14390
Kategoria
inne dzieła sztuki
Ilość
1
Czas powstania
druga / trzecia ćwierć XX wieku
Technika i materiał
mozaika; kamień, szkło, emalia
Wymiary podstawowe
szerokość – 36 cm
wysokość – 55,5 cm
Autor noty katalogowej
Justyna Kuska
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

Mozaika przedstawiająca św. Józefa z Dzieciątkiem w transepcie kościoła parafialnego św. Józefa w Kalwarii Zebrzydowskiej została wykonana przez krakowską malarkę, autorkę mozaik i witraży, żonę Wojciecha Weissa, Irenę Weiss.

Opis

Mozaika w kształcie stojącego prostokąta z umieszczonym centralnie frontalnym przedstawieniem św. Józefa trzymającego w ramionach Dzieciątko Jezus. Józef ukazany całopostaciowo, w pozycji stojącej, na prawym ramieniu podtrzymuje Dzieciątko. Twarz świętego pozbawiona jest szczegółów fizjonomicznych. Wokół jego głowy znajduje się nimb w kolorach białym, szarym, złotym oraz jasnobłękitnym. Postać ubrana jest w ciemnoszare, długie szaty. Dzieciątko ukazane jest w dużym uproszczeniu, z pominięciem szczegółów fizjonomicznych i anatomicznych. Tło przedstawienia stanowi wielobarwna kompozycja z geometrycznych fragmentów ceramiki w różnych odcieniach czerwieni, zieleni, błękitu oraz granatu.


Zarys problematyki artystycznej

Mozaika autorstwa Ireny Weiss jest przykładem uproszczonej kompozycji o tematyce religijnej, w której temat ikonograficzny zarysowano jedynie szkicowo. Kolorystyka i ogólny zarys postaci, a także jej charakterystyczna poza wskazują, że mozaika przedstawia św. Józefa z Dzieciątkiem. Irena Weiss była początkowo uczennicą, potem żoną znanego malarza okresu Młodej Polski, profesora i rektora krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych Wojciecha Weissa. Naukę malarstwa i rzeźby rozpoczęła w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem Konrada Krzyżanowskiego i Xawerego Dunikowskiego. Następnie kontynuowała edukację w Monachium i prywatnie u Wojciecha Weissa w Krakowie. W 1908 roku wyszła za Weissa. By jej prace nie były mylone z dziełami męża, przyjęła pseudonim artystyczny Aneri (będący anagramem imienia Irena). Aneri była autorką licznych pejzaży, martwych natur, portretów charakteryzujących się mocnymi, nasyconymi barwami. W późniejszym okresie twórczości wykonywała również mozaiki i witraże. Rodzina Weissów od około 1904 roku była związana z Kalwarią Zebrzydowską, gdzie Wojciech Weiss kupił dom dla swoich rodziców. Po ślubie z Ireną artysta dzielił swój czas pomiędzy Kraków a położony u podnóża klasztoru Bernardynów dom w Kalwarii. Kalwaryjskie pejzaże stały się częstym motywem w twórczości zarówno Wojciecha jak i Ireny Weiss. Prócz omawianej mozaiki przedstawiającej św. Józefa z Dzieciątkiem i wizerunku Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej w kościele św. Józefa w Kalwarii Zebrzydowskiej, Aneri wykonała także mozaikę z wizerunkiem Matki Boskiej w kościele św. Michała Archanioła w pobliskich Zebrzydowicach.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry, niewielkie spękania i zabrudzenia.

Streszczenie

Mozaika przedstawiająca św. Józefa z Dzieciątkiem została wykonana przez krakowską malarkę, żonę Wojciecha Weissa, Irenę Weiss (pseudonim artystyczny Aneri). Aneri była autorką licznych pejzaży, martwych natur, portretów charakteryzujących się mocnymi, nasyconymi barwami. W późniejszym okresie twórczości wykonywała również mozaiki i witraże. Rodzina Weissów od około 1904 roku była związana z Kalwarią Zebrzydowską, gdzie Wojciech Weiss kupił dom dla swoich rodziców. Kalwaryjskie pejzaże stały się częstym motywem w twórczości zarówno Wojciecha jak i Ireny Weiss. Prócz omawianej mozaiki i wizerunku Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej w kościele św. Józefa w Kalwarii Zebrzydowskiej, Aneri wykonała także mozaikę z wizerunkiem Matki Boskiej w kościele św. Michała Archanioła w pobliskich Zebrzydowicach.

Bibliografia

"Piękno do mnie przyszło... Wojciech Weiss. Malarstwo białego okresu 1905-1912, Aneri Irena Weissowa. Malarstwo, katalog wystawy", Warszawa 2007
Weiss Renata, "Akordy światła i koloru. Wojciech Weiss i Aneri", Stalowa Wola 2017
Weiss-Nowina Konopka Zofia, "Kalwaryjski szlak Wojciecha Weissa", http://szlakimalopolski.mik.krakow.pl/?szlaki=kalwaryjski-szlak-wojciecha-weissa [dostęp z dn. 23.04.2018]

Jak cytować?

Justyna Kuska, "Św. Józef z Dzieciątkiem ", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-jozef-z-dzieciatkiem-16

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności