Najświętsze Serce Chrystusa

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wielicki
Gmina
Wieliczka
Miejscowość
Gorzków
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Wieliczka
Parafia
Parafia Matki Boskiej Częstochowskiej
Tagi
Hajduk Franciszek Janowski Władysław Najświętsze Serce Jezusa rzeźba religijna rzeźba XX wieku
Miejsce przechowywania
ołtarz boczny północny
Identyfikator
DZIELO/01543
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
pierwsza połowa XX wieku
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Koźmice Wielkie
Technika i materiał
drewno rzeźbione, techniki snycerski, polichromia, złocenie
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Rzeźbę wykonali w pierwszej połowie XX wieku miejscowi rzeźbiarze z Koźmic Wielkich: Władysław Janowski i Franciszek Hajduk. Konserwacja została przeprowadzona wraz z całym ołtarzem w 1949 roku.

Opis

Pełnoplastyczna, polichromowana figura Chrystusa umieszczona w niszy ołtarza. Rzeźba ustawiona na niewielkim prostopadłościennym cokole o ściętych narożach. Chrystus przedstawiony całopostaciowo, w postawie stojącej z lekko ugiętym prawym kolanem, prawą ręką czyniący gest błogosławieństwa, lewą wskazujący na gorejące serce na piersi. Ubrany w długą, bladoniebieską suknię oraz złoty płaszcz przerzucony na lewe ramię i spływający pod prawą ręką. Twarz szczupła, owalna z migdałowymi oczami, długim i prostym nosem, wąskimi ustami. Włosy opadające na ramiona, krótki zarost. Na dłoniach widoczne ślady męki.

Zarys problematyki artystycznej

Rzeźba Najświętsze Serce Jezusa w kościele w Gorzkowie została wykonana w pierwszej połowie XX wieku przez miejscowych rzeźbiarzy z Koźmic Wielkich: Władysława Janowskiego i Franciszka Hajduka. Typ ikonograficzny rzeźby nawiązuje do obrazu, który namalował Pompeo Batoni do kościoła Il Gesù w Rzymie. Wizerunek ukazywał Jezusa w półpostaci, który w lewej ręce trzymał swoje serce na dłoni, a prawą na nią wskazywał. Obraz stał się najczęściej reprodukowanym wzorem ujęcia Najświętszego Serca Jezusa. Drugi obraz Batoniego, o zbliżonej ikonografii, w którym Serce Jezusa goreje na tle jego piersi, a Jezus jedną ręką błogosławi, a drugą wskazuje na serce został w 1891 roku uznany za jedyne dopuszczalne przedstawienie tego tematu. W rzeźbie dziewiętnastowiecznej i dwudziestowiecznej prym wiodły dwa warianty przedstawienia: rozwinięty do pełnej postaci wizerunek Najświętszego Serca Jezusa według Batoniego oraz Venite ad me (Mt 11, 28), w którym Jezus ukazany jest w postawie stojącej, z szeroko rozłożonymi na boki rękoma. Rzeźba w kościele w Gorzkowie bezpośrednio nawiązuje do tego pierwszego wariantu.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Rzeźba Najświętsze Serce Jezusa w kościele w Gorzkowie została wykonana w pierwszej połowie XX wieku przez miejscowych rzeźbiarzy z Koźmic Wielkich: Władysława Janowskiego i Franciszka Hajduka. Reprezentuje popularny od końca XIX wieku wariant ikonograficzny, w którym Jezus ukazany jest całopostaciowo z gorejącym sercem na piersi, na które jedną ręką wskazuje, a drugą błogosławi.

Bibliografia

Klekot Ewa, "Najświętsze Serce Jezusowe – sceny z życia symbolu" , „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa” , s. 55-66
Rycerski Eugeniusz, "Parafia Matki Bożej Częstochowskiej w Gorzkowie", Kraków 2005
Stachura Mieczysław Antoni, "Dom Bożej Matki", Gorzków 2007

Jak cytować?

Maria Działo, "Najświętsze Serce Chrystusa ", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/najswietsze-serce-chrystusa

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności