Ambona

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wadowicki
Gmina
Stryszów
Miejscowość
Łękawica
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Wadowice Południe
Parafia
Św. Józefa Robotnika
Tagi
ambona
Miejsce przechowywania
nawa
Identyfikator
DZIELO/03552
Kategoria
ambona
Ilość
1
Czas powstania
pierwsza ćwierć XX wieku (po 1906 roku)
Technika i materiał
drewno, techniki stolarskie, snycerski i rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie, srebrzenie
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Ambona powstała zapewne wkrótce po wybudowaniu nowej świątyni w Łękawicy, czyli po 1906 roku.

Opis

Ambona przyścienna, wisząca. Kosz na planie ośmioboku z cokołem i ośmiobocznym podwieszeniem. Cokół kosza dekorowany prostokątnymi płycinami. U spodu podwieszona kostka ujęta ze wszystkich stron wolutami oraz toczoną, profilowaną szyszką. Ścianki flankowane są kolumienkami podtrzymującymi półkoliste arkady w polach dekorowane biforiami. Biforia naprzemiennie ozdobione kwiatami słonecznika lub dzielone pośrodku kolumienką i zdobione dwiema uskrzydlonymi główkami aniołków w polach; nad biforiami w łuku arkady umieszczone są rozetki w medalionach. Zaplecek w formie wydłużonego, stojącego prostokąta z wpisaną w polu płyciną zamkniętą łukiem trójlistnym. Płycina ozdobiona jest płaskorzeźbionym przedstawieniem Baranka Eucharystycznego leżącego na księdze zamkniętej siedmioma pieczęciami. Po bokach zaplecek ujmują uszy z dekoracją roślinną. Baldachim na planie ośmioboku z cokołem dekorowanym płycinami, ornamentem roślinnym u góry i lambrekinem u spodu. Ścianki baldachimu zwężają się ku górze z aplikowanymi krzyżami i stanowią podstawę dla pełnej, czerwonej korony z krzyżem. U spodu baldachimu gołębica Ducha Świętego na tle promienistej glorii. Struktura polichromowana na bordowo, profilowania na żółto, detale i ornamentyka złocone i srebrzone.

Zarys problematyki artystycznej

Ambona stanowi jeden z głównych elementów wyposażenia każdego kościoła. Jej przeznaczenie wiązało się z odczytywaniem teksów liturgicznych oraz wygłaszaniem kazań. Ambona w kościele w Łękawicy reprezentuje typ ambony wiszącej na ścianie, który wykształcił się już w XVI wieku. Nieznana jest jej atrybucja, prawdopodobnie wykonał ją lokalny warsztat. Być może ten sam, który zrealizował również ołtarze w kościele. Najważniejszymi elementami ambony w Łękawicy są płaskorzeźbione wizerunki Baranka Eucharystycznego i gołębicy Ducha Świętego. Ten ostatni jest nierozerwalnie związany z funkcją ambony – ma symbolizować natchnienie Duchem Świętego, tego, który z niej przemawia. Ambona została wykonana w stylu eklektycznym przez nieznanego artystę w pierwszej ćwierci XX wieku.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Ambona powstała zapewne wkrótce po wybudowaniu nowej świątyni w Łękawicy, czyli po 1906 roku. Jest wykonana w stylu eklektycznym. Niestety źródła archiwalne nie ujawniły autora dzieła.

Bibliografia

"Słownik terminologiczny sztuk pięknych", Warszawa 2011

Jak cytować?

Maria Działo, "Ambona", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/ambona-56

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności