Ołtarz boczny

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
suski
Gmina
Zawoja
Miejscowość
Zawoja
Tagi
mała architektura sztuka drugiej połowy XVIII wieku
Miejsce przechowywania
prawe ramię transeptu
Identyfikator
DZIELO/09838
Kategoria
ołtarz
Ilość
1
Czas powstania
druga połowa XVIII wieku (po 1757 roku)
Technika i materiał
drewno, techniki stolarskie i rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie, srebrzenie
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Ołtarz Ukrzyżowania pochodzi z wyposażenia dawnego kościoła w Zawoi (Skawicy). Powstał w drugiej połowie XVIII wieku (po 1757). Nastawa została przeniesiona do nowo wybudowanej świątyni w 1888 roku. Była opisana w inwentarzu księdza Adama Górkiewicza z 1919 roku, jako wybudowana w stylu barokowym. W polu głównym ołtarz miał rzeźbę Ukrzyżowanego Chrystusa, w zwieńczeniu obrazek zdjęcia z krzyża (Pieta), a po bokach figury świętych. W 1922 roku sprawiono do ołtarza mały obraz św. Stanisława Kostki.
Ołtarz, razem z innymi w kościele, był odnawiany w latach 1930 i 1966.

Opis

Nastawa architektoniczna, jednoosiowa, jednokondygnacyjna ze zwieńczeniem, ustawiona na dwustrefowym cokole, w górnej części z wyłamanymi pod kątem dwoma prostopadłościanami. Ołtarz drewniany, prostopadłościenny, skrzyniowy, z drewnianą mensą. Antepedium ujęte profilowaną ramą, w polu dwie, duże, płaskorzeźbione rozety na pomarańczowym tle. Nastawa ujęta parą kolumn ustawionych na tle pilastrów, dźwigających pełne belkowanie, wyłamane pod kątem na ich osi, częściowo przerwane nad polem środkowym, oraz fragmenty przerwanego półkolistego przyczółka z puttami. Pole centralne w całości wypełnione wnęką w formie stojącego prostokąta zamkniętego łukiem segmentowym nadwieszonym, ujętym profilowaną ramą, z wpisanym krucyfiksem na tle malowanych obłoków. Nad nim akantowo-wstęgowy kartusz, z napisem „OJCZE! / odpuść im / bo niewiedzą / co czynią”. Kondygnację flankują figury Matki Boskiej i św. Jana ustawione na wysuniętych krawędziach cokołu oraz uszy utworzone z suchego akantu i wstęgi. Zwieńczenie w formie zbliżonej do trapezu zamkniętego fragmentem gzymsu o kształcie łuku segmentowego z uskokiem, flankowanego spływami wolutowymi. W polu obraz Piety w formie stojącego owalu, ujęty profilowaną ramą, u góry dekorowany zwisami kwiatowymi, u dołu liśćmi. Całość zakończona figurą Anioła Stróża. Struktura polichromowana w kolorze białym; kolumny, profile i ornamentyka złocone, detal srebrzony.

Zarys problematyki artystycznej

Nastawa jest w typie aediculowym, o strukturze jednokondygnacyjnej ze zwieńczeniem, flankowanej parą podpór. Kondygnacja poprzez wyłamane pod kątem elementy cokołów i belkowania na osi kolumn oraz duże fragmenty przerwanego przyczółka, staje się bardzo masywna, nieproporcjonalna względem smukłego i niewielkiego zwieńczenia.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Przetarcia polichromii na krawędziach struktury, lekkie zabrudzenia.

Streszczenie

Ołtarz Ukrzyżowania pochodzi z wyposażenia dawnego kościoła w Zawoi (Skawicy). Powstał w drugiej połowie XVIII wieku (po 1757). Nastawa została przeniesiona do nowo wybudowanej świątyni w 1888 roku. Jest w typie aediculowym, o strukturze jednokondygnacyjnej ze zwieńczeniem, flankowanej parą podpór.

Bibliografia

Siwek Andrzej, "Kościół pod wezwaniem św. Klemensa w Zawoi", Kraków-Zawoja 2002
Siwek Andrzej, "Z dziejów kościoła i parafii pod wezwaniem św. Klemensa Papieża i Męczennika w Zawoi" , [w:] "Monografia Zawoi" , red.Janicka-Krzywda Urszula , Kraków 1996 , s. 97-119

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Archiwum Parafialne w Zawoi, Inwentarz kościoła w Zawoji spisany w r. 1919 przez X. prob. Adama Górkiewicza, bs.; kronika parafialna, bs.

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Ołtarz boczny", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/oltarz-boczny-93

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności