Feretron z figurą św. Bernadetty Soubirous

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wielicki
Gmina
Gdów
Miejscowość
Gdów
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Niegowić
Parafia
Narodzenia Najświętszej Marii Panny
Kościół
Narodzenia Najświętszej Marii Panny
Tagi
rzeźba XX wieku
Miejsce przechowywania
kaplica boczna
Identyfikator
DZIELO/01311
Kategoria
feretron
Ilość
1
Czas powstania
1902 rok
Fundator
parafianie
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie
Wymiary podstawowe
szerokość – 74,5 cm
wysokość – 104 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz

Dzieje zabytku

W „Liber memorabilium” parafii gdowskiej pod 1902 rokiem zamieszczono informację, że „kosztem parafian sprawiono dwie figury na miesiąc maj t.j. M(atki) B(oskiej) z Lourdes i Bernadety, które mają być wstawione w czasie nabożeństwa majowego w grocie ołtarza bocznego 200 złr”. Zatem przed 1902 rokiem zaaranżowano w ołtarzu bocznym grotę lurdzką, w której prawdopodobnie wymiennie umieszczano figury św. Onufrego z krucyfiksem i Matkę Boską z Bernadetą (o okresie majowym). W późniejszym czasie figury zostały zamontowane do feretronów.

Opis

Rzeźba pełna, na podstawie imitującej skałę. Zamontowana na wysokiej podstawie na planie zbliżonym do kwadratu, o krawędziach ujętych profilowanymi listewkami, z dwoma otworami na drążki. Bernadeta ukazana w pozycji klęczącej, z rękami złożonymi w geście modlitwy, z lekko uniesioną głową. Twarz ma pociągłą, o migdałowatych oczach skierowanych w górę, dużym nosie i małych ustach; okoloną długimi brązowymi włosami opadającymi na plecy. Ubrana jest w granatową suknię, o złoconych lamówkach, przepasaną w talii białym fartuchem, na ramiona i plecy ma narzuconą niebieską chustę o złoconych lamówkach, na głowie ma biały welon. Polichromia ciała naturalistyczna. Wokół nóg figury zamocowane sztuczne kwiaty.



Zarys problematyki artystycznej

Grupa figur Matki Boskiej i Bernadety umieszczane były w grocie ołtarza bocznego tworząc tzw. grotę lurdzką. Aranżacje te stanowiły naśladownictwo Groty Massabielle, w której w 1858 roku miała miejsce seria objawień Matki Boskiej Bernadecie Soubirous. Wykonywane były najczęściej przez profesjonalnych budowniczych grot (Grottenbauer), jako naturalne aranżacje z wykorzystaniem krajobrazu lub jako sztuczne groty, w których montowano figury. Te ostatnie realizowano również w przestrzeniach kościołów i kaplic, jako samodzielne groty lub umiejscowione w polach głównych nastaw ołtarzowych, jak w Gdowie. Apogeum powstawania grot lurdzkich odnotowano w pierwszej ćwierci XX wieku, w związku z pięćdziesiątą rocznicą objawień (1908 rok). Dnia 11 lutego 1858 w grocie Massabielle wiejskiej dziewczynie Bernadecie po raz pierwszy ukazała się Matka Boska. W ciągu tego roku objawiła się jej 18 razy.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Figury Matki Boskiej z Lourdes i Bernadety Soubirous zostały sprawione kosztem parafian w 1902 roku. W ołtarzu bocznym zaaranżowano grotę lurdzką, w której prawdopodobnie wymiennie umieszczano figury św. Onufrego z krucyfiksem i Matkę Boską z Bernadetą (o okresie majowym). W późniejszym czasie figury zamontowano do feretronów. Groty lurdzkie stanowiły naśladownictwo Groty Massabielle, w której w 1858 roku miała miejsce seria objawień Matki Boskiej Bernadecie Soubirous.

Bibliografia

Lubos-Kozieł, "Grota lurdzka na Górze Świętej Anny na tle innych śląskich naśladownictw Groty Massabielle" , [w:] "Pielgrzymowanie i sztuka: Góra Świętej Anny i inne miejsca pielgrzymkowe na Śląsku" , Wrocław 2005 , s. 115-129

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Archiwum Parafialne w Gdowie, Liber Memorabilium Ecclesiae Parochialis Gdoviensis, bs.

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Feretron z figurą św. Bernadetty Soubirous", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/feretron-z-figura-sw-bernadetty-soubirous

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności