Św. Barbara

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Zielonki
Miejscowość
Korzkiew
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Kraków Krowodrza
Parafia
Parafia Św. Jana Chrzciciela
Tagi
malarstwo XVIII wieku św. Barbara
Miejsce przechowywania
ołtarz boczny
Identyfikator
DZIELO/14528
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
około 1700 roku
Technika i materiał
olej na płótnie naklejony na deskę
Wymiary podstawowe
szerokość – 65 cm
wysokość – 78 cm
Wymiary szczegółowe
Wysokość bez ramy – 67 cm
Szerokość bez ramy – 54 cm
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

Obraz wraz z całą nastawą powstał około 1700 roku. Ołtarz wymieniany jest w aktach wizytacji biskupich z 1727, 1748 i 1783 roku. W ostatniej opisano, że nastawa była pomalowana na kolor biały i złocona: „Ołtarz czwarty. na dwóch gradusach z mensą drewnianą niekonsekrowaną w rzeźbie stolarskiej, biało malowany i złocony, w którym obraz S. Józefa”. Ołtarz jest również wymieniany w inwentarzach kościelnych (1791, 1828, 1836, 1843, 1844).

Opis

Obraz w kształcie owalu z przedstawieniem św. Barbary. W centrum kompozycji święta ukazana w półpostaci, zwrócona delikatnie w prawo z kielichem w prawej dłoni i palmą męczeństwa w lewej. Twarz okrągła o jasnej karnacji, okolona ciemnobrązowymi i długimi włosami, nos długi i prosty, drobne usta. Wokół głowy złoty i kolisty nimb, na niej korona otwarta. Ubrana jest w białą suknię przepasaną złotym pasem, ozdobioną na dekolcie złotą broszką oraz brązowy płaszcz. Po lewej stronie wysoka wieża, nakryta czerwonym dachem i opięta szkarpami. W górnej części kompozycji i z prawej strony podwieszona i udrapowana ciemnoczerwona tkanina. W tle błękitne niebo. Kolorystyka przygaszona. Rama złocona w formie wieńca z liści wawrzynu zdobiona czterema małymi różami.

Zarys problematyki artystycznej

Obraz św. Barbary jest umieszczony w nastawie z około 1700 roku, która stanowi przykład przełamania dotychczasowej konwencji budowania struktur ołtarzowych. Zarzucono w niej wykorzystywanie porządków architektonicznych na poczet rozbudowanej ramy o bardzo bujnych splotach akantu. Święta Barbara została ukazana w klasycznej konwencji ikonograficznej z tradycyjnymi atrybutami w dłoniach – kielichem z hostią, który przed straceniem miał jej przynieść anioł do więzienia oraz gałązką palmy w dłoni – symbolem jej męczeństwa. Święta Barbara wywodziła się z zamożnej, pogańskiej rodziny. Z wiarą chrześcijańską zetknęła się podczas nauki w Nikomedii. Jej ojciec, usiłując zmusić córkę do wyparcia się wiary chrześcijańskiej, zamknął ją w wieży. Około 306 roku została ścięta mieczem. W tle obrazu widoczna jest wieża, w której była więziona. Okazały strój świętej oraz korona na głowie ukazane na obrazie w Korzkwi wskazuje na jej szlachetne pochodzenie. Niestety źródła archiwalne nie ujawniły autora dzieła.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dostateczny, znaczne pociemnienie warstwy malarskiej, spękania farby.

Streszczenie

Obraz wraz z całą nastawą powstał około 1700 roku. Święta Barbara została ukazana w klasycznej konwencji ikonograficznej z tradycyjnymi atrybutami w dłoniach – kielichem z hostią, który przed straceniem miał jej przynieść anioł do więzienia oraz gałązką palmy w dłoni – symbolem jej męczeństwa. Niestety źródła archiwalne nie ujawniły autora dzieła.

Bibliografia

Szlezynger Piotr, "Kościół pod wezwaniem Narodzenia Św. Jana Chrzciciela w Korzkwi", Kraków 2004
Chrzanowski Tadeusz, Kornecki Marian , "Sztuka Ziemi Krakowskiej", Kraków 1982
"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie", Warszawa 1953
"Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska", Warszawa 2016
Wiśniewski Jan, "Historyczny opis kościołów, miast, zabytków i pamiątek w Olkuskiem", Marjówka Opoczyńska 1933
Kornecki Marian , "Sztuka sakralna", Kraków 1993

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Maria Działo, "Św. Barbara", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-barbara-10

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności