Św. Wojciech

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wadowicki
Gmina
Wadowice
Miejscowość
Ponikiew
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Wadowice Południe
Parafia
Św. Aleksego
Tagi
rzeźba religijna rzeźba XIX wieku św. Wojciech
Miejsce przechowywania
ołtarz boczny prawy
Identyfikator
DZIELO/05585
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
1863 rok
Fundator
hrabina Anna 1v Potocka 2v Wąsowicz
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromia, złocenie
Wymiary podstawowe
wysokość – 143 cm
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Rzeźba została wykonana w 1863 roku do ołtarza, w którym się znajduje.

Opis

Figura drążona, na cokole. Święty Wojciech przedstawiony w całej postaci, stojący frontalnie, obie ręce ma zgięte w łokciach, w prawej trzyma ferulę, czyli pastorał zakończony podwójnym krzyżem, lewą przytrzymuje oparte o ziemię wiosło. Wojciech ma pociągła twarz z dużymi, szeroko otwartymi oczami, szerokim nosem i ustami o kącikach skierowanych w dół. Ciemne włosy ma zaczesane do tyłu, gęsta, długa broda równoległymi pasmami opada na pierś. Jest ubrany w strój biskupi: niebieską albę, białą rokietę zdobioną złotym pasem koronki przy dolnej krawędzi i paliusz z aplikowanymi krzyżami greckimi. Na to założoną ma obszerną, złotą kapę podbitą czerwienią, która spięta pod szyją okrywa ramiona i spływa do ziemi; na głowie ma infułę, a na rękach niebieskie rękawiczki. Polichromia w odkrytych partiach karnacji postaci jest traktowana naturalistycznie.

Zarys problematyki artystycznej

Święty Wojciech urodził się w Czechach, podczas bierzmowania przyjął imię Adalbertus. Był biskupem Pragi, misjonarzem na Węgrzech, w Polsce i w Prusach, gdzie został zamordowany w 997 roku. Jest głównym patronem Polski. Wiosło, które trzyma w dłoni, nawiązuje do podróży, którą odbył między Gnieznem a Prusami częściowo drogą wodną. Według przekazów również jeden z pierwszych, śmiertelnych ciosów, zadano mu właśnie wiosłem.
Święty został ukazany frontalnie, w konwencjonalny sposób, trzymając atrybuty, które pozwalają go zidentyfikować. Rzeźba została wykonana przez miejscowego rzeźbiarza, jednego z braci – Jędrzeja Sikorę. Stworzył on również ustawioną po przeciwnej stronie ołtarza głównego figurę św. Stanisława oraz rzeźby dekorujące ołtarz główny i drugi boczny. Tak przynajmniej przekazują autorzy opracowań dotyczących wyposażenia kościoła. Biorąc pod uwagę różnorodny poziom artystyczny rzeźb dekorujących ołtarze, trudno poprzeć tę tezę lub orzec, które z figur wyszły spod dłuta Jędrzeja Sikory. Jędrzej wraz z bratem Piotrem wykonali stacje drogi krzyżowej, samemu Piotrowi przypisuje się budowę i wykończenie ambony. Twórczość braci Sikorów, oceniając ją na postawie stacji drogi krzyżowej, nosi cechy sztuki ludowej – pozy postaci są sztywne i schematyczne, jednak można zauważyć u nich niespotykaną często dbałość o detale.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Figurę przedstawiającą św. Wojciecha wykonał w 1863 roku miejscowy rzemieślnik – Jędrzej Sikora (?), który wraz z bratem był odpowiedzialny za część wyposażenia kościoła w Ponikwi.

Bibliografia

Marecki Józef, Rotter Lucyna, "Jak czytać wizerunki świętych. Leksykon atrybutów i symboli hagiograficznych", Kraków 2013
Janicka-Krzywda Urszula , "Patron – atrybut – symbol", Poznań 1993
Książek Stanisław, "Ponikiew. Śladami naszych przodków 1395-2005. Monograficzny zarys dziejów wsi i jej kolonii", Ponikiew 2008

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Agata Felczyńska , "Św. Wojciech", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-wojciech-26

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności