Św. Dominik

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
bocheński
Gmina
Łapanów
Miejscowość
Łapanów
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Niegowić
Parafia
Św. Bartłomieja Apostoła
Tagi
rzeźba późnobarokowa rzeźba XVIII wieku
Miejsce przechowywania
ołtarz w kaplicy bocznej
Identyfikator
DZIELO/03372
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
przed 1754 rokiem
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromowanie
Wymiary podstawowe
wysokość – 140 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

W 1754 roku przy kościele erygowano Bractwo Różańcowe Imienia Marii i Jezusa. Figury w ołtarzu w kaplicy zostały wymienione w inwentarzu brackim z 1754 roku „nad mensą dwa rznięte obrazy S. Dominika y S. Katarzyny”. Ołtarz razem z figurami świętych dominikańskich powstał zatem przed 1754 rokiem prawdopodobnie w warsztacie Korneckich. W 2015 roku ołtarz razem z figurami przeszedł pełną konserwację.

Opis

Figura drążona z tyłu, ustawiona na niewielkim postumencie. Święty ukazany frontalnie, pochylony w lewo, z uniesioną głową, w silnym kontrapoście. Lewą ręką przytrzymuje z przodu, na udzie księgę, prawą ugiętą, kieruje w lewo. Twarz ma szczupłą, o głęboko osadzonych, dużych oczach, skierowanych w górę, dużym nosie oraz wąskich, rozchylonych ustach. Twarz okolona jest krótką brodą oraz krótkimi włosami, na głowie tonsura. Święty ubrany w obficie fałdowany, biały habit dominikański oraz czarny płaszcz z kapturem. Polichromia ciała naturalistyczna.

Zarys problematyki artystycznej

Omawiana figura św. Dominika odpowiada repertuarowi formalnemu stosowanemu przez Piotra Korneckiego, dlatego można mu przypisać jej wykonanie. Jest ona niezwykle zbliżona do rzeźby tego samego świętego z kościoła w Gdowie, którego wyposażenie wykonał warsztat Korneckich. Święty posiada typ twarzy dojrzałego mężczyzny z krótką brodą, rzeźbiony przez Korneckich wielokrotnie, by wymienić tylko analogiczne figury św. Jana Chrzciciela i św. Dominika w bazylice w Bochni czy św. Jana Chrzciciela w kościele w Chełmie (potwierdzone archiwalnie dzieła Korneckiego). Sposób ułożenia ciała świętego, z jedną ręka przytrzymującą księgę na nodze, drugą ukazaną na tle torsu, zwróconą w stronę ołtarza, pojawiał się również w innych rzeźbach wykonanych przez Korneckich, chociażby św. Marka w ołtarzu głównym w farze w Bochni.
W ikonografii Matce Boskiej Różańcowej bardzo często towarzyszą postacie św. Dominika i św. Katarzyny Sieneńskiej. Święty Dominik miał szczególne nabożeństwo do Matki Boskiej, według późniejszej tradycji sama Maria miała mu wręczyć różaniec. Przypisuje mu się również ułożenie modlitwy świętego różańca. Święty Dominik Guzman był założycielem nowej wspólnoty opartej o regułę św. Augustyna – dominikanów, która stała się z czasem zakonem mendykanckim (żebraczym).
Piotr Kornecki razem ze swoim przyrodnim bratem Stanisławem, założyli w Gdowie warsztat stolarsko-rzeźbiarski i malarski. Z czasem pracowali w nim również synowie tego pierwszego oraz krewniacy mieszkający w tej wsi. Rodzinny warsztat Korneckich był szczególnie prężny w trzeciej ćwierci XVIII wieku, wykonując prace w wielu kościołach na terenie południowej Małopolski.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Silne zabrudzenia, przetarcia polichromii. W 2015 roku figura przeszła pełną konserwację.

Streszczenie

Ołtarz razem z figurami świętych dominikańskich powstał przed 1754 rokiem prawdopodobnie w warsztacie Korneckich. Święty Dominik Guzman był założycielem nowej wspólnoty opartej o regułę św. Augustyna – dominikanów, która stała się z czasem zakonem mendykanckim (żebraczym). W ikonografii Matce Boskiej Różańcowej bardzo często towarzyszą postacie św. Dominika i św. Katarzyny Sieneńskiej.

Bibliografia

Zaleski Wincenty, "Święci na każdy dzień", Warszawa 1989

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Św. Dominik", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-dominik-2

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności