Św. Piotr Apostoł

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
oświęcimski
Gmina
Osiek
Miejscowość
Osiek
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Bielsko-Żywiecka
Dekanat
Osiek
Parafia
Św. Andrzeja Apostoła
Miejsce przechowywania
kościół, prezbiterium, ołtarz główny
Identyfikator
DZIELO/13038
Kategoria
rzeźba
Dookreślenie zabytku
rzeźba ołtarzowa
Ilość
1
Czas powstania
przed 1907 rokiem
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Tyrol
Technika i materiał
drewno polichromowane, rzeźbienie, złocenie
Autor noty katalogowej
ks. Szymon Tracz
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0

Dzieje zabytku

Rzeźba św. Piotra Apostoła została sprowadzona z Tyrolu dla ozdoby ołtarza głównego w nowym kościele w Osieku. Twórcą nastawy w 1907 roku, do której wstawiono figurę był Stanisław Jarząbek z Kęt.

Opis

Pełnoplastyczna, polichromowana figura ustawiona na niewysokim, prostopadłościennym postumencie ukazuje św. Piotra Apostoła. Święty został przedstawiony frontalnie w nieznacznym kontrapoście jako starszy, siwiejący mężczyzna z krótką brodą. W lewej dłoni na wysokości pasa podtrzymuje zamkniętą księgę w ozdobnej oprawie, natomiast w prawej ręce zgiętej w łokciu przy piersi ma złoty i srebrny klucz. Święty ma pociągłą twarz o jasnej karnacji, rumiane policzki i wydane zakola na wysokim czole. Spojrzenie jego ciemnych, zamyślonych oczu skierowane jest przed siebie. Apostoł ubrany jest w długą ciemnoniebieską tunikę odsłaniającą u spodu fragmenty bosych stóp. Przez lewe ramię ma przerzucony obszerny, obficie drapowany, żółty płaszcz z zieloną podszewką ze złotą lamówką. Na cokole widnieje złocona inskrypcja „Św(ięty) Piotr".

Zarys problematyki artystycznej

Rzeźba św. Piotra Apostoła została wykonana w bliżej niezidentyfikowanym warsztacie snycerskim w Tyrolu. Tego rodzaju realizacje były bardzo popularne w Galicji na przełomie XIX i XX wieku. Rzeźbiarz zastosował tradycyjną ikonografię św. Piotra wypracowaną jeszcze w czasach wczesnego chrześcijaństwa, określoną przez charakterystyczną fizjonomię i atrybuty – księgę i klucze. Od epoki nowożytnej powszechnym zwyczajem było umieszczanie w nastawach architektonicznych przedstawień św. Piotra i św. Pawła jako filarów Kościoła powszechnego.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry. Ostatnią konserwację nastawy przeprowadzono w 1996 roku.

Literatura

B. Braunfels, Petrus Apostel, Bischof von Rom, [w:] Lexikon der christlichen Ikonographie, Bd. 8, Ikonographie der Helligen. Melitius bis Zweiundvierzig Martyrer. Register, Herg. W. Braunfels, Rom-Freiburg-Basel-Vien 1994, kol. 158-174;
A. Hałatek, B. Jania, Świątynie Osieka, Osiek 2008, s. 16-22;
Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska, red. S. Brzezicki, J. Wolańska, Warszawa 2016, s. 1028.

Streszczenie

Rzeźba św. Piotra Apostoła została sprowadzona z Tyrolu dla ozdoby ołtarza głównego w nowym kościele w Osieku. Twórcą nastawy w 1907 roku, do której wstawiono figurę był Stanisław Jarząbek z Kęt.

Jak cytować?

ks. Szymon Tracz, "Św. Piotr Apostoł", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-piotr-apostol-1

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności