Trójca Święta

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
myślenicki
Gmina
Sułkowice
Miejscowość
Krzywaczka
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Sułkowice
Parafia
Trójcy Świętej
Tagi
rzeźba religijna rzeźba XX wieku Trójca Święta Władysław Druciak
Miejsce przechowywania
ołtarz główny
Identyfikator
DZIELO/17538
Kategoria
płaskorzeźba
Ilość
1
Czas powstania
1914 rok
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Kraków
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

Płaskorzeźba wraz z całą strukturą ołtarzową została zamówiona w 1913 roku, kiedy to ówczesny proboszcz parafii Józef Nowak zawarł kontrakt na wykonanie ołtarza głównego z Władysławem Druciakiem, rzeźbiarzem z Krakowa. Ołtarz poddano konserwacji w latach 2016-2017 pod kierownictwem Beaty Skalmierskiej. Zabiegi restauratorskie przy elementach rzeźbiarskich wykonał Wojciech Kurdziel z Kalwarii Zebrzydowskiej.

Opis

Płaskorzeźbiona grupa przedstawiająca Boga Ojca, Jezusa Chrystusa i Ducha Świętego ustawiona w trójkonchowej niszy. Po prawej stronie Bóg Ojciec ukazany frontalnie, w pozycji siedzącej. W prawej ręce trzyma złote berło, a w lewej niebieskie jabłko zwieńczone złotym, równoramiennym krzyżykiem. Twarz podłużna z długim i wąskim nosem, małymi ustami, dużymi, błękitnymi oczami, okolona długą, siwą i bujną brodą. Włosy siwe, długie, z przedziałkiem na środku głowy, opadające na ramiona i plecy. Bóg Ojciec ubrany jest w długą, złotą szatę z długimi rękawami, przepasaną w pasie, silnie drapowaną oraz złoty płaszcz z zieloną podszewką odwiniętą po bokach, opadający na plecy i dołem z prawej strony. Wokół głowy ma złoty, trójkątny nimb. Po lewej stronie Chrystus ukazany frontalnie, w pozycji siedzącej, w prawej ręce trzyma prosty, brązowy krzyż o złoconych krawędziach; lewą rękę ma złożoną na piersi; głowa delikatnie zwrócona w prawo. Twarz pociągła z długim i wąskim nosem oraz małymi ustami, okolona krótką i brązową brodą. Włosy długie, brązowe, z przedziałkiem na środku głowy, opadające na ramiona i plecy. Chrystus ubrany jest w złotą suknię z długimi rękawami oraz złoty płaszcz z czerwoną podszewką, przerzucony przez prawe ramię i spływający na lewy bok; tkanina silnie drapowana. Na dłoniach ma widoczne ślady po gwoździach. U góry grupy znajduje się gołębica Ducha Świętego z rozpostartymi szeroko skrzydłami umieszczona w otoku złotych promieni, równolegle ułożonych. Tło jednolite, niebieskie, u dołu podłużna płycina zdobiona gęsto ułożoną, złoconą linią na czerwonym tle. Polichromia w odsłoniętych partiach ciała naturalistyczna.

Zarys problematyki artystycznej

Płaskorzeźba Trójca Święta wraz z całym ołtarzem głównym powstała w pracowni rzeźbiarskiej Władysława Druciaka w 1914 roku. Ołtarz został wykonany w stylu neogotyckim, który nawiązywał do wzorów średniowiecznych – gotyckich, powielając dawne formy oraz ornamenty i komponując je w nową całość. Autor dzieła, Władysław Druciak (1874-1923) wykonywał wiele obiektów sztuki sakralnej na terenie Małopolski na przełomie XIX i XX wieku, zarówno w drewnie, jak i w kamieniu. Urodził się w Krościenku nad Dunajcem, gdzie ukończył szkołę powszechną, a wykształcenie zawodowe uzyskał w Szkole Przemysłu Drzewnego w Zakopanem – w oddziale rzeźby ornamentalnej. Ponadto w latach 1895-1896 oraz 1899-1900 uczęszczał na wieczorowe kursy rysunku zawodowego i modelowania w Państwowej Szkole Przemysłowej w Krakowie. Jego nauczycielem był Kazimierz Wakulski, konserwator wielu średniowiecznych rzeźb, m.in. z ołtarza Wita Stwosza w kościele Mariackim w Krakowie. Nie bez znaczenia było więc doświadczenie mistrza, które miało wpływ na ukształtowanie młodego rzeźbiarza. Po śmierci Kazimierza Wakulskiego (1905) Druciak przejął jego pracownię rzeźbiarską przy ul. Retoryka 10 w Krakowie. Specjalizował się w wykonywaniu ołtarzy neogotyckich oraz rzeźb w kamieniu. Ołtarz w Krzywaczce zalicza się do późniejszej twórczości artysty. Wcześniej wykonał on ołtarze neogotyckie w kościołach w Kozach (1906, 1908), Rabce (1909) i Libiążu (1912). Ponadto Druciak jest autorem ołtarzy do kościoła NMP Wniebowziętej w Ochotnicy Górnej (1915-1916), które zostały przeniesione do kościoła w Stanisławowie (na Ukrainie), a także różnych realizacji w kościele Nawiedzenia NMP w Kasince Małej (1917-1923). W ostatnim roku życia artysta wykonał ambonę oraz grupę Ukrzyżowania na łuku tęczowym w bazylice Matki Boskiej Bolesnej w Limanowej. Jego twórczość określa się jako przykład historyzmu w rzeźbie sakralnej początku XX wieku. Był doskonałym majstrem, biegłym w praktyce warsztatowej, nie wypracował jednak indywidualnego stylu, bardziej przetwarzając znane mu realizacje innych artystów. Trójca Święta wykonana przez Druciaka została przedstawiona w tradycyjnym typie ikonograficznym, w którym Bóg Ojciec ukazywany jest jako starzec, Chrystus jak młody mężczyzna z krzyżem oraz gołębicą Ducha Świętego unoszącą się nad nimi. Postacie zostały przedstawione w sposób schematyczny, w statycznej pozie, w prawidłowy sposób, odwzorowując gesty oraz załamania szat.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Rzeźba jest obecnie po konserwacji wykonanej w latach 2016-2017 (zdjęcie zostało pochodzi sprzed konserwacji).

Streszczenie

Płaskorzeźba przedstawiająca Trójcę Świętą wraz z całym ołtarzem głównym powstała w krakowskiej pracowni rzeźbiarskiej Władysława Druciaka w 1914 roku. Autor dzieła, Władysław Druciak (1874-1923) wykonał wiele obiektów sztuki sakralnej na terenie Małopolski na przełomie XIX i XX wieku, zarówno w drewnie, jak i w kamieniu. Specjalizował się w wykonywaniu ołtarzy neogotyckich oraz rzeźb w kamieniu. Jego twórczość określa się jako przykład historyzmu w rzeźbie sakralnej początku XX wieku. Trynitarne wezwanie kościoła w Krzywaczce znalazło swoje odzwierciedlenie w wystroju ołtarza głównego świątyni, w którym umieszczono płaskorzeźbę przedstawiającą Trójcę Świętą.

Bibliografia

Gatlik-Kopciuch Joanna, "Zabytki sakralne. Krzywaczka – ołtarz Trójcy Świętej" , „Klamra” , s. 16
"Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających, t. 2", Wrocław 1975
Spyrczyńska Anna, "Droga krzyżowa Władysława Druciaka" , „Ziemia Suska” , s. 10-11

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Maria Działo, "Trójca Święta", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/trojca-swieta-6

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności