Matka Boska Różańcowa ze św. Dominikiem i św. Katarzyną Sieneńską

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
nowotarski
Gmina
Nowy Targ
Miejscowość
Nowa Biała
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Niedzica
Parafia
Parafia Św. Katarzyny Aleksandryjskiej
Tagi
Matka Boska Różańcowa rzeźba XIX wieku sztuka drugiej połowy XIX wieku
Miejsce przechowywania
ołtarz boczny w drugim przęśle nawy
Identyfikator
DZIELO/04859
Kategoria
rzeźba
Czas powstania
druga połowa XIX wieku
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie, srebrzenie
Wymiary podstawowe
szerokość – 80 cm
wysokość – 110 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Grupa rzeźbiarska Matki Boskiej Różańcowej ze św. Dominikiem i św. Katarzyną Sieneńską powstała razem z ołtarzem w drugiej połowie XIX wieku.

Opis

Grupa rzeźbiarska przedstawiająca stojącą Matkę Boską z Dzieciątkiem, przed którą klęczą święci. W centrum figura Marii, ustawiona na cokole, ukazana frontalnie, w całej postaci, z głową skierowaną w prawo. Lewą ręką podtrzymuje Dzieciątko, prawą wyciąga w stronę św. Dominika. Twarz ma pociągłą, o migdałowatych oczach, prostym nosie i wąskich ustach, okoloną brązowymi włosami. Ubrana jest w złoconą tunikę i złocony płaszcz o niebieskiej podszewce, zarzucony na głowę i opasujący postać. Na głowie ma otwartą koronę. Dzieciątko w pozycji siedzącej, zwrócone w trzech czwartych w prawo, z głową ukazaną frontalnie, w prawej ręce trzyma jabłko królewskie, lewą wyciąga w stronę św. Katarzyny. Twarz ma kwadratową, o wąskich oczach, krótkim nosie i małych ustach, okoloną jasnobrązowymi, krótkimi włosami. Z jego głowy odchodzą trzy wiązki promieni. W partii bioder przewiązane jest srebrzoną pieluszką. Po prawej stronie Marii klęczy św. Dominik, ukazany z profilu, z uniesioną głową i wyciągniętymi przed siebie rękami. Twarz ma szczupłą, o migdałowatych oczach, prostym nosie i małych ustach, okoloną krótkimi włosami, z tonsurą na głowie. Ubrany jest w biały habit, ze złoconą pelerynką, szkaplerzem oraz płaszczem. Po lewej stronie Marii klęczy św. Katarzyna, ukazana z profilu, z uniesioną głową i wyciągniętymi przed siebie rękami. Twarz ma szczupłą, o migdałowatych oczach, prostym nosie i małych ustach. Ubrana jest w biały habit, ze złoconą pelerynką, szkaplerzem, welonem i płaszczem. Na głowie ma koronę cierniową. Polichromia ciał postaci naturalistyczna.

Zarys problematyki artystycznej

Grupa rzeźbiarska odwołuje się do tradycyjnej ikonografii Matki Boskiej Różańcowej ze świętymi dominikańskimi – św. Dominikiem i św. Katarzyną Sieneńską. Formuła przedstawienia z dwustrefową, symetryczną kompozycją, gdzie zazwyczaj Matka Boska podaje różaniec Dominikowi, a Dzieciątko Katarzynie, wykształciła się w XVII wieku i stała się niezwykle popularna w sztuce polskiej. Omawiane dzieło przedstawia wariant, w którym Matka Boska ukazana jest w pozycji stojącej (czasem również jako Niewiasta Apokaliptyczna). Postać św. Dominika jest niezwykle silnie związana z kultem różańca. Według legendy Matka Boska wręczyła mu różaniec i zachęciła do odmawiania jego tajemnic, dlatego też ten święty uznawany jest za pierwszego propagatora modlitwy różańcowej. Natomiast przedstawienie Matki Boskiej z Dzieciątkiem ze św. Dominikiem i św. Katarzyną Sieneńską miało połączyć z kultem różańca najważniejszych przedstawicieli męskiego i żeńskiego zakonu dominikańskiego, a więc jego założyciela i najbardziej czczoną świętą.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Spękania oraz przetarcia polichromii i złoceń, zabrudzenia figur.

Streszczenie

Grupa rzeźbiarska Matki Boskiej Różańcowej ze św. Dominikiem i św. Katarzyną Sieneńską powstała razem z ołtarzem w drugiej połowie XIX wieku. Przedstawienie to miało połączyć z kultem różańca najważniejszych przedstawicieli męskiego i żeńskiego zakonu dominikańskiego, a więc jego założyciela i najbardziej czczoną świętą.

Bibliografia

Skorupa Andrzej, "Zabytkowe kościoły polskiego Spisza", Kraków 2001
Skorupa Andrzej, "Sztuki plastyczne doby baroku na Polskim Spiszu, cz. 1: Rzeźba" , „Almanach Nowotarski” , s. 107-124
Moisan-Jablonski Christine, Szafraniec Beata, "Maryja. Orędowniczka wiernych", Warszawa 1987

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Matka Boska Różańcowa ze św. Dominikiem i św. Katarzyną Sieneńską", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/matka-boska-rozancowa-ze-sw-dominikiem-i-sw-katarzyna-sienenska-5

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności