Najświętsze Serce Jezusa

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wielicki
Gmina
Wieliczka
Miejscowość
Wieliczka
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Wieliczka
Parafia
Św. Klemensa
Tagi
malarstwo religijne Najświętsze Serce Jezusa sztuka XX wieku
Miejsce przechowywania
kościół
Identyfikator
DZIELO/08990
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
1914-1918
Technika i materiał
olej na płótnie
Wymiary podstawowe
szerokość – 128 cm
wysokość – 210 cm
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0

Dzieje zabytku

Obraz został namalowany między 1914 a 1918 rokiem przez Tadeusza Korpala.

Opis

Obraz w kształcie stojącego prostokąta w złoconej, profilowanej ramie. Na nim postać Chrystusa ukazanego w ujęciu do kolan, stojącego centralnie, z głową przechyloną w stronę lewego barku, sercem w lewej dłoni i wskazując na nie prawą. Głowa zwrócona w lewo, wzrok skierowany na widza nos prosty, usta wąskie; twarz okala bujny, ciemnobrązowy zarost, falowane włosy opadają na ramiona i plecy. Wokół głowy świetlisty nimb. Chrystus jest ubrany w czerwoną tunikę z długimi rękawami i granatowy, podbity bielą płaszcz lamowany złotem, który przerzucony jest przez prawy bark. Trzymane w dłoni serce jest otoczone koroną cierniową, zwieńczone płomieniem i krzyżem łacińskim, otacza je jasna gloria promienista. Tło jednolite, ciemne.

Zarys problematyki artystycznej

Ukazany na obrazie typ ikonograficzny Najświętszego Serca Jezusa ma rozbudowane znaczenie. Przedstawia Jezusa-Boga – drugą osobę Trójcy Świętej, którego serce stanowi część fizycznego ciała. Oglądamy ludzkie serce w boskiej piersi. Kult tego przedstawienia rozpoczął się w późnym średniowieczu. W XVII wieku był propagowany przez jezuitów, którzy szybko dostrzegli w nim szansę ożywienia popularnej pobożności.
Został jednak oficjalnie zatwierdzony przez kościół dopiero w 1765 roku, a jego doktrynalne znaczenie sformułowano dopiero w 1956 roku (w encyklice Piusa XII „Haurietas Aquas”). W XIX wieku, dzięki wspomnianej działalności jezuitów oraz w wyniku powstania kilku zgromadzeń pw. Najświętszego Serca kult przedstawienia nasilił się i zdominował masową pobożność. Typ ikonograficzny, który wykorzystuje wielickie przedstawienie wykształcił się z obrazu Pompeo Batoniego, który namalował „Najświętsze Serce Jezusa” dla kościoła Il Gesù w Rzymie. Wizerunek ukazywał Jezusa w półpostaci, który w lewej ręce trzyma swoje serce na dłoni, a prawą na nie wskazuje. Obraz stał się najczęściej reprodukowanym wzorem ujęcia tematu Najświętszego Serca Jezusa. Drugi obraz Batoniego, o zbliżonej ikonografii, w którym serce Jezusa goreje na tle jego piersi, a Jezus jedną ręką błogosławi, a drugą wskazuje na serce został w 1891 roku uznany za jedyne dopuszczalne przedstawienie tego tematu. Wizje i obrazy dewocyjne rozpowszechniały z kolei wizerunek Najświętszego Serca Chrystusa z poziomą raną, koroną cierniową, płomieniami i krzyżem. Widoczny na wielickim obrazie sposób przedstawienia, jak wiele innych, łączy oba omówione wzory. Artysta zachował proporcje ciała, prawidłowo przedstawił fałdy szat. Zgodnie z konwencją i dziewiętnasto- oraz dwudziestowieczną modą obraz cechuje łagodny wyraz.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Obraz przedstawiający Najświętsze Serce Jezusa został namalowany między 1914 a 1918 rokiem przez Tadeusza Korpala. Zgodnie z konwencją i dziewiętnasto- oraz dwudziestowieczną modą wizerunek cechuje łagodny wyraz.

Bibliografia

Klekot Ewa, "Najświętsze Serce Jezusowe – sceny z życia symbolu" , „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” , s. 55-66

Jak cytować?

Agata Felczyńska, "Najświętsze Serce Jezusa", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/najswietsze-serce-jezusa-30

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności