Sakralne Dziedzictwo Małopolski

MAŁOPOLSKIE MIEJSCOWOŚCI

Zobacz więcej Miejscowości

LUDZIE ZWIĄZANI Z MAŁOPOLSKĄ

Zobacz więcej Ludzie

SZTUKA MAŁOPOLSKI

Zobacz więcej Dzieła

TRASY WYCIECZEK

Zobacz więcej Zwiedzaj Małopolskę

Cyfrowe Archiwum

Archidiecezji Krakowskiej

Scenariusze lekcyjne

Blog

Z życia Pracowni

Inwentaryzacja Opactwa OO. Cystersów w Szczyrzycu A.D. 2025

Małopolskie zabytki

Nowe materiały na portalu SDM: Kościół Świętej Jadwigi Śląskiej w Waksmundzie

Małopolskie zabytki

Nowe materiały na portalu SDM: kościoły Sieprawia i Krzyszkowic

Matka Boska Gromniczna

Dzieła

Zdjęcie nr 1: Ołtarz jednoosiowy, jednokondygnacyjny ze zwieńczeniem. Podwójny cokół z wąską, drewnianą mensą ołtarzową, wybrzuszoną. Na niej stoi tabernakulum ujęte narożnie ustawionymi spływami wolutowymi, zwieńczone spłaszczoną kopułką ze spływami wolutowymi. Retabulum flankowane dwiema ćwierć kolumnami skierowanymi po ukosie na zewnątrz, z których każda ujęta parą korynckich, kanelowanych pilastrów dźwigających przełamujące się nad nimi belkowanie i dwa faliste naczółki. Na tle pilastrów, na konsolach stoją figury św. Anny i św. Joachima oraz unoszą się na chmurach flankujące obraz uskrzydlone anioły. Zwieńczenie ujęte spływami wolutowymi, zakończone profilowanym, lekko falistym gzymsem z dwiema stykającymi się wolutami. N naczółkach dwa uskrzydlone, przepasane opaską na biodrach aniołki. W polu głównym szeroka, złocona, prostokątna rama z obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem i koroną w partii belkowania, a w zwieńczeniu owalny obraz w złoconej ramie z przedstawieniem św. Józefa z Dzieciątkiem. Figury św. Anny i św. Joachima ukazane w lekkim kontrapoście, w długich, obficie fałdowanych szatach. Anna trzyma prawą rękę na piersi, w lewej przytrzymuje połę płaszcza, natomiast Joachim ręce składa w geście modlitwy. Anioły klęczą na chmurach, usytuowanych na różnych poziomach, ubrane są w miękko, ale drobno fałdowane szaty, odsłaniające ich ramiona i górną część klatki piersiowej i wskazujący na obraz. Na dekorację ornamentalną składają się drobne motywy roślinne, kampanule na ćwierćkolumnach, zwisy róż i gałązek palm wokół obrazu w zwieńczeniu i efektowna podwójna muszla palmetowa w zwieńczeniu.

Ołtarz boczny

Zdjęcie nr 1: Polichromia pokrywa ściany i sklepienie kolebkowe z lunetami czworobocznej, dwuprzęsłowej zakrystii. Pole sklepienia wypełnia dekoracja ornamentalna utworzona ze zawijanych liści akantu, stylizowanych kwiatów oraz wazonów z kwiatami. Pośrodku sklepienia umieszczono w owalu w kartuszu fragmentarycznie zachowaną scenę Koronacji Marii. W centrum kompozycji zachowała się głowa Marii ujęta w trzy czwarte w prawo z widocznym fragmentem prawego ramienia i ułożonej do modlitwy prawej ręki. Po prawej stronie widać postać tronującego Boga Ojca w złotej koronie, z brodą, trzymającego złotą koronę nad głową Marii. Z lewej można dostrzec fragment ręki Chrystusa oraz fragment jego czerwonej szaty i lewej stopy. Na ścianie wschodniej dekorację malarską w postaci wici utworzonej ze stylizowanych liści akantu i kwiatów poprowadzono w glifie okiennym. Wokół okna utworzono malowane obramienie z motywami stylizowanego ornamentu rollwerkowego. Ponad oknem w glifie znajduje się malowany chrystogram "IHS". Po prawej stronie okna widoczne jest całopostaciowe przedstawienie proroka Eliasza z rozłożonymi rękami. Postać została ujęta w trzech czwartych w prawo. Ma pociągłą twarz okoloną zarostem z wydatnym nosem i ustami. Ubrana jest w strój wschodni - długą szatę z bladoczerwonym płaszczem z kołnierzykiem spiętym przy szyi oraz z rozciętymi rękawami. Na głowie ma szaroniebieski turban. Ponad nim widać lecącego kruka. Obok mężczyzny z prawej strony widoczna jest niewielka sekwencja krajobrazowa z motywem drzewa. Eliasz zwrócony jest w stronę sceny z Ostatnią Wieczerzą wykonaną w pierwszym przęśle ściany południowej zakrystii. Ostatnią Wieczerzę z prawej strony zamyka malowana kolumna z kapitelem rozdzielająca ścianę na dwa przęsła. Na tle altany ze schodami po lewej, flankowanej trzema kolumnami na wysokich cokołach, ukazano Chrystusa i dwunastu apostołów siedzący przy okrągłym, okazałym stole. Ponad stołem wisi płonącą lampa. Stół nakryto białym obrusem zastawionym siedmioma talerzami, owalną misą pośrodku, trzema okrągłymi bochenkami chleba, dwoma nożami i kielichem. Siedzący centralnie za stołem Chrystus został ukazany frontalnie. Zbawiciel ma zmęczoną twarz otoczoną brodą i długimi włosami, spływającymi na ramiona. Ubrany jest w białą tunikę i niebieski płaszcz przerzucony przez lewe ramię. O jego pierś opiera się zamyślony św. Jan, wspierający głowę na prawej ręce trzymanej na stole. Lewą rękę położoną na blacie ma zgiętą w łokciu. Wokół stołu siedzą rozmawiający ze sobą pozostali apostołowie. Są to starsi, brodaci mężczyźni, niektórzy z nich są łysi. Ubrani są w tuniki i narzucone na ramionach płaszcze. Można spośród nich wyróżnić siedzącego po prawe strony Chrystusa św. Piotra oraz Judasza widocznego jako pierwszego po lewej stronie kompozycji. Judasza ukazanego frontalnie identyfikuje żółta szata oraz trzymany w prawej ręce mieszek ze srebnikami. Powyżej w podłuczu lunety namalowano siedzącego, starszego brodatego mężczyznę ujętego w trzech czwartych w prawo. Jest to ewangelista widoczny do kolan. Prawą rękę przyciska do piersi lewą zaś opiera o stół ustawiony z prawej strony kompozycji z ułożoną na nim księgą. Jego twarz charakteryzuje wydatny nos i usta oraz spojrzenie skierowane na widza. W drugim przęśle ściany
południowej dekoracje tworzy stylizowana wić akantowo-kwiatowa w glifie okiennym oraz otaczające okno obramienie utworzone z motywów rollwerkowych. Nie zachowała się polichromia w lunecie powyżej okna. Na zachodniej ścianie w glifie dawnego otworu wejściowego obramionego żółtą listwą, wykonano dekorację malarską składającą się z malowanych romboidalnych płycin pokrytych czerwonawą marmoryzacją. Ponad glifem na ścianie znajduje się czerwony krzyż równoramienny rozdzielający datę 16 / 46. Na ścianie z prawej strony otworu wyobrażono Ukrzyżowanie Chrystusa na polu pokrytym licznymi, stojącymi krzyżami. Postać Zbawiciela zachowała się fragmentarycznie w partii tułowia i nóg. Powyżej pole w lunecie ozdobiono stylizowaną wicią akantowo-kwiatową. Ścianę północną w pierwszym przęśle wypełnionym szafą zakrystyjną udekorowano rozpostartym, czerwonym paludamentum z baldachimem. Powyżej w lunecie zachowało się bardzo zniszczone przedstawienie św. Jana Ewangelisty, którego można rozpoznać po młodzieńczej, pociągłej twarz o wydatnych rysach. Z postaci zachowały się jeszcze fragmenty stóp widoczne nad baldachimem. W drugim prześle w dolnej strefie przepruto drzwi z otworem zamkniętym łukiem odcinkowym, obramienionym złocistą taśmą. W nadprożu znalazła się stylizowana wić akantowo-kwiatowa. Powyżej, w górnej strefie namalowano modlitwę Chrystusa w Ogrójcu. Na pierwszym planie kompozycji widoczny jest klęczący na ziemi Zbawiciel ujęty w trzech czwartych w prawo. Lewą rękę ma przyłożoną do piersi, drugą zaś odsuniętą od tułowia. Jego uniesioną głowę ku górze otacza ciemna broda i długie włosy spływające na plecy. Chrystus ma wydatny nos i usta. Ubrany jest w obszerną, jasnooliwkową tunikę przewiązaną w pasie oraz niebieskoszary płaszcz przerzucony przez lewe ramię i rękę. Jezus wpatruje się w zjawiającego mu się powyżej uskrzydlonego anioła ukazanego w dwóch trzecich na obłokach. Anioł w wyciągniętej prawej ręce trzyma złoty kielich, a prawą podtrzymuje opary o ramię krzyż. Ubrany jest w baldoczerwoną tunikę przewiązaną w pasie. Z prawej strony Jezusa widocznych jest trzech śpiących apostołów. Na pierwszym planie ukazano leżącego św. Piotra z głową wspartą na lewej ręce. Jest to starszy mężczyzna z łysym czołem i siwiejącymi włosami i brodą. Ubrany jest w bladoniebieską tunikę i ciemnoochrowy płaszcz. Za nim widać siedzącego św. Jana z głową wspartą na ręce, którą podpiera o prawe kolano. Jest to młodzieniec o długich włosach, ubrany w blado oliwkową tunikę i baldoczerwony płaszcz. O niewielki wzgórek z lewej strony Jana oparty jest św. Jakub. Jest to starszy mężczyzna z brązową brodą i włosami ubrany w bladooliwkowy płaszcz. Za Zbawicielem z lewej strony kompozycji widać drewniany płot z bramką, przez którą do ogrodu wchodzi Judasz w jasno-chórowej szacie, prowadzący zbrojny oddział sług świątynnych. W głębi kompozycji ukazano panoramę Jerozolimy. Powyżej na sklepieniu lunety wyobrażono siedzącego ewangelistę, który ukazany został jako starzec z długą siwą brodą i łysiejącym czołem. Mężczyzna wspierając prawą rękę o stół podpiera nią głowę. Lewą ma położoną na kolanie. Ubrany jest w szarą tunikę oraz bladoczerwony płaszcz przerzucony przez prawe ramię i okrywający kolana.

polichromia ścienna

polichromia zakrystii

Zdjęcie nr 1: Kościół św. Jana Chrzciciela w Orawce usytuowany jest w centrum wsi na zachód od drogi prowadzącej z Jabłonki do Podwilka. Jest otoczony starodrzewiem, teren przykościelny opasany jest murem z łamanego kamienia. W granicach ogrodzenia znajduje się rozległy cmentarz przykościelny.

Kościół orientowany, drewniany, konstrukcji zrębowej z wieżą na słup na kamiennej podmurówce. Prezbiterium wydłużone i zamknięte wielobocznie, nawa szersza i prostokątna. Przy prezbiterium od północy usytuowana jest zakrystia, a od wschodu murowana kaplica Matki Boskiej Bolesnej z 1728 roku o wielobocznym zakończeniu z przybudówką w rodzaju zakrystii od północy. Świątynia zbudowana jest z bierwion, łączonych na kwadratowy czop, bez ostatków. Poszczególne barwiona umocnione są pionowo tyblami.

Wnętrze kościoła nakrywają stropy drewniane, płaskie, w nawie z zaskrzynieniami, podpartymi słupami. Zaskrzynienia w nawie obite są deskami dekorowanymi polichromią. W kaplicy Matki Boskiej Bolesnej sklepienie kolebkowe z lunetami. Ściana arkady tęczowej zamknięta jest łukiem półkolistym, na belce tęczowej umieszczona jest Grupa Ukrzyżowania. Przy nawie od południa dobudowana jest nowsza, drewniana kruchta. Chór muzyczny wsparty na dwóch profilowanych słupach z nim złączony chórek boczny przy północnej ścianie nawy. Otwory okienne usytuowane wyłącznie od strony południowej w kształcie stojących prostokątów, zamknięte półkoliście.

Na zewnątrz ściany świątyni obite gontem z wyjątkiem murowanej kaplicy Matki Boskiej Bolesnej, która została otynkowana. Wieża częściowo wtopiona w korpus, częściowo wysunięta ryzalitycznie; w przyziemiu babiniec. Wieża wzniesiona w konstrukcji słupowo-ramowej, główne narożne słupy nośne pochylone, wzmocnione tzw. krzyżami św. Andrzeja. Wieża zwieńczona jest nadwieszoną izbicą, szalowaną deskami w układzie pionowym z listwowaniem z czterolistnymi okienkami. Wyżej ostrosłupowy hełm z czterema narożnymi wieżyczkami. Kościół nakryty gontem w postaci długiego, kalenicowego dachu o rozległych połaciach, otulonym płaszczem gontowym z szerokim, załamanym okapem. Na wspólnym dachu kościoła i kaplicy nowa wieżyczka na sygnaturkę.

Kościół św. Jana Chrzciciela

Zdjęcie nr 1: Portret w kształcie stojącego prostokąta z przedstawieniem króla Zygmunta III Wazy w centrum kompozycji. Król ukazany w postawie stojącej, delikatnie zwrócony w lewo, w prawej dłoni trzyma berło, a w lewej położonej na stoliku jabłko królewskie. Stolik zasłany jest czerwonym, długim obrusem ze złotymi frędzlami na brzegach. Twarz podłużna z długim nosem i małymi oczami, okolona krótką i jasną brodą oraz wąsami. Ubrany jest w biały żupan, czerwony płaszcz spięty na piersi oraz pełną koronę na głowie. Tło bordowe, po prawej stronie podwieszona jest zielona kotara. Rama drewniana, profilowana, złocona, dekorowana na brzegu stylizowanym akantem.

Zygmunt III Waza

Cyfrowe archiwum

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Visitatio decanatuum Radomiensis et Zwolenensis et Stężycensis per R.D. Mathiam Flaszynski S.Th.D. prothotarium apostolicum, cathedralis Camenecensis archidiaconum, Collegiatae Opatoviensis decanum, in Kańczuga praepositum a.D. 1721 expeditae

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Visitatio decanatuum Radomiensis et Zwolenensis et Stężycensis per R.D. Mathiam Flaszynski S.Th.D. prothotarium apostolicum, cathedralis Camenecensis archidiaconum, Collegiatae Opatoviensis decanum, in Kańczuga praepositum a.D. 1721 expeditae

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: [Acta actorum officialia coram Raphaele de Skawina]

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

[Acta actorum officialia coram Raphaele de Skawina]

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Acta actorum episcopalium R. D. Andreae Trzebicki, episcopi Cracoviensis et ducis Severiae a die 29 Maii 1676 ad 1678 inclusive. Volumen VII

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Acta actorum episcopalium R. D. Andreae Trzebicki, episcopi Cracoviensis et ducis Severiae a die 29 Maii 1676 ad 1678 inclusive. Volumen VII

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Acta obligacionum ad annum Domini 1509 coram reverendo patre domino Jacobo vicario et officiali generali Cracoviensi feliciter continuantur.

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Acta obligacionum ad annum Domini 1509 coram reverendo patre domino Jacobo vicario et officiali generali Cracoviensi feliciter continuantur.

Partnerzy serwisu

Województwo Małopolskie

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie

Archidiecezja Krakowska

Archiwum Krakowskiej Kapituły Katedralnej

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności