Św. Paweł

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
limanowski
Gmina
Mszana Dolna
Miejscowość
Kasinka Mała
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny
Tagi
rzeźba XX wieku św. Paweł Władysław Druciak
Miejsce przechowywania
ołtarz główny
Identyfikator
DZIELO/02105
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
1916 rok
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
ul. Retoryka 10, Kraków
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Rzeźbę wraz z ołtarzem wykonał w 1916 roku Władysław Druciak, który pochodził z Mszany Dolnej. Ołtarz kilkukrotnie konserwowano. Po raz ostatni w dniach od 13 maja do 25 czerwca 2010. Prace wykonała firma „Odroniec”.

Opis

Rzeźba św. Pawła ustawiona na niskim prostopadłościennym cokole, o ściętych narożach. Święty Paweł ukazany jest frontalnie, w delikatnym kontrapoście, z prawą nogą ugiętą w kolanie. W prawej dłoni trzyma księgę oraz miecz, lewą dotyka długiej brody. Twarz o czerwonej karnacji z długim i szerokim nosem, wzrokiem spuszczonym w dół, okolona długą i bujną brodą. Włosy ciemnobrązowe, gęste i zasłaniające uszy. Ubrany jest w beżową suknię z długimi rękawami oraz zielony płaszcz z fioletową podszewką, zdobiony na brzegach dekoracyjnym pasem utworzonym z malowanych na złoto esownic. Księga w czerwonej obwolucie, zdobiona złotym krzyżykiem. Polichromia w odsłoniętych partiach ciała naturalistyczna, detale złocone.

Zarys problematyki artystycznej

Rzeźbę wraz z całym ołtarzem wykonał Władysław Druciak (1874-1923) w 1916 roku. Autor dzieła urodził się w Krościenku nad Dunajcem, gdzie ukończył szkołę powszechną, a wykształcenie zawodowe uzyskał w Szkole Przemysłu Drzewnego w Zakopanem – w oddziale rzeźby ornamentalnej. Jego nauczycielem był też Kazimierz Wakulski, konserwator wielu średniowiecznych rzeźb, m. in. rzeźb z ołtarza Wita Stwosza w kościele Mariackim w Krakowie. Nie bez znaczenia było więc doświadczenie mistrza, które miało wpływ na ukształtowanie młodego rzeźbiarza. Po śmierci Kazimierza Wakulskiego (1905) Druciak przejął jego pracownię rzeźbiarską przy ulicy Retoryka 10 w Krakowie i to w niej zapewne wykonał omawiany ołtarz wraz z rzeźbą. Specjalizował się w wykonywaniu ołtarzy neogotyckich oraz rzeźb w kamieniu. Ołtarz w Kasince Małej zalicza się do późniejszej twórczości artysty. Wcześniej wykonał ołtarze neogotyckie w kościołach w Kozach (1906, 1908), Rabce (1909) i Libiążu (1912) oraz w Krzywaczce (1914). Ponadto Druciak jest autorem ołtarzy do kościoła Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej w Ochotnicy Górnej (1915-1916), które zostały przeniesione do kościoła w Stanisławowie (obecnie na Ukrainie). Ołtarz w Kasince jest właściwie kopią struktury ołtarzowej, jaką artysta wykonał w kościele w Kozach 10 lat wcześniej, jednak zdobią go już inne przedstawienia rzeźbiarskie. Jego twórczość jest przykładem historyzmu w rzeźbie sakralnej początku XX wieku. Był doskonałym majstrem, biegłym w praktyce warsztatowej, który przetwarzał znane realizacje innych artystów. Rzeźba przedstawia św. Pawła, który został ukazany w tradycyjnym ujęciu ikonograficznym z atrybutami: mieczem, którym został ścięty oraz księgą, symbolizującą jego udział w misji apostolskiej. Księga jest atrybutem, który pojawił się w ikonografii świętego już w sztuce wczesnochrześcijańskiej. Z kolei miecz był przypisywany apostołowi dopiero po XIII wieku, znacznie później, niż klucze u św. Piotra. Po drugiej stronie ołtarza znajduje się rzeźba św. Piotra, pochodząca również z warsztatu Druciaka.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry, rzeźba po konserwacji.

Streszczenie

Rzeźbę wraz z całym ołtarzem wykonał Władysław Druciak (1874-1923) w 1916 roku. Autor dzieła urodził się w Krościenku nad Dunajcem, gdzie ukończył szkołę powszechną, a wykształcenie zawodowe uzyskał w Szkole Przemysłu Drzewnego w Zakopanem – w oddziale rzeźby ornamentalnej. Jego nauczycielem był też Kazimierz Wakulski, konserwator wielu średniowiecznych rzeźb, m. in. rzeźb z ołtarza Wita Stwosza w kościele Mariackim w Krakowie. Nie bez znaczenia było więc doświadczenie mistrza, które miało wpływ na ukształtowanie młodego rzeźbiarza. Jego twórczość jest przykładem historyzmu w rzeźbie sakralnej początku XX wieku. Był doskonałym majstrem, biegłym w praktyce warsztatowej, który przetwarzał znane realizacje innych artystów. Figura przedstawia św. Pawła, który został ukazany w tradycyjnym ujęciu ikonograficznym z atrybutami: mieczem, którym został ścięty oraz księgą, symbolizującą jego udział w misji apostolskiej.

Bibliografia

Natanek Piotr, "Informator Archidiecezji Krakowskiej 2000. Parafie i kościoły", Kraków 2000
"Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających, t. 2", Wrocław 1975
Spyrczyńska Anna, "Droga krzyżowa Władysława Druciaka" , „Ziemia Suska” , s. 10-11

Jak cytować?

Maria Działo, "Św. Paweł", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-pawel-41

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności