Św. Anna z Marią i Joachimem

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
Kraków
Gmina
Kraków
Miejscowość
Kraków
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Św. Anny
Kościół
Św. Anny
Tagi
Czechowicz Szymon Matka Boska
Miejsce przechowywania
stalle w prezbiterium
Identyfikator
DZIELO/20542
Kategoria
obraz
Czas powstania
1741 rok
Technika i materiał
olej na płótnie
Wymiary szczegółowe
Wysokość bez ramy – 110 cm
Szerokość bez ramy – 80 cm
Autor noty katalogowej
Józef Skrabski
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

Obrazy do stalli wykonanych w 1730 roku przez stolarza Jana Olbrosowicza namalował Szymon Czechowicz w 1741 roku. Płótna były konserwowane w 1929 roku przez Marcina Pochwalskiego.

Opis

Kompozycja owalna w drewnianej, czarnej, profilowanej ramie, ukazuje siedzącą na krześle św. Annę z młodą Marią na jej kolanach i św. Joachima siedzącego u jej stóp z parą stojących za nim aniołów. Święta Anna ukazana jest w trzech czwartych, jej twarz jest wyrazista, oddana szkicowo, nos mały, usta uśmiechnięte, oczy zwrócone ku Marii. Ubrana jest w zielono-brązową suknię, czerwony płaszcz i brązową chustę zarzuconą na głowę. Maria przedstawiona jest frontalnie z rękami złożonymi na piersi, w białej sukni z brązową lamówka i niebieskim płaszczu okalającym biodra. Jej twarz jest okrągła, oczy uniesione ku górze, nos szeroki a usta wąskie; wokół głowy zarysowana jasna poświata z wieńcem z gwiazd. Święty Joachim został ukazany frontalnie, z głową odchyloną w kierunku św. Anny, ubrany w zieloną suknię i biały płaszcz; w ręku trzyma księgę w brązowej oprawie. Jego twarz ukazana wyraziście, z siwymi, skręconymi włosami i siwą, krótką, kręconą brodą. Za nim stoją dwa nagie putta, z tkaninami wokół bioder. W tle balustrada z lalkami, za którą widoczny krzew i lazurowe niebo oraz skłębione chmury, rozświetlone wokół hebrajskiej imienia Marii („מרים”).

Zarys problematyki artystycznej

Cykl obrazów z zaplecek stall kościoła św. Anny wykonał Szymon Czechowicz w 1741 roku. Jego tematem są dzieje św. Joachima i św. Anny, rodziców Matki Boskiej. Kompozycja ukazująca św. Annę z Marią na kolanach i ze św. Joachimem zapewne została zaczerpnięta z wzoru graficznego, jak w przypadku trzech innych scen w zapleckach stall. Charakterystycznymi cechami dzieła są dynamiczna kompozycja, sposób ułożenia postaci w poruszeniu, bogata kolorystyka, szkicowy, szybki dukt pędzla, wystudiowane, niemal teatralne gesty oraz miękki modelunek światłocieniowy. Obrazy z krakowskiego kościoła niewątpliwie należą do najświetniejszych dzieł tego wybitnego polskiego twórcy, który w latach czterdziestych większość dzieł wykonywał samodzielnie, nie będąc przytłoczony nadmiarem zleceń jak w latach późniejszych.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Obraz „Św. Anna z Marią i św. Joachimem” powstał w 1741 roku. Jest częścią cyklu malowideł ukazujących życie rodziców Matki Boskiej – Anny i Joachima w zapleckach stalli w prezbiterium kościoła. Jego autorem był Szymon Czechowicz. Jak pozostałe obrazy, także ten jest oparty o rzymskie pierwowzory graficzne. Wyróżnia się dynamiczną kompozycją, bogatą kolorystyką oraz lekkim i szkicowym duktem pędzla. Należy niewątpliwie do najlepszych dzieł Czechowicza, jednego z najwybitniejszych malarzy polskiego baroku.

Bibliografia

Orańska Józefa, "Szymon Czechowicz 1689-1775", Poznań 1948
"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 4: Miasto Kraków, cz. 2: Kościoły i klasztory śródmieścia, z. 1", Warszawa 1971
Michalczyk Zbigniew, "Szymon Czechowicz (1689-1775)", Warszawa 2007
Michalczyk Zbigniew, "W lustrzanym odbiciu. Grafika europejska a malarstwo Rzeczypospolitej w czasach nowożytnych ze szczególnym uwzględnieniem późnego baroku", Warszawa 2016
Michalczyk Zbigniew, "Uwagi na temat pierwowzorów dzieł Szymona Czechowicza i malarzy jego kręgu" , „Biuletyn Historii Sztuki” , s. 697-773

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Józef Skrabski, "Św. Anna z Marią i Joachimem", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-anna-z-maria-i-joachimem

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności