Sakralne Dziedzictwo Małopolski

MAŁOPOLSKIE MIEJSCOWOŚCI

Zobacz więcej Miejscowości

LUDZIE ZWIĄZANI Z MAŁOPOLSKĄ

Zobacz więcej Ludzie

SZTUKA MAŁOPOLSKI

Zobacz więcej Dzieła

TRASY WYCIECZEK

Zobacz więcej Zwiedzaj Małopolskę

Cyfrowe Archiwum

Archidiecezji Krakowskiej

Scenariusze lekcyjne

Blog

Z życia Pracowni

Inwentaryzacja Opactwa OO. Cystersów w Szczyrzycu A.D. 2025

Małopolskie zabytki

Nowe materiały na portalu SDM: Kościół Świętej Jadwigi Śląskiej w Waksmundzie

Małopolskie zabytki

Nowe materiały na portalu SDM: kościoły Sieprawia i Krzyszkowic

Matka Boska Gromniczna

Dzieła

Zdjęcie nr 1: Kościół usytuowany w centrum wsi, u zbiegu głównych dróg, położony na niewielkim wzniesieniu, na placu otoczonym ogrodzeniem z kamiennymi filarami i metalową kratą. Budynek orientowany, jednonawowy, czteroprzęsłowy, z węższym prezbiterium zamkniętym trójbocznie. Od zachodu do fasady dostawiona niewielka kruchta; od południa dostawiona kaplica na planie prostokąta. Prezbiterium ujęte symetrycznie aneksami: pomieszczenie gospodarcze od północy i zakrystia od południa. Kościół sklepiony kolebkowo na gurtach z lunetami; prezbiterium nakryte sklepieniem parasolowatym; kaplica sklepieniem pseudoklasztornym; aneksy i kruchta z płaskim stropem. Wnętrze oświetlają prostokątne okna zamknięte półkoliście; w ścianie zachodniej okno okrągłe; w kaplicy i aneksach również okna zamknięte półkoliście. Wejście główne na osi kościoła, prostokątne; prezbiterium skomunikowane z aneksami prostokątnymi drzwiami; z zakrystii wyjście na zewnątrz. Chór muzyczny wsparty na czterech metalowych kolumnach z częścią środkową wybrzuszoną; z parapetem ozdobionym pseudopłycinami, kostkowaniem i lambrekinem. Fasada jednoosiowa, jednokondygnacyjna z trójkątnym szczytem, ozdobiona krenelażem. Na osi kruchta, zamknięta trójkątnym szczytem z prostokątnym wejściem o półkolistym zwieńczeniu. Elewacje ujęte są uskokowymi przyporami i zwieńczone gzymsem z motywem lambrekinów. Dachy dwuspadowe nad nawą i prezbiterium; pulpitowe nad aneksami i kaplicą; kryte blachą. Dach wieńczy wieżyczka na sygnaturkę w formie gloriety zwieńczonej ostrosłupem z krzyżem.

Kaplica południowa na planie prostokąta, ze sklepieniem odwołującym się do formy sklepienia klasztornego. Szerokie wejście zakończone łukiem odcinkowym od strony nawy głównej. Naprzeciw wejścia okno zamknięte półkoliście, uskokowe wielokwaterowe. Wejście od strony zachodniej prostokątne, z drewnianymi drzwiami. Wnęka ołtarzowa zakończona łukiem półkolistym, z dekoracją mozaikową, przedstawiającą Michała Archanioła; podwieszona mensa ołtarzowa z lastriko. Część ołtarzowa podniesiona o jeden stopień.

Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej

Zdjęcie nr 1: Nastawa ołtarza stiukowa, architektoniczna, jednoosiowa, jednokondygnacyjna, o wklęsłym licu, ze zwieńczeniem oraz osadzona na wysokim cokole. Ołtarz drewniany, sarkofagowy z drewnianą, silnie wysuniętą mensą. Retabulum ujęte jest parą zdwojonych pilastrów o trzonach dekorowanych konsolkami i kampanulami na froncie, dźwigających przerwane belkowanie. W polu środkowym umieszczono obraz św. Mikołaja ujęty profilowaną ramą w formie stojącego prostokąta zamkniętego łukiem odcinkowym, nadwieszonym z uskokiem i uszakami po bokach, wklęsłego u spodu. Poniżej obrazu znajduje się płycina ujęta spływami wolutowymi, zamknięta fragmentem gzymsu w formie łuku odcinkowego. W jej polu jest kartusz o fantazyjnym wykroju. Zwieńczenie ujęto parą spływów wolutowych i zamknięto fragmentem wklęsło-wypukłego gzymsu, na którym jest płomienisty wazon. Na końcach spływów wolutowych znajduje się para siedzących putt.
Pole zwieńczenia wypełniają płaskorzeźbione obłoki z uskrzydlonymi główkami anielskimi oraz ukazana na ich tle promienista gloria z monogramem maryjnym pośrodku. Struktura retabulum jest marmoryzowana w kolorze szaro-brązowym i ciemnoszarym, ze złoconymi i srebrzonymi detalami.

Ołtarz boczny

Zdjęcie nr 1: Nastawa ołtarzowa architektoniczna, jednoosiowa, jednokondygnacyjna ze zwieńczeniem, na cokole z czterema prostopadłościennymi postumentami wydzielonymi po bokach, z bramkami. Ołtarz drewniany, prostopadłościenny, z kamienną mensą z portatylem. Antependium drewniane obite miedzianą blachą, w formie leżącego prostokąta, ujętego profilowaną ramą, podzielone na dziesięć pól pasami z ornamentem geometrycznym, oraz aplikami w formie rautów na ich skrzyżowaniu. W środkowym polu monogram Marii oraz dwie apliki z orłem i pogonią u spodu.
Retabulum flankowane ustawionymi schodkowo i zwróconymi na zewnątrz dwiema parami korynckich kolumn, umieszczonych na tle pilastrów oraz zewnętrzną parą pilastrów dekorowanych kwiatowymi zwisami. Podpory stoją na cokołach, podtrzymują wyłamane belkowanie, przerwane nad polem środkowym, oraz fragmenty przerwanego, falistego przyczółka z siedzącymi na obłokach puttami. W polu środkowym wnęka w formie stojącego prostokąta zamkniętego łukiem półkolistym nadwieszonym z uskokiem w profilowanej ramie, z obrazem św. Marcina. Pole środkowe zamknięte gzymsem przyjmującym kształt łuku odcinkowego nadwieszonego z rokokowym kartuszem z napisem "AVE / MARIA / GRATIA PLENA / LUC. 1.28" oraz z podwieszonymi dwiema różanymi gałązkami. Obraz flankowany dwoma zwisami na wstędze utworzonymi z kwiatów. Kondygnacja ujęta ażurowymi uszami utworzonymi z rocaille'u, kratki i kwiatów. Zwieńczenie w formie zbliżonej po stojącego prostokąta o wklęsłych bokach ujętych spływami wolutowymi z rocaille'm, zamkniętego gzymsem przyjmującym kształt łuku półkolistego nadwieszonego z uskokiem, wyłamanego przy krawędziach, zwieńczonego anthemionem. W polu obraz św. Józefa z Dzieciątkiem w formie zbliżonej do trapezu o wklęsłych bokach i wypukłych podstawach, w ramie. Ujęty z trzech stron wicią roślinną. Bramki na wysokości cokołu nastawy, w formie półkolistych, profilowanych arkad podtrzymywanych na pilastrach o kanelowanych trzonach. Arkady zwieńczone cokołami, na których ustawione są figury św. Wojciecha i św. Stanisława. Struktura polichromowana w kolorze seledynowym, ze złoconymi kolumnami, profilami i ornamentyką.

Ołtarz główny

Zdjęcie nr 1: Obraz uzyskał kształt leżącego prostokąta zbliżonego do kwadratu. Pole obrazowe zostało podzielone na jedną, większą, kwaterę środkową oraz dziewięć mniejszych, tworzących jej obramienie z trzech stron. W kwaterze głównej przedstawiono scenę koronacji Marii przez Trójcę Świętą. W centrum kompozycji wyobrażono na szarogranatowych obłokach w całej postaci unoszoną przez aniołów Marię ukazaną frontalnie z nieznacznie ujętą głową w trzech czwartych w lewo. Madonna ma rozłożone ręce na wysokości piersi. Jest to młoda kobieta o owalnej twarzy z wysokim czołem i jasną karnacją oraz rumianymi policzkami. Ma prosty nos i wąskie usta oraz półprzymknięte oczy. Jej głowę otaczają kręcące się długie włosy spływające na ramiona. Ubrana jest w luźną, bladoszkarłatną suknię oraz ciemnogranatowy płaszcz spływający z ramion, przechodzący przez pierś i rozwiany z lewej strony u dołu. Postać Mari od dołu podtrzymuje trzech jasnowłosych aniołów ukazanych w dynamicznych pozach. Mają pucułowate twarze o jasnych karnacjach i rozjaśnione włosy. Ich szaty są rozwiane. Anioł z lewej strony ubrany jest w tunikę ciemnozieloną, środkowy w bladoczerwoną, a anioł z prawej strony w czerwoną oraz różową szatę wierzchnią. Powyżej Marii widać siedzącego z prawej strony Boga Ojca ujętego w trzech czwartych w lewo. Jest to siwobrody starzec z papieską, kosztowną tiarą na głowie, spod której widać siwe włosy spływające na ramiona. Prawą ręką trzyma złotą, zamkniętą koronę, a lewą podtrzymuje na kolanach glob zwieńczony złotym krzyżykiem. Ubrany jest w albę oraz kosztowną, złocistą kapę podbitą różem, której prawa poła okrywa jego kolana. Po drugiej stronie siedzi na obłokach Chrystus ukazany w trzech czwartych w prawo. Prawą ręką unosi koronę nad głową matki, a w lewej trzyma złote berło. Jego twarz o jasnej karnacji, rumianych policzkach, wydatnym nosie i krótkim zaroście, otoczona długimi, brązowymi włosami spływającym na plecy jest widoczna z profilu. Nagie ciało Zbawiciela okrywa perizonium oraz czerwona, rozwiana tkanina przerzucona przez lewe ramię i zakrywająca obie nogi. Jezus ma na głowie otwartą koronę dekorowaną malowaną kameryzacją. Pomiędzy Bogiem Ojcem, a Chrystusem namalowano w świetlistym otoku gołębicę Ducha Świętego. Za nią widać w głębi sferycznie ułożone, malowane, uskrzydlone główki anielskie oraz widoczne w półpostaci dwa aniołki siedzące po bokach Trójcy Świętej na końcach obłoków. W prawym dolnym rogu kompozycji wyobrażono niewielką scenę, w której dwunastu apostołów żywo gestykulujących otacza pusty grób ustawiony na tle skalistego wzgórza. Pierwszy z mniejszych obrazów w lewym, górnym rogu przedstawia leżącego na skale i przykutego mitycznego Prometusza, któremu brązowy sęp wyrywa wątrobę. Jego nagie ciało okrywa jedynie biała przepaska na biodrach. Dookoła jego ciała widać kąsające go węże. W dolnym, lewym rogu kompozycji widać w półpostaci diabła z głową odwróconą w stronę widza. Ponad skałą otoczoną z tyłu ogniem w górnym, lewym rogu przedstawiono na obłokach klęczącą, jasnowłosą kobietę w różowej sukni ze złożonymi modlitewnie rękami odbierającą złotą koronę od postaci w złocistych szatach trzymającą w lewej ręce palmę. Na drugim, środkowym obrazku z lewej strony, w górnej części kompozycji, na obłokach przedstawiono zasiadającego frontalnie Chrystusa. Zbawiciel prawą rękę ma uniesioną ponad głowę, lewą zaś odsuniętą od siebie. Twarz Jezusa jest owalna z jasną karnacją otoczoną krótką, brązową brodą i włosami spływającymi na ramiona. Jego nagie ciało okrywa przerzucona przez lewe przedramię czerwona tkanina zakrywającą ugięte w kolanach nogi. Dłonie i stopy mają widoczne rany po gwoździach. Po bokach Zbawiciela widać w półpostaci dwóch aniołów dymiących w trąby. Na wysokości głowy Chrystusa z lewej strony widać skrzyżowane, złote berło z palmą w kwietnym otoku, a z prawej płonący miecz z biczami w otoku z cierni. Pod stopami Jezusa przedstawiono klepsydrę wspartą na uskrzydlonej czaszce ludzkiej, na której widnieje rozwiana banderola z łacińską inskrypcją. Pod czaszką na tle węża połykającego swój ogon wyobrażono skrzyżowany miecz z palmą. Na trzecim, dolnym obrazku ukazano dwóch klęczących, starszych mężczyzn skierowanych w lewo. Towarzyszą im dwaj aniołowie stróżowie. Jeden z aniołów wskazuje na widoczne w górnym rogu kompozycji Dzieciątko Jezus dźwigające krzyż w świetlistym otoku. Przed mężczyznami z lewej strony siedzi kościotrup, trzymający lewą ręką przy czaszce jabłko, a w prawej kartkę z napisem. Obok tego przedstawienia w kolejnym, umieszczonym z prawej strony, wyobrażono we wnętrzu pnia drzewa nabijanego drewnianymi czopami siedzącego frontalnie brodatego pustelnika ze modlitewnie złożonymi rękami. Przed jego czołem wiszą trzy kamienie zawieszone na drewnianej konstrukcji. Pustelnik ubrany jest we włosienicę, a jego kolana okrywa czerwony płaszcz. Bose stopy ma skute łańcuchem. Z lewej strony widać otwartą księgę, a z prawej stojący na ziemi skopek z wodą i kilka kamieni. Na sąsiedniej kwaterze z prawej strony przedstawiono w centrum kompozycji wielbłąda poganianego przez trzy osoby. Za zwierzęciem stoi kobieta o nalanej twarzy w złocistej sukni i fantazyjnym czepcu na głowie trzymająca złote berło. Za wielbłądem widać mężczyznę w różowej szacie z kulistym naczyniem w prawej ręce. Z prawej strony kompozycji stoi mężczyzna w czerwonej czapce i czarnym kaftanie, trzymający w lewej ręce trzos z monetami. Z rozjaśnionych obłoków widocznych w górnym, lewym rogu kompozycji, wyłania się ręka trzymająca igłę z uchem skierowanym ku ziemi. W następnej kwaterze wyobrażono na niewielkim wzgórzu klęczącego w profilu w lewo króla Dawida ze złożonymi modlitewnie rękami. Jest to siwobrody starzec w bladoróżowej tunice i kosztownym płaszczu na ramionach, przy którego nogach leży złocista harfa i zamknięta korona. Poniżej wzgórza z lewej strony kompozycji ukazano dwa koncentryczne koła wypełnione płomieniami, utworzone z wężów połykających własny ogon, pomiędzy którymi widać ludzkie twarze. W górnej części kompozycji widać ciemnoszarawe obłoki, z których wydobywa się ogień i spadają trzy gwiazdy. Na obłokach przedstawiono świetlisty łuk utworzony z uskrzydlonych główek anielskich otoczonych świetlistymi promieniami. W lewym, górnym rogu uskrzydlona główka anielska dmie wiatr, podobnie robi inna widoczna przy prawej krawędzi kompozycji, umieszczona na tle ukośnie ukazanego trzonu kolumny. W ostatniej kwaterze w dolnym szeregu przedstawiono siedzącego w pomieszczeniu za drewnianym stołem bankiera liczącego złote monety. Jest to dostatnio ubrany człowiek w czerwonej czapce na głowie. Towarzyszy mu anioł w różowej tunice wskazujący prawą ręką na ukazującą się z niebie rękę trzymającą na tle świetlistych obłoków wagę. W pomieszczeniu znajdują się otwarte skrzynie i worek wypełnione złotymi monetami. Pond tą kwaterą w środkowym przedstawieniu, przy prawej ramie obrazu, ukazano frontalnie w całej postaci stojącej na globie personifikację Wieczności w postaci uskrzydlonego anioła o dziecięcej twarzy. Jego głowę o pulchnych, rumianych policzkach z krótkimi włosami otacza złocisty nimb z wieńcem czarnych gwiazd. Anioł w rozłożonych rękach trzyma złotą obręcz oraz feniksa. Ubrany jest w złocistą tunikę i ciemnoróżową szatę wierzchnią spiętą pod szyją fibulą w kształcie słońca. Z lewo strony na tle skalnej groty widać koguta, a z prawej płomienie z czarnym bazyliszkiem oraz płonące wyżej skały. W ostatniej kwaterze w prawym, górnym rogu przedstawiono wnętrze jaskini otwierającej się na gwiaździste niebo. Na pierwszym planie siedzi siwobrody starzec trzymający na kolanach tabliczkę do pisania i rylec. Obok niego z lewej strony siedzi kobieta trzymająca dziecko na kolanach. Ubrana jest w różową suknię i czerwony płaszcz, a na głowie ma koronę utworzoną z murów miejskich. Przed nimi stoi młodzieniec widoczny z profilu, skierowany w prawo. W lewej ręce trzyma lirę, a w prawej łuk ze strzałami. Ubrany jest w rozwianą, złocistą tunikę sięgającą kolan. Jego głowę okala niebieskawy nimb. W głębi jaskini widać igrające niemowlęta. Na pierwszym planie namalowano węża połykającego własny ogon. Każda ze namalowanych na obrazie kwater zaopatrzona jest w umieszczoną pod przedstawieniem łacińską lemmę. Dodatków w niektórych kwaterach pojawiły się wyjaśniające, łacińskie napisy w ich polach.

Koronacja Najświętszej Marii Panny w otoczeniu scen alegorycznych

Cyfrowe archiwum

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Visitatio archidiaconatus Cracoviensis (Decanatus: Skalensis - 1727; Vitoviensis - 1727; Prossoviensis - 1728; Novi Montis - 1728; Scawinensis - 1729; Xsiążnensis - 1731; Woynicensis - 1731; Zatoriensis - 1729; Lipnicensis - 1730; Dobczycensis - 1730; Andreoviensis - 1731; Żyvecensis - 1732; Oswiemensis - 1732; Wielicensis - 1741; postea sequntur inventaria ecclesiarum decanatus Dobczycensis, Woynicensis, Andreoviensis) per R.D. Michaelem de Magna Kunice Kunicki, episcopum Arsiacensem, suffraganeum et archidiaconum Cracoviensem annis 1727 - 1741 peracta

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Visitatio archidiaconatus Cracoviensis (Decanatus: Skalensis - 1727; Vitoviensis - 1727; Prossoviensis - 1728; Novi Montis - 1728; Scawinensis - 1729; Xsiążnensis - 1731; Woynicensis - 1731; Zatoriensis - 1729; Lipnicensis - 1730; Dobczycensis - 1730; Andreoviensis - 1731; Żyvecensis - 1732; Oswiemensis - 1732; Wielicensis - 1741; postea sequntur inventaria ecclesiarum decanatus Dobczycensis, Woynicensis, Andreoviensis) per R.D. Michaelem de Magna Kunice Kunicki, episcopum Arsiacensem, suffraganeum et archidiaconum Cracoviensem annis 1727 - 1741 peracta

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Acta statuum ecclesiarum, beneficorum eorumque rectorum, inventariorum tam ecclesiasticorum, quam oeconomicorum, plebanalium tum decretorum reformationum a Cel. Principe R.D. Cajetano Ignatio Sołtyk, episcopo Cracoviensi, duce Severiae, equite Aquilae Albae, per R.D. Gasparum Wersoka Paszyc UID, ecclesiarum Collegiatae Sandecensis custodem et officialem, Voynicensis archidiaconum, praepositum Neocorcinensem, singulariter cum facultatibus ac parachialium et filialium decanatus Boboviensis latorum, per me Laurentium Drozdecki, actorum visitationis generalis praesentis assumptum notarium, fideliter diebus Januarii a.D. 1766 conseripta - Acta statuum ecclesiarum - decanatus Benesis - a.D. 1769 conscripta - Acta statuum ecclesiarum - decanatuus Lipnicensis a.D. 1773 conscripta

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Acta statuum ecclesiarum, beneficorum eorumque rectorum, inventariorum tam ecclesiasticorum, quam oeconomicorum, plebanalium tum decretorum reformationum a Cel. Principe R.D. Cajetano Ignatio Sołtyk, episcopo Cracoviensi, duce Severiae, equite Aquilae Albae, per R.D. Gasparum Wersoka Paszyc UID, ecclesiarum Collegiatae Sandecensis custodem et officialem, Voynicensis archidiaconum, praepositum Neocorcinensem, singulariter cum facultatibus ac parachialium et filialium decanatus Boboviensis latorum, per me Laurentium Drozdecki, actorum visitationis generalis praesentis assumptum notarium, fideliter diebus Januarii a.D. 1766 conseripta - Acta statuum ecclesiarum - decanatus Benesis - a.D. 1769 conscripta - Acta statuum ecclesiarum - decanatuus Lipnicensis a.D. 1773 conscripta

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Korespondencja do Głównego Zarządu Dóbr Arcybiskupich za lata 1921-1938

Archiwum Archidiecezji Lwowskiej

Korespondencja do Głównego Zarządu Dóbr Arcybiskupich za lata 1921-1938

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Acta constitucionum coram reverendo patre domino Paulo Crassowski Warschoviensi et Omnium Sanctorum in Cracovia praeposito et officiali generali Craccoviensi ad annum Domini 1545, a die et mense infrascriptis foeliciter continuantur

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Acta constitucionum coram reverendo patre domino Paulo Crassowski Warschoviensi et Omnium Sanctorum in Cracovia praeposito et officiali generali Craccoviensi ad annum Domini 1545, a die et mense infrascriptis foeliciter continuantur

Partnerzy serwisu

Województwo Małopolskie

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie

Archidiecezja Krakowska

Archiwum Krakowskiej Kapituły Katedralnej

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności