Ołtarz boczny północny

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
limanowski
Gmina
Mszana Dolna
Miejscowość
Kasinka Mała
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny
Tagi
rzeźba XX wieku
Miejsce przechowywania
kościół
Identyfikator
DZIELO/21150
Kategoria
ołtarz
Ilość
1
Czas powstania
1945-1950
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Kraków
Technika i materiał
drewno, techniki stolarskie, snycerskie i rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Wszystkie prawa zastrzeżone

Opis

Ołtarz architektoniczny, jednokondygnacyjny, trójosiowy. Mensa prostopadłościenna z kamiennym portatylem. Antepedium dekorowane trzema prostokątnymi płycinami, boczne z aplikowanymi rozetkami, środkowa z monogramem maryjnym. Tabernakulum w formie prostopadłościennej szafki ujętej złoconymi kolumienkami podtrzymującymi łuk półkolisty, powyżej gzyms w kształcie nadwieszonego łuku, zwieńczony ażurowym ornamentem roślinnym. Na drzwiczkach płaskorzeźbiony kielich z hostią. Retabulum ustawione na wysokim cokole i predelli. W predelli, pod niszami bocznymi płyciny z rzeźbionymi główkami anielskimi. Oś środkowa wyższa i szersza w formie półkolistej arkady podtrzymywanej przez parę wąskich kolumienek o kostkowych kapitelach z trójkątnym tympanonem. W polu środkowym wnęka z polichromowaną płaskorzeźbą przedstawiającą Matkę Boską Różańcową ze św. Dominikiem. Poniżej napis: „MATKO. BOŻA. MÓDL. SIĘ. ZA. NAMI”. Po bokach tympanonu na wysokich cokołach ustawione dwie rzeźby aniołów ze skrzydłami skierowanymi ku górze; w polu uskrzydlona główka aniołka, gzyms dekorowany wicią roślinną. Osie boczne o konstrukcji i zdobnictwie analogicznym jak oś główna. W niszach ustawione są pełnoplastyczne figury św. Kazimierza Jagiellończyka po lewej stronie oraz św. Alojzego Gonzagi po prawej stronie. Zwieńczenie ołtarza w formie niewielkiej aediculi z baldachimem, nakrytej kopułą z zatkniętym na szczycie krzyżem. Pod baldachimem dwie słabowidoczne rzeźby świętych. Całość struktury ołtarza bejcowana i lakierowana w kolorze ciemnobrązowym, wnęki boczne ciemnoniebieskie, detal architektoniczny i profilowania pozłacane.

Zarys problematyki artystycznej

Ołtarz boczny powstał w pracowni rzeźbiarskiej Wojciecha Maciejowskiego po 1945 roku w Krakowie. Artysta uczęszczał do krakowskiej Szkoły Przemysłowej, w której kształcił się pod kierownictwem Stanisława Wójcika i Jana Raszki. Tworzył głównie z drewna, specjalizował się w wyposażaniu wnętrz sakralnych. W latach 1923-1945 wykształcił wielu uczniów, z których z imienia i nazwiska znany jest jedynie Antoni Baran. Rzeźbiarz prowadził warsztat rzeźbiarski zlokalizowany przy ulicy Mazowieckiej w Krakowie, a także przez pewien czas posiadał dodatkową pracownię przy krakowskim klasztorze Kanoników Regularnych Laterańskich. W swojej twórczości Maciejowski oprócz elementów stylowych zaczerpniętych z wcześniejszych epok (szczególnie baroku), wykorzystywał doświadczenia Art déco i modernizmu. Rzeźby wykonane w jego warsztacie mają charakterystyczne wysmukłe proporcje oraz ostro cięte fałdy szat. Twarze modelowanych przez niego figur mają zwykle regularne rysy o wydatnych nosach, głęboko osadzonych oczach, a ich głowy okalają bujne szeroko rozłożone na boki pukle włosów, które według badaczy dzieł artysty (Katarzyna Brzezina i Adam Organisty) są znakiem rozpoznawczym rzeźbiarza. Artysta zmarł prawdopodobnie pod koniec lat czterdziestych XX wieku, a więc ołtarz boczny w Kasince Małej należy zatem do jednego z ostatnich wykonanych przez niego dzieł.

Streszczenie

Ołtarz boczny powstał w pracowni rzeźbiarskiej Wojciecha Maciejowskiego między 1945 a 1950 rokiem. W swojej twórczości Maciejowski oprócz elementów stylowych zaczerpniętych z wcześniejszych epok (szczególnie baroku), wykorzystywał doświadczenia Art déco i modernizmu. Rzeźby wykonane w jego warsztacie mają charakterystyczne wysmukłe proporcje oraz ostro cięte fałdy szat. Artysta zmarł prawdopodobnie pod koniec lat czterdziestych XX wieku, a więc ołtarz boczny w Kasince Małej należy zatem do jednego z ostatnich wykonanych przez niego dzieł.

Bibliografia

Gargas Jan, "Jubileusz parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Kasince Małej 1911-2011", Kraków 2011
Brzezina Katarzyna, "Dzieła rzeźbiarza Wojciecha Maciejowskiego w świątyniach kanoników regularnych " , [w:] "Przemijanie i trwanie. Kanonicy regularni lateraneńscy w dawnej i współczesnej Polsce. Materiały z Międzynarodowej Konferencji zorganizowanej z okazji 600-lecia fundacji opactwa Bożego Ciała w Krakowie" , red.Łatak Kazimierz, Makarczyk Irena , Kraków 2009 , s. 67-73
Brzezina Katarzyna, Organisty Adam, "Nurt barokowy w twórczości dwóch zapomnianych dwudziestowiecznych artystów – Franza Wagnera i Wojciecha Maciejowskiego" , [w:] "Barok i barokizacja" , red.Brzezina Katarzyna, Wolańska Joanna , Kraków 2007 , s. 325-344

Jak cytować?

Maria Działo, "Ołtarz boczny północny ", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/oltarz-boczny-polnocny-5

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności