Grupa Ukrzyżowania

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wadowicki
Gmina
Stryszów
Miejscowość
Stryszów
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Wadowice Południe
Parafia
Parafia Św. Jana Kantego
Tagi
Grupa Ukrzyżowania rzeźba późnobarokowa
Miejsce przechowywania
belka tęczowa
Identyfikator
DZIELO/08273
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
XVIII wiek
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie, srebrzenie
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Figury z grupy Ukrzyżowania na belce tęczowej powstały w XVIII wieku.

Opis

Grupa Ukrzyżowania ustawiona jest na belce tęczowej o falistym zarysie gzymsu z wyodrębnionym pośrodku cokołem z podwieszonym wazonem. Umieszczony na cokole krzyż jest flankowany fragmentami przerwanego półkolistego przyczółka z podwieszonymi wazonami. Do krzyża przybita jest trzema gwoździami pełnoplastyczna figura umarłego Chrystusa. Jego ciało przedstawiono w dużym zwisie, o układzie ramion w kształcie litery „V”, z głową opadającą na prawe ramię oraz stopami skrzyżowanymi w układzie prawa na lewą. Twarz ma pociągłą, o zamkniętych oczach, dużym nosie i otwartych ustach, okoloną krótką brodą oraz kręconymi w grube pukle włosami. Na głowie ma koronę cierniową. Ciało szczupłe o schematycznie zaznaczonych elementach anatomicznych. Perizonium złocone, krótkie, zawiązane na prawym boku, ze zwisem tkaniny. Pionowa belka krzyża zakończona tabliczką z napisem „J.N. / R.J.”, podtrzymywaną przez nadlatujące z góry putto. Na ramionach poprzecznej belki krzyża dwa putta. Na wewnętrznych krawędziach przerwanego przyczółka flankującego krzyż, siedzą dwa putta, a na zewnętrznych ustawione są rzeźby Marii i św. Jana. Po lewej stronie krzyża pełnoplastyczna figura Marii zwróconej w trzech czwartych w lewo z uniesioną głową i splecionymi dłońmi. Ubrana jest w różową suknię ze złoconymi lamówkami i niebieski płaszcz z takimiż lamówkami zarzucony na głowę i ramiona, przewiązany z przodu postaci. Po prawej stronie krzyża pełnoplastyczna figura św. Jana zwróconego w trzech czwartych w prawo, z uniesioną głową i prawą ręką w geście błogosławieństwa, lewą zaś wyciągniętą w bok. Ma pełną twarz okoloną silnie kręconymi włosami sięgającymi ramion. Ubrany jest w zieloną tunikę ze złoconymi lamówkami oraz czerwony płaszcz z podobnymi lamówkami przewiązany diagonalnie przez lewe ramię. Polichromia ciała figur naturalistyczna.

Zarys problematyki artystycznej

Wszystkie figury z grupy Ukrzyżowania na belce tęczowej są spójne pod względem formalnym, zostały zatem wykonane przez tego samego rzeźbiarza. Rzeźby cechują potraktowana w sposób uproszczony anatomia, zwłaszcza w zakresie ciała Chrystusa oraz szablonowych twarzy wszystkich postaci, jak również sztywny i blokowy układ ciała, a także toporny sposób kształtowania tkaniny.
Przedstawienie Ukrzyżowania z Marią i św. Janem zostało zaczerpnięte ze sceny, która wydarzyła się podczas męczeńskiej śmierci Chrystusa na krzyżu, a którą opisuje Ewangelia św. Jana: „Kiedy więc Jezus ujrzał Matkę i stojącego obok Niej ucznia, którego miłował, rzekł do Matki: «Niewiasto, oto syn Twój». Następnie rzekł do ucznia: «Oto Matka twoja». I od tej godziny uczeń wziął Ją do siebie” (J 19, 26-27). Chwilę później Chrystus skonał. Grupa rzeźbiarska przedstawia moment opłakiwania zmarłego już Jezusa przez stojących pod krzyżem Marię i św. Jana.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Silne zabrudzenia wszystkich figur na belce tęczowej.

Streszczenie

Figury z grupy Ukrzyżowania na belce tęczowej powstały w XVIII wieku i zostały wykonane przez tego samego rzeźbiarza. Przedstawienie Ukrzyżowania z Marią i św. Janem zostało zaczerpnięte z Ewangelii św. Jana (J 19, 26-27). Grupa rzeźbiarska z belki tęczowej przedstawia moment opłakiwania zmarłego już Chrystusa przez stojących pod krzyżem Marię i św. Jana.

Bibliografia

"Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska", Warszawa 2016
"Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1: Województwo krakowskie", Warszawa 1953

Osoby związane z dziełem

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Grupa Ukrzyżowania", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/grupa-ukrzyzowania-1

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności