Chrystus Zmartwychwstały

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wielicki
Gmina
Niepołomice
Miejscowość
Niepołomice
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Niepołomice
Parafia
Najświętszej Panny Marii i Dziesięciu Tysięcy Męczenników
Tagi
Chrystus Zmartwychwstały rzeźba kamienna rzeźba XVII wieku
Miejsce przechowywania
nisza na zewnętrznej ścianie południowej prezbiterium
Identyfikator
DZIELO/04834
Kategoria
płaskorzeźba
Dookreślenie zabytku
Pozostałość nagrobka
Czas powstania
XVII wiek
Technika i materiał
stiuk, techniki rzeźbiarskie; kamień, techniki kamieniarskie
Wymiary podstawowe
wysokość – 120 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Kościół niepołomicki był przebudowywany od 1690 roku z inicjatywy księdza Tomasza Olińskiego. Odnowiono wówczas ściany prezbiterium. Być może w tym czasie lub później wprawiono w jego zewnętrzne ściany element epitafium z figurą Chrystusa Zmartwychwstałego stojącego na cokole z inskrypcją. Dzieło to powstało w XVII wieku.

Opis

Płaskorzeźbione przedstawienie Chrystusa Zmartwychwstałego ukazanego w całej postaci, w trzech czwartych w prawo, w wykroku, z prawą nogą zgiętą w kolanie. W prawej, uniesionej ręce trzyma chorągiew z białym krzyżem na czerwonym tle, lewa uniesiona do góry w geście błogosławieństwa. Twarz owalna, pociągła, z migdałowatymi oczami i prostym nosem, okolona falowaną brodą i włosami sięgającymi ramion. Chrystus przez biodra ma przewiązane krótkie, obficie fałdowane perizonium, z rozwianym na lewym boku fragmentem. Pod szyją ma zapięty płaszcz rozwiany z tyłu postaci. Ciało krępe, muskularne, z podkreślonymi mięśniami klatki piersiowej. Postać umieszczona na profilowanym postumencie z tablicą z inskrypcją „EGO SVM RESVR/RECTIO ET VITA / IOAN(NES) CAP(UT) XI”.

Zarys problematyki artystycznej

Prawdopodobnie omawiana figura stanowi relikt epitafium na co wskazuje treść zachowanej inskrypcji odnoszącej się do zmartwychwstania i życia po śmierci. Nie zachowała się natomiast płyta z inskrypcją dotyczącą postaci upamiętnionej. Można się jedynie domyślać, że epitafium to może pochodzić z jednej z dwóch kaplic rodzinnych, Branickich lub Lubomirskich, znajdujących się przy kościele w Niepołomicach.
Rzeźbę Chrystusa charakteryzuje dynamiczna poza, ukazująca go w ruchu, kroczącego z lekkością, z ekspresyjnie rozwianym za nim płaszczem. Typ twarzy formalnie nawiązuje jeszcze do figur Chrystusa z XVI wieku, poprzez pociągłą twarz z wysokim czołem, o regularnych, łagodnych rysach oraz rytmicznie kształtowanych falach włosów i brody. Natomiast jego muskularnie kształtowane ciało, przepasane w biodrach obficie drapowanym i krótkim perizonium oraz ekspresyjnie rozwiany płaszcz, świadczą o tym, że figura jest znacznie późniejsza.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Zabrudzenia, przetarcia pobiały rzeźby.

Streszczenie

Prawdopodobnie figura Chrystusa Zmartwychwstałego stojącego na cokole z inskrypcją stanowi relikt epitafium wprawiony wtórnie na zewnętrznej ścianie prezbiterium. Nie zachowała się natomiast płyta z inskrypcją dotyczącą postaci upamiętnionej. Cechy formalne figury wskazują na to, że powstała w XVII wieku.

Bibliografia

Róg Rafał, "Kościół w Niepołomicach pod wezwaniem Dziesięciu Tysięcy Męczenników – Królewska Fundacja Pokutna", Kraków-Niepołomice 1998
Sinko-Popielowa Krystyna, "Kościół w Niepołomicach" , „Rocznik Krakowski” , s. 49-111

Jak cytować?

Paulina Kluz , "Chrystus Zmartwychwstały", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/chrystus-zmartwychwstaly-14

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności