Św. Wojciech

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
nowotarski
Gmina
Czarny Dunajec
Miejscowość
Piekielnik
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Św. Jakuba Apostoła
Tagi
rzeźba późnobarokowa rzeźba XVIII wieku sztuka drugiej połowy XVIII wieku
Miejsce przechowywania
ołtarz przytęczowy południowy
Identyfikator
DZIELO/05341
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
druga połowa XVIII wieku
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie, srebrzenie
Wymiary podstawowe
wysokość – 137 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Figury św. Wojciecha i św. Stanisława pochodzą z wyposażenia dawnego kościoła i powstały zapewne w drugiej połowie XVIII wieku. Zostały wtórnie umieszczone w nowym ołtarzu Matki Boskiej wybudowanym w latach 1882-1884 do świątyni w Piekielniku.

Opis

Rzeźba pełna, ustawiona na nieregularnej podstawie. Święty ukazany frontalnie, z głową przechyloną w lewo, w kontrapoście, o delikatnie przegiętej sylwetce. Lewą rękę ma ugiętą, uniesioną na wysokość piersi, w prawej trzyma laskę zakończoną krzyżem. Twarz ma pociągłą, o migdałowatych oczach, małym nosie i pełnych utach, okoloną brązową brodą i skręconymi, krótkimi włosami. Postać ubrana jest w długą, czerwoną albę, srebrzoną rokietę ze złoconym brzegiem oraz złoconą kapę z granatową podszewką, zapiętą klamrą na piersi i zawiniętą na lewej nodze. Na głowie ma złoconą infułę. Polichromia naturalistyczna w partiach ciała.

Zarys problematyki artystycznej

Obie figury biskupów są jednorodne pod względem formalnym, zostały zatem wykonane przez tego samego rzeźbiarza. Cechuje je typ kwadratowej twarzy o głęboko rzeźbionych, migdałowatych oczach, małym nosie i ustach. Rzeźby mają smukłe, wydłużone sylwetki ukazane w lekkim poruszeniu odzwierciedlonym przez układ draperii szat.
Święty Wojciech w 983 roku otrzymał sakrę biskupią, później zaś pełnił urząd biskupa Pragi, dlatego w ikonografii przedstawiany jest w stroju odpowiadającym tej godności. Wojciech wyruszył do Prus z misją nawracania pogan, gdzie zginął męczeńską śmiercią. Był pierwszym świętym w monarchii piastowskiej, został ogłoszony głównym patronem Polski i metropolii gnieźnieńskiej.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Przetarcia i odpryski polichromii, zabrudzenia.

Streszczenie

Figury św. Wojciecha i św. Stanisława pochodzą z wyposażenia dawnego kościoła i powstały zapewne w drugiej połowie XVIII wieku. Zostały wtórnie umieszczone w nowym ołtarzu Matki Boskiej wybudowanym w latach 1882-1884 do nowej świątyni w Piekielniku. Święty Wojciech w 983 roku otrzymał sakrę biskupią, później zaś pełnił urząd biskupa Pragi, dlatego w ikonografii przedstawiany jest w stroju odpowiadającym tej godności.

Bibliografia

Skorupa Andrzej, "Kościoły polskiej Orawy", Kraków 1997
Szydłowski Tadeusz, "Zabytki sztuki w Polsce. Inwentarz topograficzny, cz. 3: Województwo krakowskie, t. 1, z. 1: Powiat nowotarski", Warszawa 1938
Trajdos Tadeusz, "Piekielnik w epoce „starego kościoła”" , [w:] "Piekielnik na Orawie... niemal od zarania dziejów" , red.Hopciaś Zygmunt , Kraków 2019 , s. 7-54
Zaleski Wincenty, "Święci na każdy dzień", Warszawa 1989

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Św. Wojciech", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-wojciech-35

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności