Dzwonnica

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
bocheński
Gmina
Łapanów
Miejscowość
Łapanów
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Niegowić
Parafia
Św. Bartłomieja Apostoła
Tagi
architektura drewniana
Miejsce przechowywania
teren wokół kościoła
Identyfikator
DZIELO/12147
Kategoria
dzwonnica
Ilość
1
Czas powstania
około 1899-1903
Technika i materiał
drewno, konstrukcja słupowa, szalowanie z listwowaniem
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Pierwotna, wolnostojąca drewniana dzwonnica, obita listwami, wymieniana była w aktach wizytacji od 1618 roku, a następnie w latach 1655 roku, 1730 i 1748. W 1765 roku proboszcz Stanisław Gutowski kazał pobić gontem z jednej strony dach dzwonnicy, który zwiał wiatr. Kolejny proboszcz Piotr Nowoszycki położył w części nowy gont na dach dzwonnicy. W 1890 roku powiększono kościół od strony zachodniej, co spowodowało przesunięcie dzwonnicy. Za czasów probostwa Karola Guzkiewicza, w czasie remontu kościoła, pomiędzy 1899 a 1903 rokiem postawiono zupełnie nową dzwonnicę. W latach 2007-2008 wykonano jej remont, mianowicie wzmocniono konstrukcję, położono betonowe fundamenty, zakonserwowano drewno i elementy konstrukcyjne ścian przy częściowej ich wymianie, pokryto dach gontem, ułożono wewnątrz posadzkę oraz wymieniono odeskowanie.

Opis

Dzwonnica drewniana, konstrukcji słupowej, ściany, szalowane z listwowaniem, więźba dachowa drewniana. Założona na planie kwadratu, na betonowym podmurowaniu, przesłoniętym okapowym daszkiem gontowym. Ściany zwężające się ku górze, z izbicą. Dach gontowy, czterospadowy, łamany, zakończony metalowym szpikulcem z kulą i krzyżem. Otwór drzwiowy w ścianie wschodniej o wykroju stojącego prostokąta zamknięty drzwiami jednoskrzydłowymi, nakryty trójspadowym daszkiem gontowym. Otwory głosowe w formie stojącego prostokąta, po jednym na każdej ścianie w partii izbicy.

Zarys problematyki artystycznej

Kościołom bezwieżowym zazwyczaj towarzyszyły wolnostojące dzwonnice. Podstawowym zadaniem dzwonnicy było pomieszczenie dzwonów, ale często jej przyziemie pełniło również funkcję magazynu, w którym składowano różne przedmioty kościelne, w omawianej dzwonnicy były to głównie feretrony.
Dzwonnica w Łapanowie posiada klasyczną dla konstrukcji słupowej formę jednokondygnacyjnej wieży zwężającej się ku górze, z izbicą, nakrytej dachem czterospadowym. Elementami dekoracyjnymi dzwonnic były głównie otwory głosowe, w omawianym wypadku również krawędź izbicy.

Streszczenie

Pomiędzy 1899 a 1903 rokiem, za czasów probostwa Karola Guzkiewicza, w czasie remontu kościoła, postawiono zupełnie nową dzwonnicę. Kościołom bezwieżowym zazwyczaj towarzyszyły wolnostojące dzwonnice. Podstawowym zadaniem dzwonnicy było pomieszczenie dzwonów, ale często jej przyziemie pełniło również funkcję magazynu.

Bibliografia

"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie", Warszawa 1953
Brykowski Ryszard, Kornecki Marian, "Drewniane kościoły w Małopolsce Południowej", Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1984
"Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska", Warszawa 2016
Kopera Feliks, Lepszy Leonard, "Kościoły drewniane Galicyi Zachodniej, cz. 1", Kraków 1916
Kornecki Marian, "Kościoły drewniane w Małopolsce", Kraków 2000
"Kościół p.w. św. Bartłomieja: „Nasz skarb – nasza duma”", http://parafialapanow.pl/kosciol-pw-sw-bartlomieja [dostęp z dn. 23.04.2018]
Piątkowska Łucja, "Parafie Ziemi Bocheńskiej", Bochnia 2004

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Akta wizytacji kapitulnych
Visitatio externa decanatus Dobcicensis, Lipnicensis, Voynicensis, Skalensis et Opatovicensis per R. D. Joannem Foxium, archidiaconum Cracoviensem a. D. 1618 peracta
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Akta wizytacji kapitulnych
Liber visitationum decanatus Dobczycensis a perillri ac reverendissimo Domino Nicolao Oborski Dei et Apostolice Sedis Gratia Episcopo Laodicensis Suffraganeo, Archidiacono, Vicario in Spiritualibus et Officiali Generali Cracoviensi
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Akta wizytacji kapitulnych
Wizytacja kanoniczna przeprowadzona w dn. 28 kwietnia 1728 r. przez bpa Michała Kunickiego...
Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Akta wizytacji biskupich
Visitatio archidiaconatus Cracoviensis (Decanatus: Skalensis - 1727; Vitoviensis - 1727; Prossoviensis - 1728; Novi Montis - 1728; Scawinensis - 1729; Xsiążnensis - 1731; Woynicensis - 1731; Zatoriensis - 1729; Lipnicensis - 1730; Dobczycensis - 1730; Andreoviensis - 1731; Żyvecensis - 1732; Oswiemensis - 1732; Wielicensis - 1741; postea sequntur inventaria ecclesiarum decanatus Dobczycensis, Woynicensis, Andreoviensis) per R.D. Michaelem de Magna Kunice Kunicki, episcopum Arsiacensem, suffraganeum et archidiaconum Cracoviensem annis 1727 - 1741 peracta

Autor: Michał Kunicki

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie
Akta wizytacji biskupich
Acta visitationis decanatuum Dobczycensis et Lipnicensis ex delegatione Cel. Principis R.D. Andrea Stanislai Kostka comitis in Załuskie Załuski, episcopi Cracoviensis ducis Severiae, per Clementem Stanislaum Kostka Herka, Phil. Doctorem et Professorem, Collegam minorem, Ecclesiae Collegiatae Boboviensis custodem, parochiae Droginensis curatum a.D. 1747 die vero 3 mensis Decembris inchoata et 1748 die 22 mensis Martii expeditae

Autor: Andrzej Stanisław Kostka Załuski

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Dzwonnica", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/dzwonnica-10

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności