Św. Jan Nepomucen

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
tatrzański
Gmina
Bukowina Tatrzańska
Miejscowość
Jurgów
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Białka Tatrzańska
Parafia
Św. Sebastiana
Tagi
Johann Feeg rzeźba XVIII wieku św. Jan Nepomucen wschodniosłowackie rokoko
Miejsce przechowywania
ołtarz boczny prawy św. Mikołaja
Identyfikator
DZIELO/14251
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
1770-1772
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Kieżmark
Technika i materiał
drewno, rzeźbiarskie, polichromia, złocenie, srebrzenie
Wymiary podstawowe
wysokość – około 120 cm
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Ołtarz wykonał po 1770 roku pochodzący z Kieżmarku Johann Feeg. Z kroniki parafialnej wynika, że w 1772 roku ołtarz był już ukończony. W 1869 i 1938 roku ołtarz odzłocono, a w latach 2004-2005 został odnowiony w pracowni konserwatorskiej Muzeum Archidiecezjalnego w Krakowie pod nadzorem Danuty Prządy.

Opis

Rzeźba pełna, na cokole ukazująca św. Jana Nepomucena w całej postaci, w kontrapoście z ciałem skręconym lekko w lewą stronę. Święty wznosi wzrok do góry, w prawej, uniesionej ręce trzyma krucyfiks, lewą przytrzymuje opartą na biodrze, zamkniętą księgę. Ma kwadratową twarz o wąskich brwiach, dużych, migdałowatych oczach, dużym nosie i wyraźnie zarysowanych ustach, okoloną krótką brodą i układającymi się w pukle włosami. Jest ubrany w strój kanonika: ma narzuconą na sutannę futrzaną almucję, pod szyją befkę – formę krótkiego krawata. Należący do stroju biret leży na księdze; na nogach ma buty o ściętych czubkach. Polichromia w partiach ciała naturalistyczna, szaty złocone, atrybuty złocone i srebrzone, krzyż brązowy.

Zarys problematyki artystycznej

Święty Jan Nepomucen był kanonikiem kolegiaty św. Idziego w Pradze, dlatego został przedstawiony w stroju odpowiadającym tej godności. Wmieszany w walkę arcybiskupa Pragi z królem Wacławem, nie chcąc wyjawić tajemnicy spowiedzi, został uwięziony, poddany torturom, aż w końcu zginął zrzucony z mostu Karola do Wełtawy w 1393 roku. Krzyż, który trzyma w dłoni przypomina o jego szczególnej czci wobec Ukrzyżowanego, księga jest atrybutem teologa i uczonego, a leżący na niej biret częścią stroju. Znany z nazwiska autor dzieła Johann Feeg, był późnobarokowym kieżmarskim rzeźbiarzem. Tworzone przez niego postacie charakteryzują eleganckie pozy i gesty, ostro załamujące się fałdy szat, ostre rysy twarzy o zapadniętych policzkach, dużych nosach i głęboko osadzonych oczach o migdałowym wykroju. Ołtarze z rzeźbami jego autorstwa znajdują się również w kieżmarskim kościele Paulinów, w kościele w Wierzbowie, Lewoczy i Popradzie Wielkiej. Dzieło jest przykładem tzw. spiskiego lub wschodniosłowackiego rokoka, stylu który stopniowo kształtował się od lat czterdziestych XVIII stulecia i cechował się wyjątkową dekoracyjnością środków wyrazu. Twórczość wspomnianego Johanna Feega oraz współpracującego z nim malarza Imricha Jagušiča stanowi kulminacyjne osiągnięcie tego stylu. Od lat osiemdziesiątych XVIII wieku do głosu zaczęły dochodzić tendencje klasycyzujące.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

W latach 2004-2005 ołtarz został odnowiony w pracowni konserwatorskiej Muzeum Archidiecezjalnego w Krakowie pod nadzorem Danuty Prządy.

Streszczenie

Rzeźba przedstawiająca św. Jana Nepomucena została wykonana między 1770 a 1772 rokiem przez kieżmarskiego rzeźbiarza Johanna Feega. Postacie jego autorstwa można rozpoznać bo charakterystycznych rysach twarzy i sposobie ukazywania fałdowanych szat.

Bibliografia

Trajdos Tadeusz, "Z dziejów wsi i parafii Zamagórza Spiskiego", Nowy Targ 2011
Skorupa Andrzej, "Zabytkowe kościoły polskiego Spisza", Kraków 2001
Skorupa Andrzej , "Johann Feeg i Imrich Jagušič na polskim Spiszu" , „Prace Pienińskie” , s. 85-97
Chmelinova Katarína , "Johann Feeg a spišské umenie 18. storočia" , „Almanach Muszyny” , s. 135-145
Janicka-Krzywda Urszula , "Patron – atrybut – symbol", Poznań 1993

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Agata Felczyńska, "Św. Jan Nepomucen", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-jan-nepomucen-6

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności