Święta Rodzina

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Kocmyrzów-Luborzyca
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Wawrzeńczyce
Parafia
Podwyższenia Krzyża Świętego
Tagi
Dzieciątko Jezus malarstwo XX wieku Matka Boska sztuka pierwszej połowy XX wieku
Miejsce przechowywania
prawy ołtarz boczny
Identyfikator
DZIELO/03815
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
1914 rok
Technika i materiał
olej na płótnie
Wymiary podstawowe
szerokość – 90 cm
wysokość – 160 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0

Dzieje zabytku

Przedstawienie Świętej Rodziny namalował Bolesław Rutkowski w 1914 roku.

Opis

Obraz w formie stojącego prostokąta zamkniętego łukiem odcinkowym, z przedstawieniem Świętej Rodziny w pracowni stolarskiej. W centrum, na pierwszym planie św. Józef ukazany w pozycji stojącej, frontalnie, w kontrapoście, lewą ręką podtrzymuje Dzieciątko, w prawej, wyciągniętej w bok trzyma gałązkę lilii. Twarz ma szczupłą, o starczych rysach, dużych, migdałowatych oczach w ciemnej oprawie, garbatym nosie i wąskich ustach; okoloną gęstą, siwą brodą i krótkimi włosami. Ubrany jest w jasnofioletową, luźną tunikę oraz żółty płaszcz zarzucony na ramiona i z przodu postaci, zapięty pod szyją. Dzieciątko w pozycji siedzącej, zwrócone w trzech czwartych w prawo, w lewej, opuszczonej ręce trzyma krzyżyk, prawą unosi w geście błogosławieństwa. Twarz ma pełną, o dużych, migdałowatych oczach, małym nosie i pełnych ustach; okoloną jasnymi, kręconymi włosami. Ubrane jest w białą, luźną i długą tunikę. W lewej części obrazu, na drugim planie Maria ukazana w pozycji siedzącej, zwrócona w trzech czwartych w lewo, z uniesioną prawą ręką, w którą trzyma igłę z nitką. Twarz ma owalną, o młodzieńczych rysach, dużych oczach, prostym nosie i pełnych ustach, okoloną włosami ukrytymi pod welonem. Ubrana jest w jasnoczerwoną suknię, przepasaną w talii, niebieski płaszcz narzucony na kolana, wokół głowy i szyi ma biały welon, na kolanach zaś białą tkaninę, którą szyje. Postacie ukazane we wnętrzu pracowni, z podłogą wyłożoną kamiennymi płytami i jasnobrązowymi ścianami, w prawej części obrazu ukazany drewniany stół przy którym znajdują się narzędzia stolarskie. W lewym dolnym rogu sygnatura „B(olesław) Rutkowski / r(oku) p(ańskiego) 1914”.







Zarys problematyki artystycznej

Ikonografia Świętej Rodziny kształtowała się od średniowiecza razem z rozwojem kultu i zagadnień teologicznych związanych z osobą św. Józefa. Najwcześniejsze przedstawienia Świętej Rodziny występowały w scenach i cyklach narracyjnych związanych z Bożym Narodzeniem, Pokłonem pasterzy, Pokłonem trzech króli czy Ofiarowania w świątyni. Po soborze trydenckim w sztuce zachodniej ikonografia św. Józefa znacznie się rozwinęła. Pojawiły się samodzielne przedstawienia św. Józefa, jego postać była dodawana do tradycyjnych wizerunków Matki Boskiej z Dzieciątkiem, a także zaczęto ukazywać sceny z życia Świętej Rodziny. Te ostatnie, oparte na przekazach apokryficznych, miały ukazywać rodzinny klimat domu Chrystusa w Nazarecie, jak sceny Wieczerzy Świętej Rodziny, Pielgrzymującej Świętej Rodziny (Wędrującej) czy przedstawienia z Marią zajętą pracami gospodarczymi oraz Józefem i Jezusem w warsztacie stolarskim, jak na omawianym obrazie.
Około 1914 roku częstochowski malarz Bolesław Rutkowski (1882-1978) wykonał obrazy do ołtarzy bocznych kościoła w Luborzycy, w tym omawiane dzieło. Ten wciąż dosyć słabo rozpoznany malarz był wykonawcą dziesiątków obrazów do kościołów w całej Polsce, jak również wielu kopii wizerunku jasnogórskiego. Jego twórczość cechuje jeszcze dziewiętnastowieczna maniera malarstwa religijnego.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Ściemniały werniks, zabrudzenia i zaplamienia, przedziurawienia płótna.

Streszczenie

Przedstawienie Świętej Rodziny namalował Bolesław Rutkowski w 1914 roku. Ikonografia Świętej Rodziny kształtowała się od średniowiecza razem z rozwojem kultu i zagadnień teologicznych związanych z osobą św. Józefa. Po soborze trydenckim w sztuce zachodniej ikonografia św. Józefa znacznie się rozwinęła. Pojawiły się samodzielne przedstawienia św. Józefa, jego postać była dodawana do tradycyjnych wizerunków Matki Boskiej z Dzieciątkiem, a także zaczęto ukazywać sceny z życia Świętej Rodziny, np. sceny z Marią zajętą pracami gospodarczymi, a Józefa i Jezusa w warsztacie stolarskim, jak na omawianym obrazie.

Bibliografia

Domański Roman, "Krótki zarys dziejów kościoła i parafii luborzyckiej", Kraków 1994
Bator Zofia, "Święta Rodzina w chrześcijańskiej ikonografii" , „Salvatoris Mater” , s. 100-130

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Święta Rodzina", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/swieta-rodzina-8

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności