Św. Paweł

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wielicki
Gmina
Wieliczka
Miejscowość
Wieliczka
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Wieliczka
Parafia
Św. Sebastiana
Tagi
rzeźba XIX wieku
Miejsce przechowywania
balustrada chóru muzycznego
Identyfikator
DZIELO/09086
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
XIX wiek
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromowanie
Wymiary podstawowe
wysokość – 110 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Uznanie autorstwa 4.0

Dzieje zabytku

Rzeźba św. Pawła powstała w XIX wieku. Została wtórnie umieszczona na balustradzie chóru muzycznego, najpewniej w czasie remontu kościoła w latach 1902-1910. Razem z figurą św. Piotra, która stanowi dla niej parę, mogły pierwotnie znajdować się w nieistniejącym już ołtarzu.

Opis

Rzeźba jest ścięta i drążona z tyłu, ustawiona na niskiej podstawie na planie półkola. Święty przedstawiony w całej postaci, zwrócony jest frontalnie, z ugiętą prawą nogą. W prawej, ugiętej ręce podtrzymuje na wysokości talii otwartą księgę, lewa jest wyprostowana, opuszczona w dół. Twarz ma kwadratową, o migdałowatych oczach, krótkim nosie i pełnych ustach, okoloną długą brodą opadającą na pierś oraz długimi, skręconymi włosami sięgającymi ramion. Święty ubrany jest w tunikę przepasaną w talii oraz płaszcz zapięty na piersi, opadający na ramiona i plecy postaci. Figura w całości polichromowana w kolorze złotym.

Zarys problematyki artystycznej

Figura ma zwarty i blokowy charakter, cechuje ją statyka. Anatomia ciał, włosy oraz szaty kształtowane są w sposób uproszczony.
Rzeźbę można zidentyfikować jako św. Pawła po zwyczajowym sposobie przedstawienia tego świętego, a mianowicie długiej brodzie, stroju oraz trzymanej księdze. Święty Paweł występuje najczęściej ze św. Piotrem, którego ikonografii (w zakresie fizjonomii) odpowiada figura stanowiąca dla niego parę, umieszczona po drugiej stronie balustrady chóru muzycznego. Najprawdopodobniej zatem w lewej, wyprostowanej ręce omawiany święty mógł trzymać miecz zwrócony ostrzem w dół.
Święty Paweł pierwotnie nosił imię Szaweł i był gorliwym prześladowcą chrześcijan, aż do czasu nawrócenia. Wówczas przyjął imię Paweł i rozpoczął działalność apostolską. Poniósł śmierć męczeńską przez ścięcie mieczem, dlatego jest on jego atrybutem. Święci Piotr i Paweł często przedstawiani są razem. W Kościele uroczystość obu apostołów obchodzona jest wspólnie, gdyż w tradycji uznaje się, że zginęli w tym samym dniu. Jednocześnie przez swoje zasługi dla Kościoła obaj nazywani są „książętami apostołów”.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Przetarcia i ubytki warstwy polichromii. Silne zabrudzenia na całej powierzchni figury. Ubytki mechaniczne – brak palców lewej dłoni.

Streszczenie

Rzeźba św. Pawła powstała w XIX wieku. Została wtórnie umieszczona na balustradzie chóru muzycznego, najpewniej w czasie remontu kościoła w latach 1902-1910. Razem z figurą św. Piotra, która stanowi dla niej parę, mogły pierwotnie znajdować się w nieistniejącym już ołtarzu. Rzeźbę można zidentyfikować jako św. Pawła po zwyczajowym sposobie przedstawienia tego świętego. Najprawdopodobniej w lewej, wyprostowanej ręce mógł trzymać miecz zwrócony ostrzem w dół.

Bibliografia

Zaleski Wincenty, "Święci na każdy dzień", Warszawa 1989
Spiechowicz-Jędrys Agnieszka, "Wieliczka. Kościół pw. św. Sebastiana", Kraków 2011

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Św. Paweł ", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/sw-pawel-18

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności