Para aniołów

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
chrzanowski
Gmina
Chrzanów
Miejscowość
Chrzanów
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Św. Mikołaja
Kościół
Św. Mikołaja
Tagi
Frączkiewicz Antoni rzeźba barokowa
Miejsce przechowywania
ołtarz główny
Identyfikator
DZIELO/14934
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
druga ćwierć XVIII wieku
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Kraków
Technika i materiał
drewno, rzeźbione, polichromowane, złocone
Autor noty katalogowej
Józef Skrabski
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

Z informacji źródłowych wynika, iż figury w ołtarzu głównym zostały zakupione od zakonu karmelitanek bosych w Krakowie. Nie wiadomo jednak nic o pierwotnym ich umiejscowieniu. Mogły one pochodzić z kościoła tegoż zakonu pod wezwaniem św. Marcina, zamkniętego w 1787 roku, ale bardziej prawdopodobne jest, iż pierwotnie znajdowały się w kościele św. Teresy, konsekrowanym w 1730 roku, do którego w następnych latach wykonano ołtarze. Do kościoła w Chrzanowie zostały przeniesione w 1882 roku. W 2003 roku ołtarz konserwowały Kinga Kuzemczak i Danuta Prząda.

Opis

Para figur aniołów na przerwanym przyczółku w układzie przeciwstawnym. Ukazane w pozycji siedzącej, z podkurczoną prawą i wyciągniętymi wzdłuż przyczółka nogami, z pochyloną głową i rozłożonymi rękami. Ich twarze są szczupłe, o wyrazistych rysach, otwartych oczach i ustach. Włosy krótkie, rzeźbione w pojedyncze silnie skręcone, ekspresyjne pukle. Anioły ubrane są w szaty przewiązane przez jedno ramię, odsłaniające tors i fragmenty nóg, modelowane obficie w liczne fałdy i marszczenia. Skrzydła duże, delikatnie rozłożone. Polichromia naturalistyczna w odsłoniętych partiach ciała, szaty i atrybuty złocone.

Zarys problematyki artystycznej

Para ekspresyjnie rzeźbionych figur wykazuje duże podobieństwa do dzieł Antoniego Frączkiewicza. Zbliżone formalnie są anioły w ołtarzu głównym w kościele Karmelitanek bosych w Krakowie, anioły w ołtarzu Ukrzyżowania w kościele Mariackim oraz anioły w kościele Norbertanek w Imbramowicach, to ostatnie archiwalnie stwierdzone dzieło krakowskiego rzeźbiarza. Wyróżnia je zbliżony typ anatomii, z zadartymi nosami, pełnymi policzkami i silnie skręconymi puklami włosów oraz sposób miękkiego drapowania szat, zaginanych w różnych kierunkach, jakby wybieranych miejscami, rzeźbionych głęboko. Ten sposób modelowania Frączkiewicz zaczerpnął od Baltazara Fontany, którego dzieła wielokrotnie naśladował.

Streszczenie

Para ekspresyjnie rzeźbionych figur aniołów pochodzi z kościoła Karmelitanek bosych w Krakowie. Na podstawie analizy stylistycznej można wskazać ich autora – Antoniego Frączkiewicza. W 1882 roku figury zakupiła parafia św. Mikołaja w Chrzanowie.

Bibliografia

"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie", Warszawa 1953

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Muzeum Archidiecezjalne w Krakowie, b.sygn., Dokumentacja konserwatorska do ołtarza głównego z kościoła p.w. św. Mikołaja w Chrzanowie, oprac. Kinga Kuzemczak, Danuta Prząda, Kraków 2003.

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Józef Skrabski, "Para aniołów", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/para-aniolow-2

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności