Najświętsze Serce Jezusa

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Wielka Wieś
Miejscowość
Giebułtów
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Bolechowice
Parafia
Parafia Św. Idziego
Kościół
Św. Idziego
Tagi
malarstwo XIX wieku Najświętsze Serce Jezusa Strzelichowski Wojciech ks.
Miejsce przechowywania
ołtarz główny, na zasuwie
Identyfikator
DZIELO/01401
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
1897 rok
Fundator
ks. Wojciech Strzelichowski, parafianie
Technika i materiał
olej na desce
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

W kronice parafialnej ksiądz Wojciech Strzelichowski pod datą 1887 roku zanotował: „Za mojem staraniem przybył obraz Najświętszego Serca Jezusowego sprawiony kosztem WW. PP. Kollatorek który został umieszczony w głównym ołtarzu tam jako zasłona obrazu Najświętszej Marii Panny do którego malowania i ja który to piszę, przyczyniłem się własną kwotą 10 zł reńskich, stolarską zaś robotę przy umieszczeniu tegóż jako zasuwę, zapłaciło Bractwo kwotę 33 złotych reńskich i 70 krajcarów oraz i robotę ślusarską. Co niech będzie na wieczną chwałę Boską i powiększenie czci Najświętszego Serca Jezusowego. _ Ks. Wojciech Strzelichowski pleban”.

Opis

Obraz w kształcie stojącego prostokąta. W centrum kompozycji ukazany Chrystus w półpostaci, frontalnie, z lewą ręką wskazującą na gorejące na piersi serce, prawą spuszczoną w dół. Ubrany w długą, białą suknię z długimi rękawami, u szyi obwiedzioną złotą lamówką oraz czerwony płaszcz, założony na lewe ramię. Na piersi Chrystusa gorejące serce na tle promienistej glorii, z zatkniętym u szczytu małym krzyżykiem, oplecione koroną cierniową. Twarz podłużna z długim i wąskim nosem, małymi oczami, ze wzrokiem skierowanym na wprost, okolona krótką brodą, rozdzieloną na dwa pukle oraz długimi włosami, z przedziałkiem pośrodku, spływającymi długimi puklami na ramiona i plecy. Wokół głowy Chrystusa nimb krzyżowy.

Zarys problematyki artystycznej

Kult Najświętszego Serca Pana Jezusa rozwinął się szczególnie w XVII wieku. Na jego teologiczne ujęcie i liturgiczny kształt nabożeństwa miały wpływ objawienia siostry Marii Alacoque ze Zgromadzenia Sióstr Wizytek. Nabożeństwo do Serca Pana Jezusa zatwierdził papież Klemens XIII w 1765 roku. Wkrótce Pompeo Batoni namalował obraz „Najświętsze Serce Jezusa” dla kościoła Il Gesù w Rzymie. Wizerunek ukazuje Jezusa w półpostaci, który w lewej ręce trzyma swoje serce na dłoni, a prawą na nie wskazuje. Obraz stał się najczęściej reprodukowanym wzorem ujęcia Najświętszego Serca Jezusa. Drugi obraz Batoniego, o zbliżonej ikonografii, w którym serce Jezusa goreje na tle jego piersi, a Jezus jedną ręką błogosławi, a drugą wskazuje na serce został w 1891 roku uznany za jedyne dopuszczalne przedstawienie tego tematu. W rzeźbie dziewiętnasto- i dwudziestowiecznej prym wiodły dwa warianty przedstawienia: rozwinięty do pełnej postaci wizerunek Najświętszego Serca Jezusa według Batoniego oraz Venite ad me (Mt 11, 28), w którym Jezus ukazany jest w postawie stojącej, z szeroko rozłożonymi na boki rękami. Obraz w kościele w Giebułtowie bezpośrednio nawiązuje do obrazu Batoniego z kościoła Il Gesù w Rzymie, w którym Jezus trzyma w dłoni gorejące serce. W tym przypadku jednak Jezus lewą ręką wskazuje na serce, a prawą ma spuszczoną w dół.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dostateczny, dwa podłużne spękania warstwy malarskiej w miejscu łączenia desek, odpryski warstwy polichromii.

Streszczenie

Obraz Najświętszego Serca Jezusa w kościele w Giebułtowie stanowi przykład najpopularniejszego wariantu ikonograficznego ukazania tego tematu w sztuce, zwłaszcza w drugiej połowie XIX i w XX wieku. Został namalowany około 1897 roku przez nieznanego artystę.

Bibliografia

Klekot Ewa, "Najświętsze Serce Jezusowe – sceny z życia symbolu" , „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” , s. 55-66

Jak cytować?

Maria Działo, "Najświętsze Serce Jezusa", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/najswietsze-serce-jezusa-5

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności