Ołtarz boczny

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
limanowski
Gmina
Mszana Dolna
Miejscowość
Kasinka Mała
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny
Tagi
Najświętsze Serce Jezusa rzeźba XX wieku św. Stanisław św. Wojciech Władysław Druciak
Miejsce przechowywania
kaplica boczna
Identyfikator
DZIELO/02100
Kategoria
ołtarz
Ilość
1
Czas powstania
po 1916 roku
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
ul. Retoryka 10, Kraków
Technika i materiał
drewno, techniki stolarskie, snycerskie i rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Ołtarz wykonał sprowadzony w 1916 roku do Kasinki Małej rzeźbiarz Władysław Druciak. W 1952 roku ołtarz wyremontowano, wstawiając figury św. Wojciecha i św. Stanisława rzeźbione przez niejakiego Napadłę. Sprawiono również obraz św. Józefa, który umieszczono na zasuwie.

Opis

Nastawa ołtarzowa architektoniczna, trójosiowa, jednokondygnacyjna, na wysokim cokole. Ołtarz drewniany, prostopadłościenny; mensa drewniana. Antepedium w formie leżącego prostokąta ujęte w narożach kolumienkami, w polu trzy prostokątne płyciny, w środkowej monogram IHS na czerwonym tle otoczony promienistą glorią. Tabernakulum w formie prostopadłościennej skrzynki, ustawione na wysokim cokole, flankowane dwiem kolumienkami, zamknięte od góry gzymsem w kształcie łuku nadwieszonego. Drzwiczki w kształcie stojącego prostokąta, zamkniętego łukiem półkolistym, w polu płaskorzeźbione przedstawienie baranka paschalnego. Cokół nastawy trójosiowy, oś środkowa wydzielona pilastrami, na skrajach osi bocznych ćwierćkolumny z kapitelami w formie liści akantu. W polach osi bocznych kwadratowe płyciny wypełnione rozetami, w osi środkowej płycina w kształcie leżącego prostokąta. Cokół podtrzymuje nastawę, flankowaną dwiema parami kolumn, z których środkowe podtrzymują kopułę z przyczółkiem, a kolumny boczne figury aniołów. We wnęce środkowej figura Najświętszego Serca Jezusa, we wnęce lewej św. Wojciech, a po prawej św. Stanisław. Kolumny ustawione na bazach, przedzielone w połowie opaską, o trzonach zdobionych geometrycznymi motywami i kapitelach dekorowanych liśćmi akantu. U szczytu przyczółka duży kwiaton z zatkniętym krzyżem osadzonym na kuli. Gzymsy zdobione ażurową dekoracją roślinną. Łuki wnęk dekorowane arkadowaniami, w tym środkowa z maswerkami. Ponadto szczyt osi środkowej oraz gzyms nad osiami bocznymi wieńczy ornamentalny krenelaż. Struktura malowana w kolorze ciemnego brązu, ornamentyka i detale złocone.

Zarys problematyki artystycznej

Ołtarz powstał w pracowni rzeźbiarskiej Władysława Druciaka po 1916 roku (czyli terminie, w którym zostały zamówione ołtarze). Władysław Druciak (1874-1923) wykonywał wiele dzieł sztuki sakralnej na terenie Małopolski na przełomie XIX i XX wieku, zarówno w drewnie, jak i w kamieniu. Urodził się w Krościenku nad Dunajcem, gdzie ukończył szkołę powszechną, a wykształcenie zawodowe uzyskał w Szkole Przemysłu Drzewnego w Zakopanem – w oddziale rzeźby ornamentalnej. Jego nauczycielem był też Kazimierz Wakulski, konserwator wielu średniowiecznych rzeźb, m. in. rzeźb z ołtarza Wita Stwosza w kościele Mariackim w Krakowie. Nie bez znaczenia było więc doświadczenie mistrza, które miało wpływ na ukształtowanie młodego rzeźbiarza. Po śmierci Kazimierza Wakulskiego (1905) Druciak przejął jego pracownię rzeźbiarską przy ulicy Retoryka 10 w Krakowie i to w niej zapewne wykonał omawiany ołtarz lub tylko rzeźby. Specjalizował się w wykonywaniu ołtarzy neogotyckich oraz rzeźb w kamieniu. Ołtarz w Kasince Małej zalicza się do późniejszej twórczości artysty. Wcześniej wykonał ołtarze w kościołach w Kozach (1906, 1908), Rabce (1909) i Libiążu (1912) oraz w Krzywaczce (1914). Ponadto Druciak jest autorem ołtarzy do kościoła NMP Wniebowziętej w Ochotnicy Górnej (1915-1916), które zostały przeniesione do kościoła w Stanisławowie (obecnie na Ukrainie). Jego twórczość zalicza się do historyzmu rzeźby sakralnej początku XX wieku. Był doskonałym majstrem, biegłym w praktyce warsztatowej, który przetwarzał znane realizacje innych artystów.

Streszczenie

Ołtarz boczny w kościele w Kasince powstał w pracowni rzeźbiarskiej Władysława Druciaka po 1916 roku. Druciak wykonywał wiele dzieł sztuki sakralnej na terenie Małopolski na przełomie XIX i XX wieku, zarówno w drewnie, jak i w kamieniu. Jego twórczość zalicza się do historyzmu rzeźby sakralnej początku XX wieku. W niszy głównej ołtarza znajduje się rzeźba Najświętszego Serca Pana Jezusa, a w osiach bocznych rzeźby św. Wojciecha i św. Stanisława, które w 1952 roku wykonał nieznany rzeźbiarz Napadło.

Bibliografia

Gargas Jan, "Jubileusz parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Kasince Małej 1911-2011", Kraków 2011
Natanek Piotr, "Informator Archidiecezji Krakowskiej 2000. Parafie i kościoły", Kraków 2000
Spyrczyńska Anna, "Droga krzyżowa Władysława Druciaka" , „Ziemia Suska” , s. 10-11
"Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających, t. 2", Wrocław 1975

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Maria Działo, "Ołtarz boczny", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/oltarz-boczny-167

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności