Św. Wacław

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Igołomia-Wawrzeńczyce
Miejscowość
Igołomia
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Wawrzeńczyce
Parafia
Narodzenia Najświętszej Marii Panny
Tagi
rzeźba późnobarokowa rzeźba XVIII wieku sztuka drugiej połowy XVIII wieku
Miejsce przechowywania
ołtarz główny
Identyfikator
DZIELO/01774
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
1766 rok
Fundator
Andrzej Dominik Lipiewicz
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie, srebrzenie
Wymiary podstawowe
wysokość – 150 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

Według akt wizytacji z 1783 roku wyposażenie kościoła, a więc ołtarze i ich rzeźba, w tym figura św. Wacława, zostały wykonane w 1766 roku z inicjatywy ówczesnego proboszcza Andrzeja Dominika Lipiewicza. We wspomnianej wizytacji, a także w inwentarzach kościoła z 1831 i 1860 roku, znajdują się informacje, że figury Michała Archanioła i św. Wacława w ołtarzu głównym były „wyzłacane”. Figury przeszły konserwację w 1999 roku.

Opis

Rzeźba drążona z tyłu, ustawiona na podstawie o nieregularnym planie. Święty ukazany w całej postaci, frontalnie, z głową skierowaną w prawą stronę, stojący w kontrapoście. Prawa ręka postaci spoczywa na piersi, lewą trzyma drzewce zwiniętej chorągwi zakończone krzyżem, na srebrnym płacie chorągwi widoczny czerwony krzyż. Wacław ma szeroką twarz o migdałowatych oczach, dużym nosie i pełnych ustach, okoloną krótką brodą oraz silnie kręconymi włosami opadającymi na ramiona. Ubrany jest w zbroję oraz tunikę widoczną w partii ud, przepasaną w biodrach wstęgą. Ramiona i plecy przykrywa płaszcz z imitującą futro gronostajowe pelerynką, na piersi ma zawieszony łańcuch z krzyżem, na głowie zaś mitrę książęcą. Polichromia figury jest naturalistyczna w partiach ciała, zbroja i tunika srebrzone, płaszcz, mitra i detale stroju złocone.

Zarys problematyki artystycznej

Dekoracja rzeźbiarska i figuralna ołtarza głównego stanowi zespół odrębny formalnie od pozostałych elementów wyposażenia kościoła, wykonany niewątpliwie przez inny warsztat, choć w tym samym czasie. Typ twarzy świętego o łagodnych i regularnych rysach oraz sposób rzeźbienia włosów odpowiada fizjonomii postaci męskich z krótką brodą tworzonych przez Ludwika Ladislawa, niezwykle zbliżony do rzeźby św. Józefa z ołtarza głównego katedry w Sandomierzu czy przypisywanych temu rzeźbiarzowi figur z ołtarza św. Jana Chrzciciela w kościele Mariackim w Krakowie, jak również figur męskich z ołtarzy bocznych w kościele w Tenczynku. Figurę charakteryzuje postawna sylwetka o szerokich ramionach, ukazana w delikatnym ruchu, pozbawionym ekspresji, co zbliża ją do figur powstałych w warsztacie tego rzeźbiarza. Cechy formalne omawianego dzieła pozwalają przypisać jego wykonanie warsztatowi Ludwika Ladislawa.
Wacław jest postacią historyczną, został uznany za świętego i męczennika. Był synem czeskiego księcia Wratysława I, po którego śmierci objął rządy. Zginął męczeńską śmiercią w kościele w Starym Bolesławcu z rąk wysłanników swojego brata, Bolesława. W ikonografii św. Wacław przedstawiany jest w zbroi z książęcymi atrybutami.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Drobne przetarcia w partii złoceń i srebrzeń. Figura konserwowana w 1999 roku.

Streszczenie

Wyposażenie kościoła, a więc ołtarze i ich rzeźba, w tym figura św. Wacława, zostały wykonane w 1766 roku z inicjatywy ówczesnego proboszcza Andrzeja Dominika Lipiewicza. Cechy formalne figury pozwalają przypisać jej wykonanie warsztatowi Ludwika Ladislawa. Wacław jest postacią historyczną, został uznany za świętego i męczennika. W ikonografii przedstawiany jest w zbroi z książęcymi atrybutami.

Bibliografia

Wiśniewski Jan, "Dekanat miechowski", Radom 1917
Zaleski Wincenty, "Święci na każdy dzień", Warszawa 1989
Janicka-Krzywda Urszula , "Patron – atrybut – symbol", Poznań 1993

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Św. Wacław", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-waclaw

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności