Św. Józef z Dzieciątkiem

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Skawina
Miejscowość
Krzęcin
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny
Miejsce przechowywania
nawa główna
Identyfikator
DZIELO/03039
Kategoria
witraż
Ilość
1
Czas powstania
1952 rok
Fundator
Gromada Krzęcin
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Kraków
Technika i materiał
szkło, techniki witrażowe, ołów
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

Witraż został wykonany w 1952 roku według projektu Władysława Jastrzębskiego w pracowni S. G. Żeleński w Krakowie z przeznaczeniem do kościoła w Krzęcinie.

Opis

Witraż w formie stojącego prostokąta zwieńczonego łukiem odcinkowym nadwieszonym, z wizerunkiem św. Józefa z Dzieciątkiem. Święty został ukazany frontalnie, całopostaciowo, ujęty stylizowanymi wstęgami i biało-zielonymi polami romboidalnymi. W prawej ręce trzyma kwiat lilii, na lewym ramieniu niesie Dzieciątko Jezus. Jest ubrany w żółtą tunikę oraz zielony płaszcz przerzucony przez obie ręce, a Dzieciątko w białą sukienkę. Wizerunek ujęty inskrypcją „UMIŁO/WAŁ GO / PAN / I PRZYOZDOBIŁ GO / SZATĄ / CHWAŁY / PRZYODZIAŁ GO SYRACH XIV 9.” U stóp świętego inskrypcja „ŚWIĘTEMU / JÓZEFOWI / WITRAŻ TEN OFIAROWAŁA / GROMADA KRZĘCIN / 1952” i niżej „PROJEKT(OWAŁ) / WŁ[ADYSŁAW] JASTRZĘBSKI / WYKONAŁ ZAKŁAD WITRAŻ. / SG ŻELEŃSKI / KRAKÓW. Witraż utrzymany w chłodnej kolorystyce, z przewagą zieleni, fioletu i szarości.

Zarys problematyki artystycznej

Przedstawienie św. Józefa ukazane na witrażu nawiązuje do tradycyjnej ikonografii. Święty został wyobrażony z Dzieciątkiem Jezus, którego był opiekunem. Józef, małżonek Marii, chronił i utrzymywał Świętą Rodzinę. Stał się symbolem wiary, pracowitości oraz skromności, patronem pracujących oraz rodzin. Dzieciątko wykonuje w stronę widza gest błogosławieństwa.
Witraż powstał w pracowni kontynuującej tradycje zakładu, który od 1902 roku działał w Krakowie pod nazwą „Krakowski Zakład Witrażów Artystycznych Oszkleń Wytrawiania na szkle prof. Władysława Ekielskiego i Antoniego Tucha”. Dwa lata po założeniu do spółki dołączył architekt Stanisław Gabriel Żeleński, który w 1906 roku przejął zakład na własność i zmienił jego nazwę na „Krakowski Zakład Witrażów, Oszkleń Artystycznych i Fabryka Mozaiki Szklanej S.G. Żeleński”, a w skrócie „S.G. Żeleński”. Po śmierci Stanisława zakład prowadziła rodzina, a w 1952 roku został upaństwowiony. Po przejściu na powrót w ręce prywatne zakład działa do dziś. W czasie swojego istnienia realizował projekty witraży m.in. w kościele Mariackim w Krakowie, w katedrze wawelskiej projektu Józefa Mehoffera, w kościele Franciszkanów w Krakowie projektu Stanisława Wyspiańskiego oraz w szeregu innych lokalizacji w Krakowie i kościołach w mniejszych miejscowościach, np. Chrzanowie, Liszkach, Kalwarii Zebrzydowskiej, czy Rudawie.
Władysław Jastrzębski, który zaprojektował witraże do kościoła w Krzęcinie, był również współautorem dekoracji szklanych w kościele Cystersów w krakowskiej Mogile oraz kościele parafialnym św. Michała Archanioła w Mszanie Dolnej.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Witraż z wizerunkiem św. Józefa powstał w 1952 roku w pracowni „S.G. Żeleński” w Krakowie. Projekt do niego sporządził Władysław Jastrzębski, współautor realizacji w Mogile i Mszanie Dolnej. Witraż ufundowała Gromada Krzęcin.

Bibliografia

Spiechowicz-Jędrys Agnieszka, "Krzęcin. Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi", Kraków 2004
"Historia Krakowskiego Zakładu Witrażów S.G. Żeleński", http://zelenski.pl/front/historia [dostęp z dn. 23.04.2018]
Czapczyńska-Kleszczyńska Danuta, Szybisty Tomasz, "Korpus witraży z lat 1800-1945 w kościołach rzymskokatolickich metropolii krakowskiej i przemyskiej, t. 1: Archidiecezja Krakowska, dekanaty krakowskie", Kraków 2014
"Korpus witraży z lat 1800-1945 w kościołach rzymskokatolickich metropolii krakowskiej i przemyskiej, t. 2: Archidiecezja Krakowska, dekanaty pozakrakowskie", Kraków 2015
Pawłowska Krystyna, "Witraże w kamienicach krakowskich z przełomu wieków XIX i XX", Kraków 1994
Janicka-Krzywda Urszula , "Patron – atrybut – symbol", Poznań 1993
"Żywoty świętych pańskich na wszystkie dnie roku podług najwiarygodniejszych źródeł wyjętych z dzieł ojców i doktorów kościoła św.", Mikołów-Warszawa 1905

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Agata Felczyńska, "Św. Józef z Dzieciątkiem", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-jozef-z-dzieciatkiem-19

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności