Św. Józef z Dzieciątkiem

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
suski
Gmina
Budzów
Miejscowość
Bieńkówka
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Sułkowice
Parafia
Parafia Przenajświętszej Trójcy
Tagi
Biedrawa Baltazar Rymarczyk Błażej św. Józef
Miejsce przechowywania
zwieńczenie ołtarza bocznego Matki Boskiej z Lourdes
Identyfikator
DZIELO/13774
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
1895 rok
Fundator
Baltazar Biedrawa z Jachówki oraz Błażej Rymarczyk z Bieńkówki
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Oświęcim
Technika i materiał
olej na płótnie
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

Obraz św. Józefa zamówiono w 1895 roku u nieznanego malarza w Oświęcimiu. Jego fundatorami byli Baltazar Biedrawa z Jachówki oraz Błażej Rymarczyk z Bieńkówki. Dzieło wprawiono do ołtarza zakupionego w 1796 roku w kościele św. Norberta w Krakowie, który obecnie nosi wezwanie Matki Boskiej z Lourdes. W kronice parafialnej pod datą 1895 zanotowano: „[…] dano wymalować 2 obrazy do małych ołtarzy w górze za cenę 50 zł, św. Józefa i św. Barbarę, na który to cel złożył Baltazar Biedrawa z Jachówki 10 zł, a Błażej Rymarczyk z Bieńkówki 6 zł 80 ct”.

Opis

Obraz w kształcie stojącego prostokąta o wklęsło-wypukłych bokach. W centrum kompozycji św. Józef ukazany frontalnie, do wysokości kolan, z Dzieciątkiem Jezus na lewej ręce i gałązką białej lilii w prawej, z głową delikatnie zwróconą w lewo. Święty ubrany jest w błękitną suknię z długimi rękawami, obszytą złotą lamówką oraz jasnobrązowy płaszcz z różową podszewką, założony na plecy i spływający pod prawą ręką na lewe ramię. Twarz owalna, okolona średniej długości, siwą brodą, wzrok skierowany do góry, włosy siwe, zasłaniające uszy. Dzieciątko ukazane w pozycji siedzącej, zwrócone trzy czwarte w prawo, z głową skierowaną na wprost, rękami obejmujące za szyję św. Józefa. Ubrane w długą, białą sukienkę z długimi rękawami. Dłonie św. Józefa i Dzieciątka smukłe, o długich i subtelnych palcach. Wokół głów św. Józefa i Dzieciątka złote, koliste nimby. Tło obrazu jednolite i ciemnozielone.

Zarys problematyki artystycznej

Obraz przedstawiający św. Józefa z Dzieciątkiem to drugie obok wizerunku św. Barbary dzieło zamówione w 1895 roku u anonimowego malarza w Oświęcimiu przez parafian z Bieńkówki. Niewątpliwe, oba płótna zostały namalowane ręką tego samego artysty. Obrazy trafiły do zwieńczeń barokowych ołtarzy zakupionych w kościele św. Norberta w Krakowie w 1796 roku, które obecnie znajdują się w nawie głównej kościoła w Bieńkówce.

Święty Józef został ukazany w klasycznej konwencji ikonograficznej, frontalnie, z Dzieciątkiem Jezus na ręku i z tradycyjnym atrybutem w postaci gałązki białej lilii w dłoni, symbolizującej jego czystość.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dostateczny; znaczne pofalowanie płótna, ogólne zabrudzenie powierzchni, liczne przetarcia warstwy malarskiej.

Streszczenie

Obraz św. Józefa został wykonany w 1895 roku u nieznanego malarza w Oświęcimiu. Jego fundatorami byli Baltazar Biedrawa z Jachówki oraz Błażej Rymarczyk z Bieńkówki. Wizerunek św. Józefa z Dzieciątkiem jest przejawem najpopularniejszego typu ikonograficznego tegoż świętego w sztuce polskiej w XIX i XX wieku – św. Józefa jako opiekuna Dzieciątka Jezus.

Bibliografia

"Bieńkówka przez siedem wieków", Kraków 2003
Janicka-Krzywda Urszula , "Patron – atrybut – symbol", Poznań 1993

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Maria Działo, "Św. Józef z Dzieciątkiem", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-jozef-z-dzieciatkiem-6

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności