Św. Stanisław

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wadowicki
Gmina
Wadowice
Miejscowość
Ponikiew
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Wadowice Południe
Parafia
Św. Aleksego
Tagi
rzeźba religijna rzeźba XIX wieku św. Stanisław
Miejsce przechowywania
ołtarz boczny prawy
Identyfikator
DZIELO/05584
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
1863 rok
Fundator
hrabina Anna 1v Potocka 2v Wąsowicz
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromia, złocenie
Wymiary podstawowe
wysokość – 143 cm
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Rzeźba została wykonana do ołtarza, w którym się znajduje, w 1863 roku.

Opis

Figura drążona, na cokole. Święty Stanisław przedstawiony w całej postaci, stojący frontalnie, obie ręce ma zgięte w łokciach, prawą unosi do góry, lewą przytrzymuje pastorał. Stanisław ma pociągła twarz z dużymi, szeroko otwartymi oczami, szerokim nosem i wąskimi ustami. Jest ubrany w strój biskupi: niebieską albę, białą rokietę zdobioną złotym pasem koronki przy dolnej krawędzi i paliusz z aplikowanymi krzyżami greckimi. Na to założoną ma obszerną, złotą kapę podbitą czerwienią, która spięta pod szyją okrywa ramiona i spływa do ziemi; na głowie ma infułę, a na rękach niebieskie rękawiczki. Polichromia w odkrytych partiach karnacji postaci jest traktowana naturalistycznie.

Zarys problematyki artystycznej

Święty Stanisław urodził się w Szczepanowie, po latach studiów został biskupem krakowskim, był również gorliwym duszpasterzem. Z powodu konfliktu z Bolesławem Szczodrym został, z polecenia króla, zamordowany w 1079 roku podczas mszy świętej w kościele św. Michała na Skałce. W kościele w Ponikwi został ukazany frontalnie, bez identyfikujących go jednoznacznie atrybutów, jedynie w infule na głowie i z pastorałem w ręce, które pozwalają ujrzeć w nim jednego z biskupów. Po drugiej stronie ołtarza znajduje się rzeźba św. Wojciecha, który zwykle występuje w parze w dekoracji ołtarzy ze św. Stanisławem.
Wspomniane figury oraz rzeźby z ołtarzy głównego i drugiego bocznego wykonał ten sam rzeźbiarz z Ponikwi – Jędrzej Sikora. Tak przynajmniej przekazują autorzy opracowań dotyczących wyposażenia kościoła. Biorąc pod uwagę różnorodny poziom artystyczny rzeźb dekorujących ołtarze, trudno poprzeć tę tezę lub orzec, które z figur są wyszły spod dłuta Sikory. Jędrzej wraz z bratem Piotrem wykonali stacje drogi krzyżowej, samemu Piotrowi przypisuje się budowę i wykończenie ambony. Twórczość braci Sikorów, oceniając ją na postawie stacji drogi krzyżowej, nosi cechy sztuki ludowej – pozy postaci są sztywne i schematyczne, jednak można zauważyć u nich niespotykaną często dbałość o detale.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Figurę przedstawiającą św. Stanisława wykonał w 1863 roku miejscowy rzemieślnik – Jędrzej Sikora (?), który wraz z bratem był odpowiedzialny za część wyposażenia kościoła w Ponikwi.

Bibliografia

Marecki Józef, Rotter Lucyna, "Jak czytać wizerunki świętych. Leksykon atrybutów i symboli hagiograficznych", Kraków 2013
Janicka-Krzywda Urszula , "Patron – atrybut – symbol", Poznań 1993

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Agata Felczyńska , "Św. Stanisław ", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-stanislaw-20

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności