Ołtarz główny Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
oświęcimski
Gmina
Przeciszów
Miejscowość
Piotrowice
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Zator
Parafia
Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny
Tagi
ołtarz główny styl neogotycki
Miejsce przechowywania
prezbiterium
Identyfikator
DZIELO/05401
Kategoria
ołtarz
Czas powstania
około 1895 roku
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Kęty
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromia, złocenie
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Ołtarz główny kościoła w Piotrowicach powstał jednocześnie z bryłą budowli.

Opis

Ołtarz przyścienny, architektoniczny, trójosiowy, jednokondygnacyjny ze zwieńczeniem. Mensa skrzyniowa, prostopadłościenna. Na niej dwukondygnacyjne tabernakulum. W dolnej partii dekorowane postacia Baranka Apokaliptycznego drzwiczki ujęte otrołukowymi niszami wypełnionymi pękami kłosó. W drugiej kondygnacji tron wystawienia z niszą zdobioną rozetami i monogramem „IHS”, zwieńczoną nadwieszonymi łukami w ośli grzbiet z pinaklami i kwiatonami i ujętą parą klęczących aniołów. Predella wysoka, dekorowana fryzem arkadkowym, ostrołukowym, wypełnionym fragmentami wili winnej latorośli. W pierwszej kondygnacji retabulum trzy nisze prostokątne zamknięte od góry wimpergą na tle szczytu, ujete pinaklami wspartymi na służkach. Środkowa nisza wyższa i szersza od bocznych, rama dekorowana wyschniętą wicią roślinną, wszystkie zdobione ażurowym ornamentem ostrołukowym i żabkami; szczyty dekoruje fryz z rombami wypełnionymi czworoliśćmi. Boczne nisze zwieńczone ustawionymi skośnie ażurowymi kapliczkami z pinaklami, zdobionymi żabkami i kwiatonami z rzeźbą mężczyzny z wiosłem po lewej i kobiety z lilią po prawej stronie. W środkowej niszy kondygnacji płaskorzeźbiona scena Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny, w bocznych postać starego mężczyzny z kadzielnicą i św. Jan Chrzciciel. Kondygnacja ujęta uszakami utworzonymi z przypór z blendami i pinaklami. W zwieńczeniu ażurowa kapliczka powtarzająca kształt kapliczek wieńczących osie boczne pierwszej kondygnacji z niszą, w której figura św. Józefa z Dzieciątkiem.
Struktura jasnozielona, nisze niebieskie, fragmenty dekoracji czerwone i niebieskie, detale złocone.

Zarys problematyki artystycznej

Ołtarz główny kościoła w Piotrowicach powstał jednocześnie z bryłą budowli i tak jak ona został wykonany w stylu neogotyckim. Można to odnieść do popularnej w dobie nowożytnej idei Gesamtkunstwerk, a więc chęci ujednolicenia stylistycznego i wzajemnego dopełnienia się elementów architektury, wyposażenia i ich oddziaływania na widza. W stylu neogotyckim czerpano ze wzorów średniowiecznych – gotyckich, powielając lub wykorzystując dawne formy oraz ornamenty, komponując z nich nową całość. W trójosiowym ołtarzu bocznym złożono takie elementy stosowane w architekturze gotyckiej jak ażurowe wieżyczki zwieńczone pinaklami, dekorujące je kwiatony oraz żabki, łuki ostre oraz o zamknięciu trójlistnym czy maswerki. Liczne detale podkreślono złoceniem, co jeszcze dodało ołtarzowi ozdobności. Wraz z wypełniającymi go figurami ołtarz jest dobrym przykładem rzemieślniczej twórczości XIX wieku. Struktura nastawy niemal dokładnie powtarza sposób konstrukcji ołtarzy bocznych w nieodległym kościele św. Anny w Stryszawie. Podobieństwo jest tak dalekie, że można przypuszczać, że autorem obu dzieł był ten sam snycerz – Stanisław Jarząbek z Kęt.

Streszczenie

Ołtarz główny kościoła w Piotrowicach powstał jednocześnie z bryłą budowli i tak jak ona został wykonany w stylu neogotyckim. Struktura nastawy niemal dokładnie powtarza sposób konstrukcji ołtarzy bocznych w nieodległym kościele św. Anny w Stryszawie. Podobieństwo jest tak dalekie, że można przypuszczać, że autorem obu dzieł był ten sam snycerz – Stanisław Jarząbek z Kęt.

Jak cytować?

Agata Felczyńska, "Ołtarz główny Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/oltarz-glowny-nawiedzenia-najswietszej-marii-panny-1

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności