Sakralne Dziedzictwo Małopolski

MAŁOPOLSKIE MIEJSCOWOŚCI

Zobacz więcej Miejscowości

LUDZIE ZWIĄZANI Z MAŁOPOLSKĄ

Zobacz więcej Ludzie

SZTUKA MAŁOPOLSKI

Zobacz więcej Dzieła

TRASY WYCIECZEK

Zobacz więcej Zwiedzaj Małopolskę

Cyfrowe Archiwum

Archidiecezji Krakowskiej

Scenariusze lekcyjne

Blog

Z życia Pracowni

Inwentaryzacja Opactwa OO. Cystersów w Szczyrzycu A.D. 2025

Małopolskie zabytki

Nowe materiały na portalu SDM: Kościół Świętej Jadwigi Śląskiej w Waksmundzie

Małopolskie zabytki

Nowe materiały na portalu SDM: kościoły Sieprawia i Krzyszkowic

Matka Boska Gromniczna

Dzieła

Zdjęcie nr 1: Kościół murowany, orientowany, jednonawowy, z transeptem, prezbiterium z obejściem i przybudówkami. Od zachodu kruchta, od północy kwadratowa kaplica, od południa kolejna przybudówka.
Prezbiterium zamknięte półokrągło, z obejściem przeprutym do niego arkadami wspartymi na filarach. Ściany nawy i prezbiterium gładkie, przekryte sklepieniem kolebkowym z lunetami, w których mieszczą się okna. Transept i przecięcie naw sklepione krzyżowo. Na ścianach polichromia figuralna ze scenami z Nowego Testamentu, w partii sklepienia drobne, złote gwiazdki. Od zachodu chór zatopiony w występującym asymetrycznie murze, z tralkową balustradą. W prezbiterium siedem okien w kształcie stojącego prostokąta zamkniętego łukiem pełnym wypełnionych witrażami, w nawie sześć okien, w ramionach transeptu po jednym, czterodzielnym, wypełnionym witrażem, na wysokości chóru po dwa z każdej strony. Główne wejście od zachodu przez kruchtę. Fasada poprzedzona przedsionkiem o podziałach ramowych, z prostokątnym wejściem na osi, flankowanym parą pilastrów i prostokątnymi płycinami. Kondygnację wieńczy pełne belkowanie z wysuniętym gzymsem podtrzymującym daszek i trójkątny, schodkowy szczyt zakończony postumentami. Na centralnym krzyż, na sąsiadujących figury dzieci z rogami obfitości, a na zewnętrznych wazony płomieniste; szczyt ujmują postumenty z kulami. Fasada dwukondygnacyjna ze szczytem. Kondygnacja trójosiowa, rozdzielona pilastrami, o polach wypełnionych blendami w kształcie stojących prostokątów zamkniętych łukiem pełnym; szczyt trójkątny, z tarczą zegarową pośrodku. Budynek kościoła o wyraźnych podziałach na bryły składowe, ściany gładkie, przeprute oknami, z gzymsami pod krawędziami dachu.
Nad nawą główną, na kalenicy, wieżyczka na sygnaturkę z latarnią i baniastym hełmem, druga na skrzyżowaniu naw, z latarnią i hełmem zakończonym krzyżem. Dach nad nawą główną i przedsionkiem dwuspadowy, nad ramionami transeptu trójspadowym,nad prezbiterium zakończony wielobocznie, na przybudówkach dachy pulpitowe, dwuspadowe i wielospadowe. Dachy kryte dachówką ceramiczną, wieżyczki blachą.
Najciekawszymi zabytkami kościoła są ołtarz główny z około 1700 roku z nastawą utworzoną z wici winnej latorośli, manierystyczny ołtarz boczny oraz siedemnastowieczna chrzcielnica z warsztatu Santi Gucciego.

Kościół św. Bartłomieja

Zdjęcie nr 1: Kościół drewniany, orientowany, usytuowany na wzgórku, otoczony pierwotnym cmentarzem przykościelnym oraz starodrzewiem (lipami), ujęty drewnianym ogrodzeniem z poziomo ułożonych desek, w którego ciągu znajduje się masywna dzwonnica. Ściany kościoła wzniesione w konstrukcji zrębowej, oszalowanej pionowo z listwowaniem. Nawa na planie prostokąta; prezbiterium węższe, zamknięte wielobocznie, zbudowane na zrąb; od północy zakrystia na planie prostokąta; od południa późniejsza, dobudowana kruchta. Od zachodu nawę poprzedza niższa wieża, zbudowana w konstrukcji słupowo-ramowej, o pochyłych ścianach. Wnętrze nakryte stropami, w nawie z zaskrzynieniami. Nawa od prezbiterium oddzielona tęczą o łuku półkolistym wspartym na kroksztynach; na belce umieszczone rzeźby z początku XVI wieku przedstawiające grupę Ukrzyżowania: krucyfiks, Matka Boska, św. Jan Ewangelista oraz św. Maria Magdalena. Chór muzyczny wsparty na dwóch kolumnach, barokowy. Wnętrze pokryte polichromią z pierwszej połowy XVII wieku. Pośrodku kościoła oraz bliżej chóru muzycznego znajdują się wejścia do krypt pokryte płytami. Główny portal kościoła umieszczony jest od strony zachodniej, w przedsionku pod wieżą, ukształtowany w formie profilowanej, lekko zaostrzonej arkady przechodzącej w tzw. ośli grzbiet. Portal południowy, w kruchcie zakończony ostrołukiem, z motywem sznura w profilowaniach z pierwotnymi jednoskrzydłowymi drzwiami o gotyckich okuciach. Portal prowadzący z prezbiterium do zakrystii ma bogate profilowanie (zewnętrzny profil z motywem „ząbków”), jest zakończony w tzw. ośli grzbiet z drzwiami żelaznymi, dekorowanymi ukośną kratą. Okna znajdują się od strony południowej, pod dwa w nawie oraz w prezbiterium. Nadokienniki mają wykrój w ośli grzbiet. Ponadto jedno okno o analogicznym układzie w prezbiterium na ścianie wschodniej, częściowo zabudowane, zasłonięte ołtarzem. Dach gontowy o jednej kalenicy, wsparty na kroksztynach z szerokim okapem, o dużym kącie spadku uzyskanym poprzez zastosowaną gotycką więźbę storczykową, pośrodku z wieżyczką na sygnaturkę o barkowym kształcie. Wieża główna nakryta dachem gontowym, trójspadowym.

Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny

Zdjęcie nr 1: Ołtarz architektoniczny, jednokondygnacyjny, jednoosiowy ze zwieńczeniem. Ołtarz prostopadłościenny, murowany z drewnianą mensą. Antepedium drewniane, w formie leżącego prostokąta ujętego ramą, z przedstawieniem śmierci św. Józefa w oktogonalnym polu, po bokach rodzina fundatorów. Retabulum osadzone na niewysokim, zryzalitowanym po bokach cokole. Część środkową nastawy ujmuje para kolumn wspierających przerwane w partii architrawu i wybrzuszonego fryzu belkowanie z silnie wysuniętym gzymsem. Zwieńczenie ujęte parą spływów i zamknięte fragmentem gzymsu w kształcie wklęsło-wypukłego łuku. Po bokach przerwany, półkolisty przyczółek. Pola cokołu zdobi motyw wydłużonych rozet, dolną partię części środkowej retabulum para związanych kokardą gałązek laurowych, nad obrazem sygle „SJ” wkomponowane w ulistnione gałązki, natomiast w górnej partii para spiętych gałązek różanych z kwiatkami. Boki retabulum ujmuje para ażurowych uszaków akantowych. Krawędzie spływów zwieńczenia zdobią ulistnione gałązki, w dolnej części para rozet, u góry uskrzydlona główka anielska. Szczyt w formie palmety. Na przerwanym przyczółku para aniołków. Pośrodku cokołu retabulum obraz w kształcie leżącego prostokąta, ujęty wąską złoconą ramą, z przedstawieniem Jezusa upadającego pod krzyżem. Pole części środkowej ołtarza w kształcie stojącego prostokąta zamkniętego półkolistym łukiem nadwieszonym z uskokami, ujęte profilowaną, złoconą ramą. W środku obraz w kształcie stojącego prostokąta, w złoconej ramie zdobionej motywem liści akantu, z przedstawieniem św. Józefa. Po bokach retabulum para rzeźb ustawionych na niewysokich konsolach wspartych na parze wolut, po prawej stronie wizerunek św. Wacława, po lewej św. Floriana. Pole środkowe zwieńczenia w kształcie trapezu o wklęsłych ramionach i narożach, zamkniętego półkolistym łukiem nadwieszonym, ujęte profilowaną, złoconą ramą, z przedstawieniem zaślubin Marii i św. Józefa. Struktura w całości marmoryzowana w kolorze zielono-niebieskim, detal architektoniczny i ornamentyka złocone.

Ołtarz boczny

Zdjęcie nr 1: Czternaście obrazów uzyskało ten sam kształt stojącego prostokąta, obramienionego prostą, złoconą i profilowaną ramą. W polach obrazowych znalazły się wielopostaciowe kompozycje umieszczone najczęściej na tle pejzażu, ale także i architektury. Narracja każdego z obrazów skupia się na osobie Chrystusa, któremu towarzyszą inni ludzie, zgodnie z tematyką kolejnej stacji. Namalowane postacie wykonują gwałtowne i dynamiczne gesty. Na ich twarzach o jasnych karnacjach widoczne są różne emocje. Postacie ubrane są w obficie drapowane szaty o intensywnej i kontrastowej kolorystyce. Cykl przedstawia: 1) Sąd Piłata, 2) Jezus bierze krzyż na ramiona, 3) Pierwszy upadek Chrystusa, 4) Chrystus spotyka matkę, 5) Szymon z Cyreny pomaga nieść krzyż Jezusowi, 6) Weronika ociera twarz Jezusa, 7) Drugi upadek pod krzyżem Chrystusa, 8) Jezus upomina płaczące niewiasty, 9) Trzeci upadek pod krzyżem Chrystusa, 10) Obnażenie z szat Jezusa, 11) Przybicie do krzyża Chrystusa, 12) Śmierć Chrystusa na krzyżu, 13) Opłakiwanie Jezusa, 14) Złożenie Chrystusa do grobu.

Stacje Drogi Krzyżowej

Cyfrowe archiwum

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Protocollon exhibitorum consistorii metropolitani Leopoliensis ex anno 1810

Archiwum Archidiecezji Lwowskiej

Protocollon exhibitorum consistorii metropolitani Leopoliensis ex anno 1810

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Acta actorum causarum, sententiarum tam diffinitivarum quam interquutoriarum, obligationum, constitutionum etc. coram reverendo domino Petro Porembski preposito Ossviecimensi, canonico et officiali generali Cracoviensi de anno Domini millesimo quingentesimo quinquagesimo nono, cuius indicio est secunda, pontificatus sanctissimi in Christo patris et domini nostri domini Pauli divina providentia pape quarti, anno quart, a die et mense infrascriptis feliciter continuantur

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Acta actorum causarum, sententiarum tam diffinitivarum quam interquutoriarum, obligationum, constitutionum etc. coram reverendo domino Petro Porembski preposito Ossviecimensi, canonico et officiali generali Cracoviensi de anno Domini millesimo quingentesimo quinquagesimo nono, cuius indicio est secunda, pontificatus sanctissimi in Christo patris et domini nostri domini Pauli divina providentia pape quarti, anno quart, a die et mense infrascriptis feliciter continuantur

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Volumen VI actorum episcopalium R. D. Joannis Małachowski, episcopi Cracoviensis, ducis Severiae de anno 1692 et 1693, quorum index ad finem videatur

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Volumen VI actorum episcopalium R. D. Joannis Małachowski, episcopi Cracoviensis, ducis Severiae de anno 1692 et 1693, quorum index ad finem videatur

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Korespondencja do Głównego Zarządu Dóbr Arcybiskupich za lata 1921-1938

Archiwum Archidiecezji Lwowskiej

Korespondencja do Głównego Zarządu Dóbr Arcybiskupich za lata 1921-1938

Partnerzy serwisu

Województwo Małopolskie

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie

Archidiecezja Krakowska

Archiwum Krakowskiej Kapituły Katedralnej

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności