Ołtarz boczny

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
nowotarski
Gmina
Łapsze Niżne
Miejscowość
Kacwin
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Niedzica
Parafia
Parafia Wszystkich Świętych
Tagi
mała architektura sztuka pierwszej połowy XX wieku Tyrol
Miejsce przechowywania
północna strona ściany tęczowej
Identyfikator
DZIELO/02017
Kategoria
ołtarz
Ilość
1
Czas powstania
1913 rok
Technika i materiał
drewno, techniki stolarskie i rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Poprzedni ołtarz został wykonany w 1777 roku i był zapewne przywieziony z Krakowa (tak jak drugi ołtarz boczny). Pierwotnie był pod wezwaniem św. Józefa z figurami św. Fabiana i św. Sebastiana (według akt wizytacji z 1832 roku). W 1881 roku został poświęcony Matce Boskiej Różańcowej i oddany pod opiekę bractwu różańcowemu. W 1912 roku nastawa spłonęła. Rok później w Tyrolu został wykonany nowy ołtarz boczny z figurami św. Katarzyny Sieneńskiej i św. Piusa V.

Opis

Nastawa architektoniczna, jednoosiowa, jednokondygnacyjna ze zwieńczeniem, ustawiona na dwustrefowym cokole z wyodrębnionymi prostopadłościanami, ustawionymi pod kątem. Ołtarz sarkofagowy, wklęsło-wypukły, dekorowany w narożach ornamentem roślinnym, w polu zaś rocaille'owym kartuszem. Mensa szersza, drewniana. Nastawa na planie półowalu, ujęta dwiema parami pilastrów i stojącą na ich tle parą kolumn o kapitelach kompozytowych. Podpory dźwigają pełne belkowanie, wyłamane półkoliście na ich osi, przerwane nad polem środkowym. Fryz dekorowany rozetami, cokoły rocaille'm, a trzony pilastrów rocaille'm i zwisami roślinnymi. W polu środkowym wnęka w formie stojącego prostokąta zamkniętego łukiem odcinkowym nadwieszonym z uskokiem, ujęta profilowaną ramą, zwieńczoną rocaille'owym szczytem, z aniołkami podtrzymującymi kartusz z monogramem Marii, w polu obraz Matki Boskiej Różańcowej ze św. Dominikiem. Wnękę flankują figury św. Piusa V i św. Katarzyny Sieneńskiej ustawione na rocaille'owych wspornikach. Na zewnętrzych krawędziach cokołu siedzą figury aniołów. Zwieńczenie o fantazyjnej, wklęsło-wypukłej formie, z uszakami i puttami, ujęte wolutami spływającymi na belkowanie, na których siedzą putta; obwiedzione rocaille'm, zakończone dwiema uskrzydlonymi główkami anielskimi. W polu płaskorzeźbione przedstawienie Matki Boskiej z Dzieciątkiem tronującej pośród obłoków i uskrzydlonych główek anielskich. Struktura polichromowana na sposób imitujący marmoryzację w różnych odcieniach zieleni, kolumny, ornamentyka i profile złocone, niektóre profile srebrzone.

Zarys problematyki artystycznej

Ołtarz został wykonany na wzór sąsiedniej struktury z 1773 roku. Powtarza za nim również rozkład i ilość figur oraz charakter dekoracji rzeźbiarsko-ornamentalnej. Retabulum prezentuje typ aediculowy, stosowany często dla skromniejszych od głównego, ołtarzy bocznych, w formie prostej jednokondygnacyjnej nastawy ujętej parą podpór dźwigających belkowanie ze zwieńczeniem.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Ołtarz został wykonany w 1913 roku w Tyrolu na miejsce spalonego retabulum. Powstał na wzór sąsiedniej struktury z 1773 roku. Prezentuje typ aediculowy.

Bibliografia

"Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska", Warszawa 2016
Skorupa Andrzej, "Sztuki plastyczne doby baroku na Polskim Spiszu, cz. 1: Rzeźba" , „Almanach Nowotarski” , s. 107-124
Skorupa Andrzej, "Zabytkowe kościoły polskiego Spisza", Kraków 2001
Šimončič Jozef, Karabová Katarína, "Kanonické vizitácie dunajeckého dekanatu v spišskom biskupstve z roku 1832", Krakov 2015
Skorupa Andrzej, Monita Rafał, "Kacwin. Kościół Wszystkich Świętych", Kraków 2015

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Ołtarz boczny", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/oltarz-boczny-136

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności