Sakralne Dziedzictwo Małopolski

MAŁOPOLSKIE MIEJSCOWOŚCI

Zobacz więcej Miejscowości

LUDZIE ZWIĄZANI Z MAŁOPOLSKĄ

Zobacz więcej Ludzie

SZTUKA MAŁOPOLSKI

Zobacz więcej Dzieła

TRASY WYCIECZEK

Zobacz więcej Zwiedzaj Małopolskę

Cyfrowe Archiwum

Archidiecezji Krakowskiej

Scenariusze lekcyjne

Blog

Z życia Pracowni

Inwentaryzacja Opactwa OO. Cystersów w Szczyrzycu A.D. 2025
Małopolskie zabytki

Nowe materiały na portalu SDM: Kościół Świętej Jadwigi Śląskiej w Waksmundzie
Małopolskie zabytki

Nowe materiały na portalu SDM: kościoły Sieprawia i Krzyszkowic
Ikonografia

Matka Boska Gromniczna
Zobacz więcej

Dzieła

Zdjęcie nr 1: Ołtarz dwustronny, sarkofagowy, dekorowany rocaille'm, mensa drewniana na planie kwadratu, od frontu z kamiennym portatylem. Nastawa ołtarzowa dwustronna, na rzucie leżącej litery X, w formie rozbudowanego tabernakulum z tronem wystawienia. Obie strony są analogiczne pod względem architektonicznym. Tabernakulum na cokole, o wypukłej ściance frontowej, flankowanej parą pilastrów o trzonach dekorowanym płycinami z rocaille'm, dźwigających gzyms wieńczący. W polu drzwiczki ujęte rokokowym kartuszem. Na tabernakulum tron wystawienia o wklęsło-wypukłym licu, ujęty parą impostów podtrzymywanych przez rocaille'owe konsole oraz pilastrami w narożach, których trzony przyjmują formę spływów wolutowych, sięgające podstawy tabernakulum, na których stoją figury. W polu środkowym tronu wystawienia znajduje się obrotowa nisza o nieregularnym kształcie ujęta obramieniem z rocaille'u, przesłonięta wypukłą ścianką z płaskorzeźbionym krucyfiksem i winnym gronem, zwieńczona rzeźbioną półpostacią. Całość wieńczy cokół z dwoma ramionami, na których stoją rocaille'owe wazony. Na cokole osadzona jest dużych rozmiarów, dwustronna, dwunastoramienna gwiazda relikwiarzowa, miażdżąca węża. Gwiazda z obu stron ujęta jest kilkoma pierścieniami z winnego grona oraz ornamentu roślinnego, w ramionach oraz w polu głównym umieszczone są za szkłem relikwie wśród kwiatowych dekoracji. Na awersie ołtarza, na mensie znajdują się dwie figurki puttów siedzących na obłokach i trzymających tabliczki z kanonami. Całość flankują ustawione na spływach wolutowych figury św. Jana Ewangelisty i św. Bartłomieja, tron wieńczy półpostać Boga Ojca, ujęta przez dwa putta z otwartymi księgami. Obrotową niszę flankują dwa aniołki trzymające lichtarze. Na rewersie ołtarza na spływach wolutowych stoją figury św. Andrzeja i św. Piotra, tron wieńczy półpostać Mojżesza flankowana przez dwa putta z otwartymi księgami. Struktura polichromowana w kolorze ciemnozielonym, ornamentyka i profile złocone, detal srebrzony.
ołtarz

Ołtarz w kaplicy

Zdjęcie nr 1: Kościół z cegły i kamienia. Na rzucie krzyża łacińskiego, jednonawowy z wciągniętymi do wnętrza przyporami. Prezbiterium krótkie, zamknięte pięcioma bokami ośmioboku. Korpus jednonawowy, czteroprzęsłowy, po bokach z płytkimi wnękami-kaplicami pomiędzy przyporami, poprzedzony od zach. przedsionkiem. Do pierwszego przęsła dostawione dwie symetryczne, trójboczne kaplice, nad nimi dwie czworoboczne wieże. Zakrystia przy prezbiterium na osi kościoła. Artykulacja ścian wnętrza za pomocą filarów opiętych półkolumnami z kapitelami z motywów liści. Między filarami rozpięte ostrołukowe arkady tworzące płytkie wnęki. Pierwsze przęsło wyróżnione przy pomocy masywnych filarów, ujętych niemal pełnoplastycznymi kolumnami. Okna ostrołukowe, dwudzielne z maswerkami, wsparte na gzymsach. Sklepienia krzyżowo-żebrowe na zaostrzonych gurtach. Kaplice artykułowane analogicznie do nawy kościoła, ze sklepieniami gwiaździstymi. Przedsionek otwiera się do kościoła trzema portalami ostrołukowymi opiętymi kolumnami. W polach archiwolt płaskorzeźby: Boże Narodzenie, Ukrzyżowanie, Wniebowstąpienie (K. Ceptowski). W prezbiterium, na osi kościoła prostokątny otwór drzwiowy prowadzący do zakrystii. Chór muzyczny umieszczony nad kruchtą kościoła, na rzucie prostokąta, z kamienną balustradą maswerkową. Fasada kamienna, trójosiowa, zamknięta trójkątnie, flankowana lizenami przechodzącymi w ażurowe wieżyczki-latarnie, na rzucie kwadratu. Wieżyczki zwieńczone gzymsem i balustradą arkadową, hełmy ostrosłupowy zakończony iglicą. W dolnej części trzy filarowe arkady ostrołukowe, otwierające się do kruchty, sklepienie kruchty krzyżowo-żebrowe. Nad arkadami wejściowymi trzy tonda: litery IHS, Oko Opatrzności i splecione litery imienia Maria. Pośrodku na osi kościoła duża rozeta z maswerkiem, profilowana, otoczona pierścieniem wypełnionym stylizowanym ornamentem roślinnym. Ponad arkadami pełnoplastyczne figury czterech ewangelistów ustawionych na konsolach z rzeźbionymi atrybutami (F. Kuhn). Po bokach rozety prostokątne płyciny z traczami herbowymi Potockich i Branickich. U góry, na osi fasady figura Archanioła Michała. Elewacje na kamiennym cokole, z gzymsem kapnikowym, opięte prostokątnymi przyporami zwieńczonymi kamiennymi nakrywami. W górnej części kamienny fryz arkadkowy. Nad nim gzyms koronujący podtrzymujący ażurową, arkadową balustradę. Przy prezbiterium kaplice zamknięte trójbocznie, prezbiterium zamknięte pięciobocznie. Zakrystia na osi prezbiterium, na rzucie prostokąta, zwieńczona sygnaturką i ceglanym kominem. Po bokach prostokątne aneksy, południowy aneks - trzy okna ostrołukowe w kamiennej opasce, w środkowym przedstawienie Ukrzyżowanego Chrystusa. W północnym aneksie pojedyncze analogiczne okno. Okna ostrołukowe w profilowanych kamiennych opaskach, pomiędzy nimi a gzymsem koronującym mniejsze ostrołukowe w uskokowych arkadach. Nad kaplicami bocznymi dwie symetryczne wieże na rzucie kwadratu, w połowie wysokości kamienny gzyms z fryzem arkadkowym. Okna ostrołukowe w kamiennej opasce. Całość zwieńczona ślepym fryzem arkadkowym, wyżej gzyms dźwigający ażurową arkadkową balustradę. Hełmy ostrosłupowe, miedziane. Zakrystia na rzucie prostokąta, nakryta sklepieniem kolebkowym zaostrzonym i krzyżowym z lunetami , oddzielone gurtem. Portale od wschodu i zachodu prostokątne zamknięte łukiem ostrym. Okna ostrołukowe.
kościół

Kościół św. Marcina z Tours

Zdjęcie nr 1: Kamienny ołtarz zamknięto w drewnianej obudowie, nakrywając go drewnianą mensą z portatylem. Stipes ołtarzowy uzyskał kształt prostopadłościanu. Jego przód zdobi drewniane antepedium ujęte profilowaną ramą z malowanym chrystogramem "IHS" w glorii w polu. Na mensie ołtarza usytuowano tabernakulum w formie stojącego prostopadłościanu o wypukłym froncie i wklęsłych bokach wspierającego się na cokole. Jego przód ujmuje para kolumn podtrzymujących niepełne belkowanie, wyłamane nad ścianą frontową na kształt łuku odcinkowego nadwieszonego. Na froncie zamontowano obrotową, dwustronną niszę ujętą ramą w formie stojącego prostokąta zamkniętego łukiem półkolistym, wielolistnym. Nisze bębna zwieńczone zostały złoconymi konchami. Na tabernakulum usytuowano tron eucharystyczny w formie cokołu z leżącą księgą o siedmiu pieczęciach w glorii. Retabulum ołtarzowe wzniesiono na planie półowalu i polichromowano je na biało. Jest to architektoniczna, jednokondygnacyjna, jednoosiowa struktura ze zwieńczeniem. Po bokach flankują ją bramki ustawione na dwustrefowym, tralkowym, wklęsło-wypukłym cokole. Kondygnacja została ujęta dwiema parami pilastrów zwróconych delikatnie do wewnątrz oraz silnie wysuniętą do przodu parą kolumn o kapitelach kompozytowych. Podpory dźwigają pełne belkowanie o wklęsło-wypukłej linii. Nad polem środkowym belkowanie jest połączone gzymsem przyjmującym formę łuku falistego i wyłamane na osiach podpór. Kondygnacje ujmują spływy wolutowe połączone z łukowato wygiętymi wolutami podtrzymywanymi przez wysokie tralkowe cokoły, tworząc bramki ołtarza. W polu środkowym umieszczono obraz Zwiastowania ujęty profilowaną, złoconą ramą w formie stojącego prostokąta zamkniętego łukiem półkolistym nadwieszonym z uskokiem. Zwieńczenie uzyskało formę leżącego prostokąta flankowanego parą pilastrów zwróconych do wewnątrz oraz parą pilastrów zwróconych na zewnątrz, których trzony przechodzą w spływy wolutowe opadające na belkowanie. Pilastry dźwigają niepełne, wklęsło-wypukłe belkowanie przyjmujące nad polem formę łuku falistego. Całość wieńczy kartusz rokokowy z chrystogramem "IHS". W polu zwieńczenia znalazł się obraz św. Andrzeja w profilowanej, złoconej ramie o fantazyjnej formie zbliżonej do stojącego prostokąta. Pilastry kondygnacji ozdobiono kapitelami z rocaille'ów, a ich trzony udekorowano złoconymi, rokokowymi panneau ze zwisami utworzonymi z rocaille'ów, rozet i liści. Na ich tle usytuowano figury świętego króla i św. Jana Chrzciciela. Rzeźby stoją na górnej strefie cokołu na wspornikach z rocaille. Na ramie obrazu w polu środkowym, w przyłuczach i na belkowaniu znalazły się ornamenty roślinne. Z kolei na wolutowych łukach bramek umieszczono rokokowe wazony oraz pary figur aniołów z kartuszami. Na belkowaniu i wolutach zwieńczenia znajdują się dwie pary puttów. Także trzony pilastrów zwieńczenia dekorowane są złoconymi zwisami z rocaille'ów i kwiatów. Pole wokół obrazu św. Andrzeja zostało ozdobione fragmentami rocaille'ów. Pod gzymsem koronującym powyżej obrazu, podwieszono lambrekin, zdobiony przy górnej krawędzi złoconymi liśćmi i rocaille'm.
ołtarz

Ołtarz główny

Zdjęcie nr 1: Stojąca figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem reprezentuje przykład przyściennej rzeźby z tyłu wydrążonej. Maria stoi w lekkim kontrapoście, podkreślonym wysunięciem do przodu lewego kolana na niewielkim wzgórku. Prawą ręką podtrzymuje Dzieciątko, w lewej dłoni trzyma jabłko. Madonna ma mocno pociągłą twarz o jasnej karnacji z wysokim czołem, rumianych policzkach, długi, prosty nos i wydatne usta. Jej głowa osadzona jest na długiej szyi. Spod białej chusty ubranej na głowę i opadającej na ramiona widać brązowe włosy. Matka Boska na głowie ma koronę o ostrych, krótkich sterczynach. Nałożony na ciemnooliwkową suknię płaszcz w tym samym kolorze, podbity błękitem, tworzy dwa wałkowate zaokrąglone fałdy na brzuchu Marii, spływając miękkimi fałdami spod lewej ręki oraz festonem spod prawej ręki. Niżej fałdy płaszcza i sukni układają się niemal pionowo, opinając materią lewą nogę. Długa suknia odsłania czubki ciżemek. Dzieciątko zostało ujęte w trzech czwartych w prawo. Obie jego rączki wyciągnięte są przed siebie w stronę trzymanego przez Marię jabłka. Z kolei nóżki są skrzyżowane przy stopach. Jezus ma wyrazistą twarz o jasnej karnacji, małym nosem i wydatnych ustach. Jego głowę otaczają brązowe włosy układające się po bokach w charakterystyczne pukle. Jezus ubrany jest w długą, ciemnooliwkową tunikę odsłaniającą fragmenty stóp z charakterystycznymi mankietami przy rękawach. Szaty Matki Boskiej i Dzieciątka są srebrzone i laserowane.
rzeźba

Matka Boska z Dzieciątkiem

Zobacz więcej

Cyfrowe archiwum

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: [Acta actorum officialia coram Johanne de Starzechowicze]
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

[Acta actorum officialia coram Johanne de Starzechowicze]

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Protocollon exhibitorum in Ecclesiasticis ex anno 1859
Archiwum Archidiecezji Lwowskiej

Protocollon exhibitorum in Ecclesiasticis ex anno 1859

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Acta actorum coram reverendo patre domino Nicolao Bedlenski scholastico vicarioque in spiritualibus gernerali Cracoviensi ad annum Domini millesimum quingentesimum tricesimum septimum, cuius indicio est decima, pontificatus sanctissimi in Christo patris et domini nostri domini Pauli divina providencia papr tercii, anno tercio, feliciter continuantur
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Acta actorum coram reverendo patre domino Nicolao Bedlenski scholastico vicarioque in spiritualibus gernerali Cracoviensi ad annum Domini millesimum quingentesimum tricesimum septimum, cuius indicio est decima, pontificatus sanctissimi in Christo patris et domini nostri domini Pauli divina providencia papr tercii, anno tercio, feliciter continuantur

Zdjęcie nr 1 dla obiektu archiwalnego: Acta actorum causarum, sentenciarum tam diffinitivarum quam interloquutoriarum, constitutionumque etc. coram reverendo domino Petro Porembski praeposito Oszwienczimensi, canonico et officiali generali Cracoviensi de anno Domini 1561, cuius indictio est quarta, pontificatus sanctissimi in Christo patris et domini nostri domini Pii divina providentia papae quarti, anno secundo, a die et mense infrascriptis foeliciter continuantur
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Acta actorum causarum, sentenciarum tam diffinitivarum quam interloquutoriarum, constitutionumque etc. coram reverendo domino Petro Porembski praeposito Oszwienczimensi, canonico et officiali generali Cracoviensi de anno Domini 1561, cuius indictio est quarta, pontificatus sanctissimi in Christo patris et domini nostri domini Pii divina providentia papae quarti, anno secundo, a die et mense infrascriptis foeliciter continuantur

Zobacz więcej

Partnerzy serwisu

Województwo Małopolskie Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Archidiecezja Krakowska Archiwum Krakowskiej Kapituły Katedralnej Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności