Ołtarz główny Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
suski
Gmina
Sucha Beskidzka
Miejscowość
Sucha Beskidzka
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Sucha Beskidzka
Parafia
Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny
Tagi
Nawiedzenie Najświętszej Marii Panny ołtarz główny styl rokokowy
Miejsce przechowywania
prezbiterium
Identyfikator
DZIELO/08368
Kategoria
ołtarz
Ilość
1
Czas powstania
nastawa: około 1793 roku; mensa: 1874 rok
Fundator
Teresa z Sułkowskich Wielopolska
Technika i materiał
drewno, techniki stolarskie, snycerskie i rzeźbiarskie, polichromia, złocenie, srebrzenie
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Ołtarz został wykonany około 1793 roku i jest drugim ustawionym w tym miejscu. Pierwszy również odpowiadał wezwaniu kościoła i był pozłacany. Obecny odnowiono wraz z tabernakulum w czasie służby i za staraniem proboszcza Józefa Procnera (1873-1905). Kolejny raz został poddany renowacji po 2008 roku. Figury św. Anny i św. Joachima były po 1966 roku przeniesione do nowego kościoła i wróciły po 2002 roku.

Opis

Nastawa ołtarzowa jednoosiowa, jednokondygnacyjna ze zwieńczeniem, na podwójnym cokole. Mensa drewniana, późniejsza, wklęsło-wypukła, dekorowana na krawędziach i ścianie frontowej motywami roślinnymi. Kondygnacja nastawy ujęta zwielokrotnionymi pilastrami o kapitelach kompozytowych ustawionymi skośnie oraz stojącą przed nimi parą kolumn o o takich samych kapitelach. Podpory dźwigają pełne belkowanie, o wklęsło-wypukłym zarysie, wyłamane na ich osi; nad polem środkowym przyjmujące formę łuku odcinkowego. Kolumny podtrzymują przerwany przyczółek, na którym klęczą figury aniołów. Podpory ustawione zostały na profilowanych cokołach. W polu środkowym obraz z przedstawieniem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w profilowanej ramie w kształcie stojącego prostokąta zamkniętego łukiem nadwieszonym z uskokiem. Pole flankowane przez figury św. Anny z prawej strony i św. Joachima z lewej. Zwieńczenie w formie wydłużonego, stojącego prostokąta ujętego spływami wolutowymi, zamkniętego gzymsem w kształcie łuku nadwieszonego. W polu obraz z przedstawieniem św. Moniki w profilowanej ramie w kształcie stojącego prostokąta o wklęsłych bokach, zamkniętego łukiem nadwieszonym. Pod mensą rozeta z czterema palmetami. W partii cokołu płycina. Trzony pilastrów dekorowane płycinami z rocaille’m. Pole obrazowe flankuje rocaille, nad łukiem rozeta z liśćmi i rocaille. Kondygnacja ujęta uszami utworzonymi z ażurowego rocaille’a i kratką regencyjną. Na belkowaniu dwa rocaille’owe wazony. Woluty spływów zwieńczenia zdobione rocaille’m; ponad obrazem rocaille z kratką regencyjną. Struktura w całości marmoryzowana na niebiesko; kolumny, ornamentyka oraz profile złocone, skrzydła aniołów srebrzone.

Zarys problematyki artystycznej

Projektując ołtarz odwołano się do typu struktury wykształconej i z powodzeniem stosowanej w epoce nowożytnej, konstruując nastawę jednokondygnacyjną, z większym obrazem w polu środkowym i rozbudowanym zwieńczeniem. Dynamiczna struktura, którą tworzą zwielokrotnione, skośnie ustawione podpory, silnie wyłamane belkowanie czy też kształt zwieńczenia, dowodzi, że jest to dzieło osiemnastowieczne. Wykorzystanie do dekoracji motywów kratki regencyjnej oraz rocaille’ów, z których utworzono między innymi uszaki, wazony płomieniste i wypełnienia pól czynią dzieło przykładem stylu rokokowego. Strukturę ołtarza głównego powtarza ołtarz boczny lewy Michała Archanioła. Łączy je sposób aranżacji przypór i zwieńczenia oraz takie detale jak kształt płycin na cokołach kolumn.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Ołtarz odnowiono wraz z tabernakulum w czasie służby i za staraniem proboszcza Józefa Procnera (1873-1905). Kolejny raz został poddany renowacji po 2008 roku.

Streszczenie

Ołtarz główny kościoła w Suchej Beskidzkiej został wykonany około 1793 roku z fundacji Teresy z Sułkowskich Wielopolskiej. W polu głównym nastawy znajduje się wizerunek Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, a struktura i wykorzystane dekoracje pozwalają określić go jako dzieło rokokowe.

Bibliografia

Woźniak Barbara, Wysmołek Grzegorz , "Sucha Beskidzka. Portret miasta", Sucha Beskidzka 2017
Woźniak Barbara, "Sucha Beskidzka. Historia i współczesność", Sucha Beskidzka 2010
Harasimczyk Jerzy Henryk , "Zespół klasztorno-kościelny Sucha Beskidzka", Krosno 2002
Harasimczyk Jerzy Henryk , "Sucha Beskidzka i okolice", Sucha Beskidzka 2004
"Zarys dziejów parafii i kościołów w Suchej Beskidzkiej", Sucha Beskidzka 2008
Woźniak Barbara, Leśniakiewicz Marcin, "Parafia w Suchej Beskidzkiej", Wadowice 2008
"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie", Warszawa 1953
Szablowski Jerzy, "Zabytki sztuki w Polsce. Inwentarz topograficzny, t. 3: Powiat żywiecki", Warszawa 1948

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Jak cytować?

Agata Felczyńska , "Ołtarz główny Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/oltarz-glowny-nawiedzenia-najswietszej-marii-panny

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności