Matka Boska Śnieżna

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Zielonki
Miejscowość
Korzkiew
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Kraków Krowodrza
Parafia
Parafia Św. Jana Chrzciciela
Tagi
malarstwo religijne Matka Boska Śnieżna
Miejsce przechowywania
ołtarz boczny, po północnej stronie kościoła
Identyfikator
DZIELO/14552
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
XVII/XVIII wiek
Technika i materiał
olej na płótnie
Wymiary podstawowe
szerokość – 106 cm
wysokość – 144 cm
Wymiary szczegółowe
Wysokość bez ramy – 118 cm
Szerokość bez ramy – 80 cm
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0

Dzieje zabytku

Obraz powstał na przełomie XVII i XVIII wieku i został umieszczony w ołtarzu bocznym z drugiej ćwierci XVII wieku, bogato dekorowanym ornamentem małżowinowo-chrząstkowym. Obraz był odnotowany w inwentarzach kościelnych z 1791 oraz 1843 roku.

Opis

Obraz w kształcie stojącego prostokąta z wizerunkiem Matki Boskiej Śnieżnej. Maria przedstawiona frontalnie, w półpostaci, z Dzieciątkiem Jezus na lewym ręku, ze skrzyżowanymi dłońmi. Twarz podłużna, z długim i wąskim nosem, drobnymi ustami, dużymi oczami obwiedzionymi regularnymi łukami brwiowymi, ze wzrokiem skierowanym wprost na widza. Dzieciątko zwrócone trzy czwarte w prawo, w pozycji siedzącej, z książką ze znakiem krzyża na obwolucie w lewej dłoni, prawą czyniące gest błogosławieństwa, na stopach ma namalowane rzymskie sandałki. Twarz okrągła o wyrazistych rysach, duże i brązowe oczy, zarumienione policzki, włosy kręcone, średniej długości opadające na plecy, wzrok skierowany na Matkę. Wokół głów Marii i Dzieciątka złote i koliste nimby. Tło w ciemnych odcieniach szarości i koloru niebieskiego, rozjaśnione w górnej części. Na postacie Marii i Dzieciątka nałożone metalowe: sukienki, korony w typie zamkniętym oraz chustka w dłoni Marii. Sukienki ozdobione wicią roślinną z kwiatami.




Zarys problematyki artystycznej

Omawiane dzieło popularnie nazywane obrazem „Matki Boskiej Dobrej Rady” to przedstawienie, które wywodzi się od obrazu „Salus Populi Romani” z bazyliki Santa Maria Maggiore w Rzymie. Historia rzymskiego wizerunku związana jest z bitwą pod Lepanto, która rozegrała się 7 października 1571 roku pomiędzy siłami państw chrześcijańskich a imperium otomańskim. Jej wynik był z trwogą oczekiwany w wielu krajach Europy. Papież Pius V zarządził w tej intencji odprawienie błagalnych procesji różańcowych, wnoszących o protekcję do Matki Boskiej w obronie chrześcijaństwa. W Rzymie, wspomniany wizerunek z bazyliki Santa Maggiore obnoszony był w uroczystej procesji. Po odniesionym zwycięstwie pod Lepanto został otoczony szczególnym kultem i rozpowszechniony w licznych kopiach, które wkrótce trafiły również do Polski. W związku z cudem, jaki wydarzył się podczas budowy bazyliki, obraz nazwano Matką Boską Śnieżną. Jedna z pierwszych kopii obrazu, sprowadzona prawdopodobnie przez kardynała Bernarda Maciejowskiego około 1600 roku, podobnie jak jej pierwowzór, niebawem odegrała kluczową rolę w publicznych procesjach i modlitwach o zwycięstwo nad siłami tureckimi (bitwa pod Chocimiem, 1621 rok). Rozpowszechnienie tego wizerunku ułatwiły postanowienia soboru trydenckiego, otwierające drogę do nowych form życia religijnego. Wizerunek ten jest silnie związany z nabożeństwem różańcowym, propagowanym przez licznie utworzone na terenie Rzeczypospolitej bractwa. Marian Kornecki wyróżnił kilka wariantów ikonograficznych wizerunku Matki Boskiej Śnieżnej. Niestety przyporządkowanie obrazu do któregoś z nich jest utrudnione ze względu na przykrywające go metalowe sukienki. Warto jednak zwrócić uwagę, przyglądając się owym ozdobom, na charakterystyczną chusteczkę, którą Maria trzyma w dłoniach. Motyw ten, symbolizujący macierzyńską opiekę, został zaczerpnięty z rzymskiego pierwowzoru. Niestety źródła archiwalne nie ujawniły autora dzieła, które można datować na przełom XVII i XVIII wieku.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Bardzo dobry.

Streszczenie

Obraz Matki Bożej w kościele w Korzkwi powstał na przełomie XVII i XVIII wieku i został umieszczony w ołtarzu bocznym z drugiej ćwierci XVII wieku, bogato dekorowanym ornamentem małżowinowo-chrząstkowym. Ikonograficznie wzorowany jest na popularnym wizerunku Matki Boskiej Śnieżnej zwanym „Salus Populi Romani” z bazyliki Santa Maria Maggiore w Rzymie. Wizerunek ten silnie związany jest z nabożeństwem różańcowym, na terenie Rzeczypospolitej był reprezentowany przez liczne kopie. Niektóre obrazy przywiezione były bezpośrednio z Rzymu. Niestety pochodzenie i atrybucja omawianego dzieła nie są znane.

Bibliografia

Szlezynger Piotr, "Kościół pod wezwaniem Narodzenia Św. Jana Chrzciciela w Korzkwi", Kraków 2004
"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie", Warszawa 1953
"Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska", Warszawa 2016
Wiśniewski Jan, "Historyczny opis kościołów, miast, zabytków i pamiątek w Olkuskiem", Marjówka Opoczyńska 1933
Kornecki Marian , "Matka Boska Polska. Adaptacja i rozpowszechnienie typu ikonograficznego obrazu Matki Boskiej Śnieżnej od XVI do XVIII wieku" , [w:] "Między Wschodem a Zachodem, cz. 3: Kultura artystyczna" , red.Chrzanowski Tadeusz , Lublin 1992 , s. 365-398
Moisan-Jablonski Christine, "Matka Boska Różańcowa" , [w:] "Maryja. Orędowniczka wiernych" , Warszawa 1987 , s. 44-94

Jak cytować?

Maria Działo, "Matka Boska Śnieżna", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/matka-boska-sniezna-2

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności