Ambona

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wielicki
Gmina
Biskupice
Miejscowość
Biskupice
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Niegowić
Parafia
Parafia Św. Marcina z Tours
Tagi
gloria mała architektura sztuka XIX wieku
Miejsce przechowywania
łuk tęczowy
Identyfikator
DZIELO/12150
Kategoria
ambona
Ilość
1
Czas powstania
przed 1883 rokiem
Technika i materiał
drewno, techniki stolarskie i rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie, srebrzenie; atłas półjedwabny
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0

Dzieje zabytku

Ambona została wymieniona w inwentarzu kościoła sporządzonym w 1883 roku, jako „nowa, seledynowo pomalowana, snycerska robota złocona, a nad nią Duch św. w promieniach”. Powstała zatem przed tym rokiem. Była poddana konserwacji w 1970 i 2014 roku.

Opis

Ambona przyścienna, wisząca. Kosz na planie prostokąta o ściętych narożach, z dobudowanym po prawej stronie balkonem, opasującym ścianę tęczową, prowadzącym do drzwi umieszczonych w północnej ścianie prezbiterium. Kosz ze schodkowym i profilowanym podwieszeniem zakończonym szyszką. Kosz i balkon na profilowanych cokołach, o ściankach dekorowanych płycinami z perełkowaniem, w polu frontowym monogram IHS, w czterech polach flankujących rozety. Ścianki zakończone profilowanym gzymsem stanowiącym parapet. Ponad koszem, na podłuczu arkady tęczowej zawieszona gloria promienista z gołębicą Ducha Świętego w obłokach.
Struktura polichromowana w kolorze jasnozielonym, dekoracja, profile i gloria złocone, gołębica i obłoki srebrzone.


Zarys problematyki artystycznej

Ambona posiada bardzo prostą strukturę złożoną jedynie z kosza, o stosunkowo skromnej, neostylowej dekoracji (rozety, perełkowanie). Pozbawiona jest zaplecka i baldachimu. Dzięki zastosowaniu glorii promienistej z gołębicą Ducha Świętego, zawieszonej nad koszem, w miejscu baldachimu, odwołuje się do typu ambon popularnych w Małopolsce w XVIII wieku, których zaplecki zwieńczone były analogicznymi gloriami (por. Gdów, Bodzanów, Igołomia itd.).

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Zabrudzenia oraz przetarcia złoceć i polichromii.

Streszczenie

Ambona została wymieniona w inwentarzu kościoła sporządzonym w 1883 roku, jako „nowa, seledynowo pomalowana, snycerska robota złocona, a nad nią Duch św. w promieniach”. Powstała zatem przed tym rokiem. Ambona posiada bardzo prostą strukturę złożoną jedynie z kosza, o stosunkowo skromnej, neostylowej dekoracji. Pozbawiona jest zaplecka i baldachimu.

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie, sygn. IPK.A 51: Odpis inwentarza łac. parafii w Biskupicach Dyecezyi Krakowskiej sporządzony w roku 1838 [1883], s. 7; Muzeum Archidiecezjalne w Krakowie, Program prac konserwatorskich przy wystroju wnętrza kościoła parafialnego p.w. św. Marcina w Biskupicach. 1. Ściany, stolarka drzwiowa. 2. Kamieniarka, posadzka. 3. Wyposażenie wnętrza, oprac. Aleksandra Grochal, Kraków 214.

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Ambona", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/ambona-126

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności