Sakralne Dziedzictwo Małopolski

MAŁOPOLSKIE MIEJSCOWOŚCI

Zobacz więcej Miejscowości

LUDZIE ZWIĄZANI Z MAŁOPOLSKĄ

Zobacz więcej Ludzie

SZTUKA MAŁOPOLSKI

Zobacz więcej Dzieła

TRASY WYCIECZEK

Zobacz więcej Zwiedzaj Małopolskę

Cyfrowe Archiwum

Archidiecezji Krakowskiej

Scenariusze lekcyjne

Blog

Z życia Pracowni

Inwentaryzacja Opactwa OO. Cystersów w Szczyrzycu A.D. 2025

Małopolskie zabytki

Nowe materiały na portalu SDM: Kościół Świętej Jadwigi Śląskiej w Waksmundzie

Małopolskie zabytki

Nowe materiały na portalu SDM: kościoły Sieprawia i Krzyszkowic

Matka Boska Gromniczna

Dzieła

Zdjęcie nr 1: Ambona przyścienna, wisząca, z dostępem od zakrystii. Kosz na rzucie prostokąta z wypukłą ścianką frontową, z dodatkowym podestem od strony prezbiterium, ustawiony na niewielkiej podstawie dekorowanej muszlą, z podwieszeniem w formie zwężającego się cokołu ozdobionego ornamentem roślinnym, zakończonym szyszką. Ścianki kosza dekorowane płycinami w kształcie kwadratu o wklęsłych narożach wypełnionymi dekoracją złożoną z akantu, rozet i kratki regencyjnej. Naroża ścianki przedniej zdobione zwisami utworzonymi z wstęgi i kratki regencyjnej oraz ornamentu roślinnego. Parapet w formie gzymsu. Zaplecek w kształcie pionowego prostokąta, dekorowany w polu profilowaną płyciną z ornamentem roślinnym i płaskorzeźbioną figurą św. Stanisława. Baldachim powtarzający plan kosza, ujęty niepełnym belkowaniem, dekorowanym z trzech stron szczytami, z fragmentami zwróconego na zewnątrz przerwanego, wolutowego przyczółka, stanowiący podstawę dla figury anioła. Na podniebieniu baldachimu gołębica Ducha Świętego w glorii promienistej. Struktura polichromowana w kolorze jasnozielonym ze złoconymi i srebrzonymi profilami oraz ornamentyką.
Figura anioła pełnoplastyczna, zwrócona jest w trzech czwartych w prawo, w silnym kontrapoście, o esowato wygiętej sylwetce, z głową skierowaną w górę. Obiema rękami obejmuje trąbę, na której gra. Twarz ma pociągłą, o dużych oczach skierowanych w górę, zadartym nosie i pełnych ustach, okoloną silnie kręconymi włosami. Anioł ubrany jest w zapinaną z przodu na guziki, obcisłą kamizelkę z bufiastymi, krótkimi rękawami i wysokim kołnierzem, w pludry i pończochy, wokół bioder ma zawieszony płaszcz, podwiązany po bokach. Skrzydła duże, złożone po bokach postaci. Polichromia ciała naturalistyczna, strój złocony, ze srebrzonymi detalami.
Po wewnętrznej stronie fragmentu lewego przerwanego przyczółka napis: „odnowiono 1841. / ołtarze 3. tęcę i ambonę / przez Malarza z Tar/nawy Andrzeja / Wierzch[…]”.

Ambona

Zdjęcie nr 1: Obraz uzyskał kształt stojącego prostokąta. Na ciemnym tle ciemnicy biczowania wyobrażono całopostaciowe przedstawienie przywiązanego za obie ręce do niskiej kolumny Chrystusa. Ukazany w kontrapoście stojący Jezus zwrócony jest w prawo. Chrystus ma odsuniętą do tyłu głowę zwróconą w lewo. Po jego zapadniętych policzkach z zakrwawionych oczu płyną łzy, a spod cierniowej korony krople krwi. Ma prosty nos, rozchylone usta, ciemną, zmierzwioną brodę i długie, falowane, spływające na ramiona włosy. Głowę otacza promienisty nimb, układający się w zarys krzyża. Jego lekko ugięte nogi są skrzyżowane. Lewa noga jest wysunięta do przodu, obie zaś ręce w nadgarstkach związane są sznurem przytwierdzonym do żelaznego koluszka na talerzowym, płaskim kapitelu niskiej, zwężającej się do środka i poplamionej krwią kolumny, ustawionej na czworobocznej płycie postumentu. Biodra Jezusa przewiązane są białym zbrudzonym perizonium. Na korpusie i nogach Chrystusa widoczne są krwiste i sine rany. Przy prawej krawędzi obrazu ukazano do połowy kolumnę o attyckiej bazie wspartej na czworobocznej płycie, przewiązaną przez środek sznurem. Za sznurem wetknięty jest skórzany bicz zakończony kolczymi gwiazdami, pęk rózg oraz trzcina.

Jezus u kolumny

Zdjęcie nr 1: Ołtarz drewniany, dwustronny, obecnie przyścienny, architektoniczny, jednokondygnacyjny ze zwieńczeniem, trójosiowy, z bramkami. Mensa kamienna, prostopadłościenna z antepedium ujętym w profilowaną i złoconą ramę, dekorowaną kimationem jońskim i kampanulami. W polu płaskorzeźbione przedstawienie kielicha z hostią ujętego dwoma otwartymi księgami z napisem na prawej „ECCE / PANIS / ANGE/LORUM”, na lewej „EVAN/GE/LIUM”; liśćmi laurowymi, arma Christi; u podstawy kielicha nałożona korona cierniowa. W dolnych narożach antepedium dekoracja z miękko zawijającej się wstęgi regencyjnej. Tabernakulum o rozbudowanych architektonicznych formach, jednokondygnacyjne, trójosiowe, każda z osi flankowana parą kolumienek i zakończona zwieńczeniem. W osi środkowej tabernakulum metalowe: w dolnej części w formie prostopadłościennej skrzynki z wizerunkiem Chrystusa, w górnej części obrotowe z przedstawieniem Baranka Bożego, zamknięte ozdobnym zwieńczeniem z parą uskrzydlonych putt i koroną w typie zamkniętym. W polach osi bocznych umieszczone za szybką relikwie świętych ujęte prostokątną, złoconą ramą. Retabulum ustawione na wysokim, dwudzielnym cokole, z bramkami o otworach drzwiowych zamkniętych łukiem kotarowym ściętym, nadproża w formie profilowanego gryzmsu. Pole ołtarza, zarówno osi głównej jak i bocznych ujęte jest kolumnami o gładkich trzonach i złoconych kapitalach kompozytowych ustawionych na tle zwieloktrotnionych pilastrów o kanelowanych trzonach. Podpory dźwigają wyłamane na ich osi, pełne belkowanie z wydatnym, silnie profilowanych gzymsem. Na nim fragmenty przyczółka w formie wolut. Pole osi środkowej ze złoconą ramą zamkniętą łukiem wklęsło-wypukłym z uskokiem. W zwieńczeniu ramy wolutowy kartusz o nieregularnym kształcie, z napisem „CONSUMMATUM / EST”. W centrum pola ołtarzowego drewniany krycyfiks. W osi prawej figura św. Kazimierza Królewicza, w osi lewej figura św. Jadwigi Śląskiej. Rzeźby ustawione w niszach, zamkniętych łukiem wklęsło-wypukłym, na rozbudowanych, wolutowych konsolach dekorowanych z przodu kartuszem utworzonym z akantowego wieńca wypełnionego kratką regencyjną; ponad nim girlanda złożona z kampanul i kwiatów. W niszach ponad figurami umieszczone dużych rozmiarów, złocone muszle palmetowe, oraz nieco niżej dwie gałązki akantu. Ponad niszami rozbudowana płaskorzeźbiona dekoracja w formie struktury utworzonej z wolut o karbowanych wypełnieniach, w jej centrum uskrzydlone główki aniołków. Zwieńczenie w formie wklęsło-wypukłej, zamknięte gzymsem w kształcie łuku nadwieszonego, po bokach flankowane dwoma wazonami z kwiatami. W polu obraz św. Michała Archanioła. Kolorystyka ciemnozielona, ze złoceniami w partiach ornamentów oraz w załamaniach profili architektonicznych. Partie cokołu dekorowane płycinami wypełnionymi ornamentem regencyjnym. Według dokumentacji konserwatorskiej na odwrociu ołtarza znajduje się malowana iluzjonistyczna dekoracja przedstawiająca barokowy ołtarz, postacie Matki Boskiej, św. Jana Ewangelisty oraz świętych franciszkańskich.

Ołtarz główny

Zdjęcie nr 1: Kościół murowany z cegły i kamienia, tynkowany. Detal architektoniczny kamienny i rzeźbiony w tynku. Więźba dachowa drewniana, krokwiowa. Świątynia orientowana, jednonawowa, nawa na rzucie wydłużonego prostokąta, prezbiterium nieco węższe, zakończone wielobocznie, z wieżą na planie kwadratu. Do prezbiterium od północy przylega zakrystia z przedsionkiem i kruchtą na planie zbliżonym do prostokąta, do nawy od południa przybudowana kaplica na rzucie ośmioboku oraz od północy kruchta na planie kwadratu. Całość oszkarpowana. Wnętrze nakryte drewnianymi stropami i sufitami z wyprawą tynkową i polichromią. Pomiędzy nawą a prezbiterium półkolisty otwór tęczowy. Parapet chóru muzycznego w zachodniej części nawy, podparty na dwóch kolumnach. Otwory drzwiowe o wykroju prostokątnym, ostrołukowym i prostokątnym zamkniętym łukiem segmentowym. Drzwi drewniane obite listwami i płycinowe. Okna w formie stojącego prostokąta zamkniętego łukiem półkolistym, w wieży zamknięte łukiem ostrym, w metalowej oprawie, witrażowe. Posadzka z płyt ceramicznych. Elewacje opracowane jednolicie, tynkowane, zakończone gzymsem podokapowym, opięte dwuuskokowymi szkarpami. Elewacja zachodnia wieżowa, jednoosiowa, czterokondygnacyjna, z wydzielonym cokołem. Kondygnacje wydzielone gzymsami kordonowymi, ostatnia na planie ośmioboku. Na osi ostrołukowy portal z profilowanym obramieniem w tynku. Drzwi drewniane dwuskrzydłowe, obite listwami, z ostrołukowym naświetlem. Nad portalem owalna tablica fundacyjna z napisem „WIEŻA TA WYBUDOWANA / NA CZEŚĆ / MATKI BOSKIEJ / R(OKU) P(AŃSKIEGO) 1888”. Na froncie wieży, na osi, dwa ostrołukowe okna, na ścianach bocznych po trzy ostrołukowe okna, w najwyższej partii rząd okulusów. Wieża zakończona ośmioma trójkątnymi szczytami i ostrosłupowym hełmem z metalową koroną. Elewacje boczne przeprute oknami, po dwa w nawie i prezbiterium, alternowanymi szkarpami. W kaplicy i w zakrystii po dwa okna. Elewacja wschodnia pozbawiona okien. Kruchta północna przybudowana do korpusu, od frontu ujęta stylizowanymi półkolumnami dźwigającymi wklęsło-wypukły szczyt. W zewnętrzne ściany kościoła wmurowane współczesne, ceramiczne stacje drogi krzyżowej. Dachy dwuspadowe, kryte dachówką ceramiczną. Wyższy nad nawą, niższy nad prezbiterium. W połowie długości dachu, nad nawą, wieżyczka na sygnaturkę z latarnią, zwieńczona ostrosłupowym hełmem. Nad zakrystią ceramiczny dach pulpitowy, nad kruchtą dwuspadowy, nad kaplicą ostrosłupowy, kryty blachą.

Kościół św. Marcina

Cyfrowe archiwum

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: [Acta actorum officialia coram Raphaele de Skawina]

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

[Acta actorum officialia coram Raphaele de Skawina]

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Acta actorum, obligacionum sententiarumque tam interlocutoriarum quam diffinitivarum coram reverendo domino Thoma Roschnowsky canonico et officiali Cracoviensi generali ad annum Domini 1534, indicione septima, pontificatus sanctissimi in Christo patris domini et domini Clementis pape septimi, anno ipsius undecimo vel alias, ut dicitur vacante sede apostolica feliciter continuantur

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Acta actorum, obligacionum sententiarumque tam interlocutoriarum quam diffinitivarum coram reverendo domino Thoma Roschnowsky canonico et officiali Cracoviensi generali ad annum Domini 1534, indicione septima, pontificatus sanctissimi in Christo patris domini et domini Clementis pape septimi, anno ipsius undecimo vel alias, ut dicitur vacante sede apostolica feliciter continuantur

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Acta actorum causarum, sentenciarum tam interlocutoriarum quam diffinitivarum, constitucionum, obligacionum coram reverendo patre domino Benedicto Isdbiensky cancellario Gnesnensi, cantore et viccario in spiritualibus generali Cracoviensi ad annum Domini millesimum quingentesimum quadragesimum secundum, a mense et die infrascriptis feliciter continuantur

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Acta actorum causarum, sentenciarum tam interlocutoriarum quam diffinitivarum, constitucionum, obligacionum coram reverendo patre domino Benedicto Isdbiensky cancellario Gnesnensi, cantore et viccario in spiritualibus generali Cracoviensi ad annum Domini millesimum quingentesimum quadragesimum secundum, a mense et die infrascriptis feliciter continuantur

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Acta pronunciacionum, absolutoriarum a termino, relacionum diligenciarum, consensuum in absolucionem, continuacionum terminorum ad annum Domini 1543 coram reverendo patre domino Paulo Crassowski Warssoviensi et Omnium Danctorum preposito, canonico et officiali generali Cracoviensi, a die et mense infrascriptis foeliciter continuantur.

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Acta pronunciacionum, absolutoriarum a termino, relacionum diligenciarum, consensuum in absolucionem, continuacionum terminorum ad annum Domini 1543 coram reverendo patre domino Paulo Crassowski Warssoviensi et Omnium Danctorum preposito, canonico et officiali generali Cracoviensi, a die et mense infrascriptis foeliciter continuantur.

Partnerzy serwisu

Województwo Małopolskie

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie

Archidiecezja Krakowska

Archiwum Krakowskiej Kapituły Katedralnej

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności