Chrystus Zmartwychwstały

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Krzeszowice
Miejscowość
Paczółtowice
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Krzeszowice
Parafia
Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny
Kościół
Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny
Tagi
rzeźba barokowa rzeźba małopolska rzeźba późnobarokowa rzeźba XVIII wieku sztuka XVIII wieku
Miejsce przechowywania
ołtarz główny; zwieńczenie
Identyfikator
DZIELO/05108
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
XVIII wiek
Technika i materiał
drewno rzeźbione, polichromowane
Wymiary podstawowe
wysokość – około 80 cm
Autor noty katalogowej
Justyna Kuska
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Barokowa rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego umieszczona w zwieńczeniu ołtarza głównego paczółtowickiej świątyni po raz pierwszy wzmiankowana była w inwentarzu kościoła sporządzonym w 1860 roku, jednak mogła zostać umieszczona w tym miejscu znacznie wcześniej — podczas wzbogacania wystroju kościoła na początku XVIII wieku. Figura prawodpodobnie została odnowiona podczas prac nad renowacją ołtarza prowadzonych w 1850 roku z funduszy zapisanych w testamencie przez księdza Szymona Warmusińskiego (zm. 1847) oraz w 1943 roku przez malarza Józefa Ryłkę, jednak nie jest to potwierdzone źródłowo. W latach 1993-1996 w czasie gruntownej renowacji ołtarza głównego rzeźba została poddana pracom konserwatorskim prowadzonym w Krakowie przez Aleksandrę Grochal i Katarzynę Mogrysiewicz-Dobrzyńską.

Opis

Pełnoplastyczna, polichromowana figura Chrystusa Zmartwychwstałego ustawiona na niewielkim postumencie. Chrystus przedstawiony w pozycji stojącej, frontalnie, w lekkim kontrapoście, z prawą nogą lekko ugiętą i wysuniętą nieco do przodu. Prawa ręka uniesiona do góry w geście błogosławieństwa. Lewa wsparta na złoconym krzyżu umieszczonym na długim drzewcu. Głowa nieznacznie przechylona w lewo; uniesiona ku górze. Chrystus ukazany jako dojrzały, brodaty mężczyzna o nagim torsie z widoczną raną w prawym boku. Wyraźnie zaznaczona muskulatura. Twarz szczupła, okolona półdługimi, falowanymi włosami w kolorze brązowym i takim samym zarostem. Przez lewe ramię postaci przewieszony czerwony płaszcz z ciemnogranatową podszewką oraz złotą lamówką. Draperia szat obficie fałduje się, tworząc głębokie, ostro łamiące się fałdy.

Zarys problematyki artystycznej

Omawiana rzeźba najprawdopodobniej stanowiła samodzielną figurę przeznaczoną do ustawienia na ołtarzu w okresie wielkanocnym. Wskazuje na to pełne opracowanie tyłu rzeźby, która w przypadku przeznaczenia jej do ołtarza zapewne zostałaby wydrążona. W zwieńczeniu ołtarza głównego paczółtowickiej świątyni została ustawiona wtórnie, na pewno przed 1860 rokiem. Przedstawia ona Zmartwychwstałego Chrystusa, który przezwyciężył śmierć. Postać została przedstawiona zgodnie z tradycyjną ikonografią tej sceny — z odsłoniętym torsem, widocznymi śladami przebytej męki, czerwonym płaszczu oraz krzyżem lub chorągwią paschalną.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

W latach 1993-1996 konserwowany w Krakowie przez Aleksandrę Grochal i Katarzynę Mogrysiewicz-Dobrzyńską.

Streszczenie

Barokowa, pełnoplastyczna rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego umieszczona w zwieńczeniu ołtarza głównego po raz pierwszy wzmiankowana była w inwentarzu kościoła sporządzonym w 1860 roku, jednak mogła zostać umieszczona w tym miejscu wcześniej — podczas wzbogacania wystroju świątyni na początku XVIII wieku. Rzeźba najprawdopodobniej pierwotnie stanowiła samodzielną figurę przeznaczoną do ustawienia na ołtarzu w okresie wielkanocnym. Wskazuje na to pełne opracowanie tyłu rzeźby, która w przypadku przeznaczenia jej do ołtarza zapewne zostałaby wydrążona.

Figura prawdopodobnie została odnowiona podczas prac nad renowacją ołtarza prowadzonych w 1850 roku z funduszy zapisanych w testamencie przez księdza Szymona Warmusińskiego oraz w 1943 roku przez malarza Józefa Ryłkę, jednak nie jest to potwierdzone źródłowo. W latach 1993-1996 w czasie gruntownej renowacji ołtarza głównego rzeźba została poddana pracom konserwatorskim.

Bibliografia

Małkowska-Holcerowa Teresa , "Paczółtowice. Dzieje kościoła parafialnego pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny od średniowiecza po czasu współczesne", Kraków 1998
"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie, z. 12: Powiat olkuski", Warszawa 1953

Jak cytować?

Justyna Kuska, "Chrystus Zmartwychwstały", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/chrystus-zmartwychwstaly

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności