Stalla

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wielicki
Gmina
Biskupice
Miejscowość
Łazany
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Niegowić
Parafia
Parafia Znalezienia Krzyża Świętego
Tagi
manieryzm snycerstwo małopolskie snycerstwo manierystyczne sztuka manierystyczna sztuka XVII wieku
Miejsce przechowywania
kaplica
Identyfikator
DZIELO/03507
Kategoria
stalla
Ilość
1
Czas powstania
początek XVII wieku (około 1600 roku)
Fundator
Sebastian Lubomirski (?)
Technika i materiał
drewno rzeźbione, polichromowane; techniki snycerskie
Autor noty katalogowej
Justyna Kuska
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Omawiane dzieło powstało najpewniej około 1600 roku z inicjatywy i fundacji patrona łazańskiej świątyni Sebastiana Lubomirskiego. Pierwotnie stalle były dwie i znajdowały się w prezbiterium. W wizytacji biskupa pomocniczego Kazimierza Łubieńskiego sporządzonej w 1703 roku wymieniono parę stall ustawionych w prezbiterium po obu stronach wielkiego ołtarza „Stallam Minori choro a parte utraq[uae] Maioris Altaris bona licet vetusta”. Z wymienionej w wizytacji pary stall zachowała się jedna, obecnie ustawiona w kaplicy bocznej.

Opis

Stalle czterosiedzeniowe, z wysokim, czteroosiowym zapieckiem i baldachimem. Zaplecek artykułowany umieszczonymi na cokołach pilastrami o kanelowanych trzonach, dźwigającymi architraw z tryglifami na osi podpór oraz gzyms dekorowany kostkowaniem. W polach zaplecka arkady w boniowanym obramieniu. W arkadach malowana dekoracja, naprzemiennie stelaż okuciowy wypełniony ornamentem roślinnym oraz arabeska. W partii cokołów malowane płyciny z dekoracją geometryczno-roślinną.
Baldachim uniesiony skośnie w górę, od spodu dekorowany malowanymi płycinami z okuciami; zakończony pełnym belkowaniem; fryz dekorowany tryglifami i malowanymi płycinami z okuciami; wydatny gzyms z kostkowaniem i konsolkami. Dekoracja w płycinach i dwóch zapleckach uzyskana na zasadzie malarstwa patronowego; wzór ugrowy na tle brunatnym; w pozostałych zapleckach arabeska w odcieniach zieleni i różu. Obramienia płycin i boniowanie polichromowane na czerwono.

Zarys problematyki artystycznej

Omawiany zabytek to wysokiej klasy dzieło o cechach manierystycznych, które przejawiają się przede wszystkim w użyciu niderlandyzujących motywów ornamentalnych (motywy okuciowe zdobiące pola zaplecków) oraz italianizujących arabesek.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dostateczny; drewno zniszczone przez owady, uszkodzenia mechaniczne, ubytki w strukturze malowidła.

Streszczenie

Dzieło powstało najpewniej około 1600 roku z inicjatywy i fundacji Sebastiana Lubomirskiego. Pierwotnie stalle były dwie i znajdowały się w prezbiterium. Obecnie zachowała się jedna, którą ustawiono w kaplicy bocznej. Omawiany zabytek to wysokiej klasy dzieło o cechach manierystycznych, które przejawiają się przede wszystkim w użyciu niderlandyzujących motywów ornamentalnych (motywy okuciowe zdobiące pola zaplecków) oraz italianizujących arabesek.

Bibliografia

"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie", Warszawa 1953
Krasnowolski Bogusław, "Parafia i kościół pod wezwaniem Znalezienia Krzyża Świętego w Łazanach", Kraków 2013
"Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska", Warszawa 2016

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Justyna Kuska, "Stalla", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/stalla-1

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności