Adoracja obrazu Misericordia Domini przez polskich świętych

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
myślenicki
Gmina
Raciechowice
Miejscowość
Raciechowice
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Parafia Św. Jakuba Apostoła
Tagi
malarstwo XVIII wieku malarstwo XX wieku Misericordia Domini
Miejsce przechowywania
ołtarz główny
Identyfikator
DZIELO/13957
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
czwarta ćwierć XVIII – pierwsza ćwierć XIX wieku
Technika i materiał
olej na płótnie
Wymiary podstawowe
szerokość – 110 cm
wysokość – 190 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Obraz przedstawiający adorację obrazu Misericordia Domini został wykonany w czwartej ćwierci XVIII lub pierwszej ćwierci XIX wieku. Jego autorem mógł być Michał Stachowicz.

Opis

Obraz w formie stojącego prostokąta zamkniętego łukiem odcinkowym nadwieszonym. Kompozycja wielofiguralna, dwustrefowa. W górnej części namalowany obraz Imago Pietatis unoszony przez dwa putta, na tle zachmurzonego, miejscami rozświetlonego nieba. W dolnej części obrazu ukazane dwie grupy świętych adorujących wizerunek, zwróconych do wewnątrz kompozycji. W górnym rzędzie, od lewej ukazani bł. Michał Giedroyć w białym habicie, trzymający krzyż, bł. Izajasz Boner w czarnym habicie z lewą dłonią złożoną na piersi, św. Szymon z Lipnicy w brązowym habicie z rękoma złożonymi w geście modlitwy, św. Stanisław Kazimierczyk ubrany w białą albę i czarny mucet, w dłoni trzymający brewiarz, św. Jadwiga Andegaweńska w stroju królewskim, z berłem w dłoni, bł. Bronisława w białym habicie i czarnym welonie, z uniesionymi rękami, św. Jadwiga Śląska w stroju królewskim, z modelem świątyni i berłem oraz św. Kinga w brązowym habicie i czarnym welonie, lewą rękę podtrzymuje księgę i koronę otwartą. W dolnym rzędzie od lewej bł. Świętosław zwany Milczącym, w komży i stule, całujący krucyfiks, św. Jan Kanty w todze profesorskiej, z lewą ręką złożoną na piersi, bł. Wincenty Kadłubek w białym habicie o szerokich rękawach z uniesionymi rękami oraz św. Stanisław Kostka w czarnej sutannie ze skrzyżowanymi na piersi rękami, w których trzyma gałązkę lilii.

Zarys problematyki artystycznej

Sposób malowania postaci świętych z omawianego obrazu o znamiennym cieniowaniu rysów, szczególnie wokół oczu i wzdłuż nosa, typy twarzy męskich i kobiecych, sposób pozowania i układów postaci, a także miękki modelunek obfitych szat o charakterze późnobarokowym, są bardzo zbliżone do dzieł Michała Stachowicza. Szczególne podobieństwo zauważalne jest w stosunku do wykonywanych przez niego innych postaci świętych, np. cyklu obrazów z Wyższego Seminarium Duchownego w Kielcach (szczególnie św. Kazimierza), serii dzieł z kościoła św. Piotra i św. Pawła w Rambieszycach czy z kościoła Franciszkanów-reformatów w Wieliczce.
Adorowany przez świętych obraz Misericordia Domini najpewniej miał ukazywać wizerunek z kościoła św. Anny w Krakowie (przed którym miał modlić się św. Jan Kanty). Dzieło w sposób swobodny naśladuje ten piętnastowieczny obraz. Polscy święci ukazani na omawianym przedstawieniu byli szczególnie czczeni w XVIII wieku. Wśród nich wyróżnić można grupę świętych w lewej części obrazu zwaną „felix saeculum Cracoviae” („szczęśliwy wiek Krakowa”), do której należeli św. Stanisław Kazimierczyk, bł. Izajasz Boner, św. Jan Kanty, św. Szymon z Lipnicy, bł. Michał Giedroyć i bł. Świętosław Milczący. Wszyscy oni żyli w XV wieku i byli krakowskimi duchownymi, którzy według tradycji znali się nawzajem. Dobór pozostałych świętych na obrazie, a więc grupy kobiet (św. Jadwiga Andegaweńska, św. Jadwiga Śląska, św. Kinga i bł. Bronisława) oraz bł. Wincentego Kadłubka i św. Stanisława Kostki był prawdopodobnie pokierowany ich szczególnym nabożeństwem do Matki Boskiej.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Zabrudzenia, zaplamienia warstwy malarskiej, przetarcia wzdłuż ramy.

Streszczenie

Obraz przedstawiający adorację obrazu Imago Pietatis został wykonany w czwartej ćwierci XVIII lub pierwszej ćwierci XIX wieku. Jego autorem mógł być Michał Stachowicz. Adorowany przez świętych obraz Imago Pietatis (zwany również Misericordia Domini) najpewniej miał ukazywać wizerunek z kościoła św. Anny w Krakowie. Wśród świętych na obrazie znajduje się grupa „felix saeculum Cracoviae” („szczęśliwy wiek Krakowa”) oraz święci, którzy mieli szczególne nabożeństwo do Matki Boskiej.

Bibliografia

Zaleski Wincenty, "Święci na każdy dzień", Warszawa 1989
Biliński Piotr, "Raciechowice", Kraków 2003
Dzik Janina , "Ikonografia Stanisława Kazimierczyka jako reprezentanta świątobliwych „felicis saeculi Cracoviae” w polskiej sztuce nowożytnej" , „Nasza Przeszłość” , s. 61-91

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Adoracja obrazu Misericordia Domini przez polskich świętych", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2020, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/adoracja-obrazu-misericordia-domini-przez-polskich-swietych

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności