Koronacja Matki Boskiej

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Zielonki
Miejscowość
Korzkiew
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Kraków Krowodrza
Parafia
Parafia Św. Jana Chrzciciela
Tagi
Koronacja Matki Boskiej Korzkiew malarstwo XVII wieku
Miejsce przechowywania
zwieńczenie ołtarza bocznego północnego
Identyfikator
DZIELO/14553
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
1630-1650
Technika i materiał
olej na płótnie
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0

Dzieje zabytku

Obraz Koronacja Matki Boskiej został umieszczony w ołtarzu bocznym, przytęczowym, który powstał w drugiej ćwierci XVII wieku, zapewne w tym samym czasie co ołtarz główny (między 1630 a 1651 rokiem) i stojący po drugiej stronie arkady tęczowej ołtarz boczny. W aktach wizytacji biskupiej kościoła z 1630 roku zapisano, że nowo wybudowana świątynia nie posiadała jeszcze ołtarzy. Zapis o trzech ołtarzach w kościele pojawia się dopiero w kolejnych wizytacjach z lat 1663, 1727, 1748 i 1783, a także w inwentarzach kościelnych (1828, 1836, 1843, 1844).

Opis

Obraz w kształcie owalu przedstawiający koronację Najświętszej Marii Panny. Pośrodku klęcząca Maria, delikatnie zwrócona w lewo, z rękami skrzyżowanymi na piersiach, z głową zwróconą w prawo. Ma szeroką twarz z wysokim czołem, z małymi ustami, długim nosem i delikatnie przymkniętymi oczami oraz silnie zarumienione policzki. Ubrana jest w długą i różową suknię z długimi rękawami, niebieski płaszcz z jasnobłękitną podszewką oraz jasnobrązowy welon, spod którego widać ciemnobrązowe włosy. Po prawej stronie obrazu znajduje się siedzący Bóg Ojciec, prawą ręką trzymający koronę nad głową Marii, z lewą ręką wspartą na niebieskim globie ziemskim. Twarz o rysach starszego mężczyzny, okolona długą i siwą brodą oraz długimi i siwymi włosami. Ubrany jest w niebieską długą suknię z długimi rękawami oraz złoty płaszcz z zieloną podszewką spięty na piersiach, na brzegach zdobiony perełkowaniem. Po lewej stronie Chrystus ukazany w pozycji siedzącej, zwrócony w lewo, prawą ręką podtrzymujący koronę nad głową Marii, w lewej dzierżący długie berło. Twarz widoczna z prawego profilu, okolona krótką i brązową brodą oraz długimi, falującymi włosami, spływającymi na plecy. Ubrany jest w niebieską szatę, odsłaniającą nagi tors oraz czerwony płaszcz. Wszystkie postacie mają wokół głów białe i koliste nimby. W dolnej części kompozycji na tle bujnych chmur znajdują się uskrzydlone główki aniołków; w górnej części obrazu gołębica Ducha Świętego z rozpostartymi szeroko skrzydłami, od której odchodzą promienie światła, a wokół niej biała, owalna aureola na tle żółtego nieba.


Zarys problematyki artystycznej

Obraz przedstawia scenę Koronacji Matki Boskiej przez Trójcę Świętą – temat, który w ikonografii sztuki europejskiej, a także polskiej pojawił się w końcu XIV wieku. W sztuce nowożytnej szczególnie charakterystyczne było rozbudowanie strefy niebiańskiej przedstawienia poprzez ukazanie obszernych partii chmur oraz uskrzydlonych główek anielskich, tak jak w omawianym dziele. W XVII wieku szczególnie popularne były różne kompozycje tego przedstawienia malarza Hermana Hana, m.in. dla kościołów Cystersów w Pelplinie i Oliwie oraz w Buczku Wielkim, a także późniejsze dzieła artystów działających w kręgu Hermana Hana. Niestety źródła archiwalne nie ujawniły autora dzieła. Można jednak podać zbliżony czas jego powstania na lata około 1630-1650, czyli na czas wykonania całego ołtarza.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry, spękania warstwy malarskiej, delikatne ściemnienie powierzchni, drobne zaplamienia obrazu po malowaniu struktury ołtarza.

Streszczenie

Obraz przedstawia scenę Koronacji Matki Boskiej przez Trójcę Świętą – temat, który w ikonografii sztuki europejskiej, a także polskiej pojawił się od końca XIV wieku. W sztuce nowożytnej szczególnie charakterystyczne było rozbudowanie strefy niebiańskiej przedstawienia poprzez ukazanie obszernych partii chmur oraz uskrzydlonych główek anielskich, tak jak w omawianym dziele. Niestety źródła archiwalne nie ujawniły autora korzkiewskiego dzieła. Można jednak podać zbliżony czas jego powstania na lata około 1630-1650, czyli na czas wykonania całego ołtarza.

Bibliografia

Szlezynger Piotr, "Kościół pod wezwaniem Narodzenia Św. Jana Chrzciciela w Korzkwi", Kraków 2004
"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie", Warszawa 1953
"Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska", Warszawa 2016
Wiśniewski Jan, "Historyczny opis kościołów, miast, zabytków i pamiątek w Olkuskiem", Marjówka Opoczyńska 1933
"Encyklopedia katolicka, t. 9", Lublin 2002
"Życie Matki Bożej w sztuce", Warszawa 1990

Jak cytować?

Maria Działo, "Koronacja Matki Boskiej", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/koronacja-matki-boskiej

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności