Św. Kunegunda (Kinga)

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
nowotarski
Gmina
Nowy Targ
Miejscowość
Nowy Targ
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Nowy Targ
Parafia
Św. Katarzyny Aleksandryjskiej
Tagi
rzeźba XIX wieku św. Kinga św. Kunegunda
Miejsce przechowywania
ołtarz boczny św. Antoniego
Identyfikator
DZIELO/22418
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
1899 rok
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Zakopane
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 4.0

Dzieje zabytku

Rzeźby św. Kunegundy oraz św. Teresy sprawiono w 1899 roku, w czasie gdy proboszczem parafii był ksiądz Michał Wawrzynowski. Zamówienie zrealizował nieznany z nazwiska rzeźbiarz z Zakopanego. Ofiary na nowe figury złożono ze składek III Zakonu Franciszkańskiego. Rzeźby ustawiono na ołtarzu bocznym św. Antoniego w miejsce spróchniałych figur aniołów.

Opis

Rzeźba wolnostojąca z przedstawieniem św. Kunegundy, ustawiona na cokole. Święta została ukazana w pozycji stojącej, w delikatnym kontrapoście z prawą nogą ugiętą w kolanie. Zakonnica w lewej ręce trzyma model kościoła, a prawą opuszczoną w dół wyciąga przed siebie. Twarz owalna z długim i szerokim nosem, drobnymi ustami i dużymi oczami. Ubrana jest w biały habit, czarny szkaplerz, biały welon i podwikę oraz czarny płaszcz z prawą połą zarzuconą na lewe przedramię. Szaty drapowane są przeważnie w głębokie pionowe fałdy. Cokół prostopadłościenny o ściętych narożach, marmoryzowany, na ściance przedniej wyryty napis: „S(ANCTA) KUNEGUNDA”.

Zarys problematyki artystycznej

Rzeźba została wykonana w 1899 roku przez nieznanego z nazwiska artystę z Zakopanego. Sposób rzeźbienia jest charakterystyczny dla rzeźby dziewiętnastowiecznej. Święta Kinga urodziła się w 1234 roku jako córka króla węgierskiego Beli IV i Marii Laskaris, córki cesarza nicejskiego. Opieką nad królewną zajęła się Salomea, żona Kolomana króla halickiego, późniejsza polska błogosławiona. Salomea zadbała, by wychowanka została żoną jej brata, księcia krakowsko-sandomierskiego Bolesława Wstydliwego. Kinga od dzieciństwa wzrastała w kręgu ideałów franciszkańskich (skromności, czystości i umartwiania ciała). Jej przybycie do Polski łączy się z legendą o odkryciu złóż soli. Kinga prowadziła intensywną akcję osadniczą w ziemi sądeckiej przyznanej jej w zarząd tytułem wiana. W Starym Sączu założyła dwa klasztory: żeński Klarysek i męski Franciszkanów. Po śmierci Bolesława resztę życia spędziła wraz z klaryskami sądeckimi. Zmarła 24 lipca 1292 i została pochowana w klasztorze Klarysek w Starym Sączu. Po jej śmierci szybko zaczął rozwijać się lokalny kult, odnotowywano cuda związane z jej osobą, a do grobu przybywały coraz liczniejsze pielgrzymki. Szczególnym szacunkiem darzyli ją górnicy pracujący w kopalniach soli. Wznoszono ołtarze oraz kaplice ku jej czci, poświęcano jej przydrożne kapliczki w Pieninach i na Sądecczyźnie. Niedługo po jej śmierci, między 1292 a 1329 rokiem, franciszkanie z klasztoru w Starym Sączu spisali żywot Kingi („Vita et miracula sanctae Kyngae ducissae Cracoviensis”). Drugim ważnym źródłem wiedzy o jej życiu jest „Vita beate Cunegundis”, żywot opracowany przez Jana Długosza w 1474 roku. W 1690 roku miała miejsce beatyfikacja, a w 1725 roku papież Benedykt XIII zatwierdził bł. Kingę jako pierwszą patronkę Polski i Litwy. W 1999 roku papież Jan Paweł II ogłosił Kingę świętą. Najważniejszymi ośrodkami jej kultu stały się Stary Sącz, Kraków, Nowy Korczyn, Bochnia oraz Wieliczka. W sztukach plastycznych przedstawiana jest w stroju księżnej lub w habicie, z kolei w rękach trzyma bryłę soli, pierścień lub model klasztoru, bądź kościoła.

Streszczenie

Rzeźby św. Kunegundy oraz św. Teresy znajdujące się na ołtarzu św. Antoniego sprawiono w 1899 roku, w czasie gdy proboszczem parafii był ksiądz Michał Wawrzynowski. Zamówienie zrealizował nieznany z nazwiska rzeźbiarz z Zakopanego. Ofiary na nowe figury złożono ze składek III Zakonu Franciszkańskiego. Rzeźby ustawiono w miejsce spróchniałych figur aniołów.

Bibliografia

Łukaszczyk Mieczysław , "650 lat parafii św. Katarzyny w Nowym Targu", Kalwaria Zebrzydowska 1997
Śladecki Dariusz, "Św. Kinga" , [w:] "Encyklopedia katolicka, t. 8" , Lublin 2000 , s. 1450-1453
Skorupa Andrzej, Monita Rafał, "Nowy Targ. Kościół św. Katarzyny", Kraków 2012
Skorupa Andrzej, "Zabytkowe kościoły Niżnego Podhala", Kraków 2004

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Maria Działo, "Św. Kunegunda (Kinga)", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-kunegunda-kinga-1

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności