Epitafium Ludwika Bełtowskiego

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
nowotarski
Gmina
Nowy Targ
Miejscowość
Nowy Targ
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Nowy Targ
Parafia
Św. Katarzyny Aleksandryjskiej
Tagi
Bełtowski Juliusz Wojciech Bełtowski Ludwik epitafium
Miejsce przechowywania
prezbiterium
Identyfikator
DZIELO/22400
Kategoria
epitafium
Ilość
1
Czas powstania
1902-1904
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Nowy Targ (?)
Technika i materiał
kamień, techniki kamieniarskie; stop miedzi, techniki odlewnicze
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Tablicę epitafijną wykonał Juliusz Wojciech Bełtowski w latach 1902-1904.

Opis

Epitafium w kształcie stojącego prostokąta, dwustopniowe, oddzielone wąskim gzymsem, zamknięte łukiem półkolistym, na którego zakończeniach dwie puste tarcze herbowe. W dolnej części epitafium płycina w kształcie leżącego prostokąta o fantazyjnym wykroju, w narożach ujęta dwiema czołgankami, z inskrypcją w polu: „LUDWIK BEŁTOWSKI / UR[ODZONY] 1819 WE LWOWIE ZASŁ[UŻONY] OBYW[ATEL] DŁUG[O]L[ETNI] RADNY MIASTA / NOWEGO TARGU MISTRZ ART[YSTA] BUD[OWLI] MECH[ANICZNYCH] PRZEM[YSŁOWYCH] PRZEWODN[ICZĄCY] / POW[IATOWEGO] STOW[ARZYSZENIA] RĘKODZ[IĘLNIKÓW] PRZEM[YSŁOWYCH] SĄDU POLUB[OWNEGO] INICIAT[OR] CZYNN[Y] ORĘD[OWNIK] / POWIĘKSZ[ANIA] MAJ[ĄTKU] DOBROBYTU GMINY UPIĘKSZ[ANIA] MIASTA OFIARN[Y] / PATRIOT[A] MĄŻ RZADK[ICH] CNÓT SERC[A] WIELK[IEGO] CHAR[AKTERU] ZM[ARŁ] 13. STYCZ[NIA] 1902 / PROSI O WESTCHNIENIE DO BOGA AMEN”. W prawym dolnym rogu epitafium sygnatura „Juliusz B[ełtowski] 1904.” Powyżej kwadratowy odlew z przedstawieniem Miłosiernego Samarytanina, flankowany dwiema popiersiami: rzeźbą Matki Boskiej z Dzieciątkiem po prawej i św. Józefa Robotnika po lewej. W dolnej części odlewu litery „D[EO] O[PTIMO] M[AXIMO]”. Na odlewie ukazany leżący na ziemi mężczyzna o wychudzonej posturze, któremu Samarytanin podaje kubek z wodą do picia. Po lewej stronie obrazu głowa wielbłąda. Matka Boska zwrócona trzy czwarte w lewo, z głową pochyloną w dół, przytulająca do piersi śpiące Dzieciątko. W dłoniach trzyma księgę. Twarz o wyraźnych rysach z długim nosem i zaciśniętymi ustami. Ubrana jest w suknię z długimi rękawami i płaszcz założony na głowę. Święty Józef zwrócony jest delikatnie w prawo z głową skierowaną w lewo. Ma krótkie i bujne włosy, wzrok skierowany w prawo oraz zaciśnięte usta. Ubrany jest w strój robotnika – koszulę z podwiniętymi do łokci rękawami. W dłoniach trzyma strug i piłę do drewna. W górnej części epitafium znajduje się okrągłe popiersie Ludwika Bełtowskiego w szerokiej okrągłej ramie. Zmarły ukazany z prawego profilu o podłużnej twarzy ze spiczastą brodą i wąsami, długim nosem i zmarszczonym czołem. Włosy krótkie. Ubrany jest w koszulę i marynarkę. Po lewej stronie popiersia sygnatura „B[ełtowski] [1]902”.


Zarys problematyki artystycznej

Autorem dzieła jest Juliusz Wojciech Bełtowski (1852-1926) rzeźbiarz, malarz, medalier, drzeworytnik i złotnik. Urodził się w Nowym Targu. Odbył podróż po Niemczech, Belgii, Anglii, Francji, Hiszpanii, Algierze, Włoszech i Szwajcarii. Brał udział w wykonaniu tronu dla papieża Piusa IX w 1877 roku. W 1880 roku wrócił do kraju i został nauczycielem snycerstwa w lwowskiej Szkole Przemysłu Artystycznego, a następnie profesorem Szkoły Przemysłowej we Lwowie. Do jego najsłynniejszych dzieł należą: projekt pomnika Tadeusza Kościuszki dla miasta Chicago z 1893 roku, odlewy „Głowa Chrystusa” i „Pietà”. W kamieniu wykonał „Śpiących rycerzy” w Dolinie Kościeliskiej w Tatrach na ścianie Pisanej u wypływu Dunajca. Jest również autorem pomnika Władysława Jagiełły w Gródku Jagiellońskim z 1903 roku. Był również malarzem. Zmarł 17 lipca 1926 roku we Lwowie, gdzie został pochowany na cmentarzu Łyczakowskim. Popiersie zmarłego Ludwika Bełtowskiego wykonał tuż po śmierci zmarłego w 1902 roku. Jednakże całość epitafium ukończył dopiero w 1904 roku, o czym świadczą sygnatury artysty umieszczone na poszczególnych częściach tablicy epitafijnej. Przedstawiony zmarły niezwykle przypomina z fizjonomii samego Juliusza Wojciecha Bełtowskiego. Biorąc pod uwagę tę przesłankę oraz zbieżność nazwisk można przypuszczać, że Ludwik był ojcem Juliusza lub kimś bliskim z jego rodziny, co jednak nie zostało jeszcze uwzględnione w biografii artysty i wymaga ostatecznego potwierdzenia badaniami genealogicznymi.

Streszczenie

Tablica epitafijna umiejscowiona w prezbiterium kościoła św. Katarzyny w Nowym Targu została wykonana w latach 1902-1904 przez Juliusza Wojciecha Bełtowskiego (1852-1926) znanego rzeźbiarza, malarza, medaliera, drzeworytnika i złotnika. Przedstawiony zmarły niezwykle przypomina z fizjonomii samego twórcę. Biorąc pod uwagę tę przesłankę oraz zbieżność nazwisk można przypuszczać, że Ludwik był ojcem Juliusza lub kimś bliskim z jego rodziny, co jednak nie zostało jeszcze uwzględnione w biografii artysty i wymaga ostatecznego potwierdzenia badaniami genealogicznymi.

Bibliografia

Skorupa Andrzej, Monita Rafał, "Nowy Targ. Kościół św. Katarzyny", Kraków 2012
"Polski słownik biograficzny, t. 38", Warszawa-Kraków 1997-1998
"Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających: malarze, rzeźbiarze, graficy, t. 1", Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1971

Jak cytować?

Maria Działo, "Epitafium Ludwika Bełtowskiego", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/epitafium-ludwika-beltowskiego

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności