Św. Józef

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
limanowski
Gmina
Mszana Dolna
Miejscowość
Kasinka Mała
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny
Tagi
rzeźba XX wieku Stanisław Ciężadlik św. Józef
Miejsce przechowywania
filar przy łuku tęczowym
Identyfikator
DZIELO/02097
Kategoria
płaskorzeźba
Ilość
1
Czas powstania
około połowy XX wieku
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Mszana Dolna
Technika i materiał
drewno, techniki stolarskie i rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie
Wymiary podstawowe
szerokość – 60 cm
wysokość – około 125 cm
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Płaskorzeźbę wykonał Stanisław Ciężadlik około połowy XX wieku.

Opis

Drewniana płaskorzeźba św. Józefa z Dzieciątkiem w kształcie stojącego prostokąta, zamkniętego łukiem półkolistym, umieszczona w architektonicznej oprawie. Święty Józef ukazany w centrum kompozycji z Dzieciątkiem Jezus na prawym ręku, lewą wspierający się na blacie stołu stolarskiego. Twarz o ostro zaznaczonych rysach, z długim i prostym nosem, małymi ustami i oczami, okolona krótką brodą, policzki zarumienione. Włosy ciemnobrązowe, średniej długości, opadające kosmykami na czoło i zasłaniające uszy. Święty ubrany jest w zieloną suknię z długimi rękawami oraz brązowy płaszcz zarzucony na prawe przedramię i zasłaniający nogi, na stopach ma sandały. Dzieciątko zwrócone trzy czwarte w lewo, ukazane w pozycji siedzącej ze skrzyżowanymi nóżkami, z szeroko rozłożonymi na boki rączkami. Twarz okrągła o dziecięcych rysach, niebieskich oczach i silnie zarumienionych policzkach. Włosy krótkie i jasne. Ubrany jest w białą sukienkę z długimi rękawami, obwiedzioną na brzegach złotą lamówką. Draperia szat ułożona w kanciate, równolegle biegnące fałdy. Po prawej stronie obrazu stół stolarski z imadłem oraz narzędziami stolarskimi: piłą i kątownicą. Całość ukazana we wnętrzu architektonicznym z drewnianą podłogą, zielonym tłem i drewnianym słupem po prawej stronie. Rama architektoniczna, od dołu ujęta półwałkiem, flankowana kolumienkami podtrzymującymi trójkątny przyczółek. Struktura ramy malowana na kolor ciemnobrązowy, polichromia w odsłoniętych partiach ciała płaskorzeźby naturalistyczna, detale złocone.

Zarys problematyki artystycznej

Na podstawie analizy stylistycznej dzieł znajdujących się w kościele w Kasince Małej omawianą płaskorzeźbę można przypisać Stanisławowi Ciężadlikowi, wykonawcy dzieł sztuki sakralnej, który przez wiele lat współpracował z parafią w Kasince. Płaskorzeźby artysty charakteryzują się typową dla niego niemal geometrycznie kształtowaną draperią szat oraz surowością w wyrazie twarzy przedstawianych postaci. Typowym dla artysty jest również rzeźbienie włosów w drobne kosmyki, a także silnie zarumienione policzki. Stanisław Ciężadlik (1912-1996) był malarzem, rzeźbiarzem, muzykiem, scenografem, twórcą lalek i aktorem-lalkarzem. Ten wszechstronnie uzdolniony artysta wykonał szereg prac w kościele w Kasince Małej: dwa ołtarze, chrzcielnicę, konfesjonał i dwa portrety proboszczów. Ciężadlik początkowo zajmował się malarstwem portretowym i dopiero za namową prof. Wacława Sobieskiego zwrócił się ku sztuce sakralnej. W latach 1933-1935 odbył studia na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Wykonał m.in. rzeźby ze sceny Ukrzyżowania w kościele św. Michała Archanioła w Mszanie Dolnej, ołtarz i drogę krzyżową w kościele w Bukowinie Tatrzańskiej, ołtarz w kościele Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Skawie. Spośród malarstwa religijnego rozpoznanych prac artysty jest mało. Dotychczas wymienić można obraz do kościoła Najświętszej Marii Panny w Będkowicach z 1935 roku ukazujący wizerunek Najświętszego Serca Jezusa oraz obraz „Św. Jan Chrzciciel”, który w 1964 roku podarowano na 25-lecie pracy kapłańskiej księdzu Janowi Kasiarzowi z Kasinki Małej. Święty Józef na omawianym dziele został przedstawiony w tradycyjnej konwencji ikonograficznej z Dzieciątkiem Jezus na ręku, mającym ukazać go jako opiekuna Syna Bożego na tle warsztatu stolarskiego – miejsca pracy świętego.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Stan zachowania dobry.

Streszczenie

Na podstawie analizy stylistycznej dzieł znajdujących się w kościele w Kasince Małej omawianą płaskorzeźbę możemy przypisać Stanisławowi Ciężadlikowi, wykonawcy dzieł sztuki sakralnej, który przez wiele lat współpracował z parafią w Kasince. Stanisław Ciężadlik (1912-1996) był malarzem, rzeźbiarzem, muzykiem, scenografem, twórcą lalek i aktorem-lalkarzem. Ten wszechstronnie uzdolniony artysta wykonał szereg prac w kościele w Kasince Małej: dwa ołtarze, chrzcielnicę, konfesjonał i dwa portrety proboszczów.

Bibliografia

Gargas Jan, "Jubileusz parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Kasince Małej 1911-2011", Kraków 2011
Maciejczak Władysław, "Stanisław Ciężadlik (1912-1996)", Wrocław-Mszana Dolna 1996

Jak cytować?

Maria Działo, "Św. Józef", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-jozef-14

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności