Trójca Święta

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
suski
Gmina
Budzów
Miejscowość
Bieńkówka
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Sułkowice
Parafia
Parafia Przenajświętszej Trójcy
Tagi
malarstwo XIX wieku Stankiewicz Jan Trójca Święta
Miejsce przechowywania
północna ściana prezbiterium
Identyfikator
DZIELO/13770
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
1895 rok
Fundator
Józef Głowacz z Jachówki
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Oświęcim
Technika i materiał
olej na płótnie
Autor noty katalogowej
Maria Działo
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 4.0

Dzieje zabytku

Obraz zamówiono w 1895 roku u malarza Jana Stankiewicza z Oświęcimia za kwotę 40 zł, którą ofiarował Józef Głowacz z Jachówki. Pierwotnie obraz znajdował się na zasuwie ołtarza, obecnie wisi na północnej ścianie prezbiterium.

Opis

Obraz w kształcie stojącego prostokąta z przedstawieniem Trójcy Świętej na tle obłoków. Po prawej stronie Bóg Ojciec ukazany w pozycji siedzącej, ze skrzyżowanymi nogami; z berłem w lewej ręce, wspartej na kolanie; z prawą ręką wyciągniętą w geście błogosławieństwa. Po lewej stronie Chrystus ukazany w pozycji siedzącej, zwrócony trzy czwarte w prawo, podtrzymuje prawą ręką wysoki krzyż. Pomiędzy nimi duży, błękitno-zielony glob ziemski dźwigany przez dwa aniołki. W zwieńczeniu gołębica Ducha Świętego z rozpostartymi szeroko skrzydłami otoczona otokiem światła. Bóg Ojciec ubrany w pomarańczową suknię z długimi rękawami oraz fioletowy płaszcz z jedną połą zwiewnie unoszącą się za jego plecami. Chrystus w czerwonym płaszczu, odsłaniającym nagi tors. Twarz Boga Ojca owalna, z długim i wąskim nosem, okolona długą i siwą brodą. Chrystus o twarzy podłużnej; z długim i wąskim nosem; okolonej krótką, ciemnobrązową brodą i długimi włosami spływającymi na plecy. Na ciele Chrystusa widoczne ślady męki. Wokół głowy Chrystusa nimb krzyżowy, natomiast wokół głowy Boga Ojca nimb trójkątny. W dolnej części kompozycji dwa klęczące anioły, ustawione tyłem, z trybularzami w dłoniach. U góry cztery uskrzydlone główki aniołków. Kolorystyka obrazu intensywna, nasycona. W prawym dolnym narożu sygnatura: „MALOWAŁ: / JAN STANKIEWICZ 1895 R(ok) / OŚWIĘCIM”, w lewym informacja o konserwacji: „KONSERWACJA / ART(ysta) MALARZ / E. A. Karaś / KRAKÓW 2011 r(ok)”. Rama drewniana, profilowana i złocona.

Zarys problematyki artystycznej

Obraz zamówiono w 1895 roku u malarza Jana Stankiewicza z Oświęcimia za kwotę 40 zł, którą ofiarował Józef Głowacz z Jachówki. Malarz ten dwa lata później zrealizował kolejne zlecenie dla kościoła w Bieńkówce w postaci wymalowania czterech sztandarów i pięciu chorągwi kosztem 180 zł. Obraz z przedstawieniem Trójcy Świętej w kościele w Bieńkówce został bardzo przemalowany w trakcie konserwacji, którą wykonał artysta-malarz E. A. Karaś w Krakowie w 2011 roku.

Ikonografia Trójcy Świętej sięga XII wieku, gdzie Bóg Ojciec był ukazywany w postaci siedzącego starca, Chrystus ukrzyżowany oparty o kolana Boga Ojca, a Duch Święty w postaci gołębicy, unoszącej się nad nimi (Tron Łaski). Trynitarne wezwanie kościoła w Bieńkówce znalazło swoje odzwierciedlenie w wystroju ołtarza głównego świątyni. Jego ikonografia nawiązywała ideowo do wezwania kościoła, stąd w zwieńczeniu ołtarza głównego wyobrażono rzeźbę Trójcy Świętej, zaś w polu środkowym umieszczono pierwotnie obraz Jana Stankiewicza z Oświęcimia, który obecnie zdobi północną ścianę prezbiterium.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry. Konserwację obrazu wykonał malarz E. A. Karaś w Krakowie w 2011 roku.

Streszczenie

Obraz z przedstawieniem Trójcy Świętej, pędzla Jana Stankiewicza z Oświęcimia z 1895 roku bezpośrednio nawiązuje do wezwania bieńkowskiej świątyni. Ikonograficznie zachowuje popularny temat w sztuce chrześcijańskiej przedstawiającej Boga Ojca jako starca, Chrystusa z krzyżem, ubranego w czerwony płaszcz oraz unoszącej się nad nimi gołębicy Ducha Świętego.Obraz pierwotnie znajdował się na zasuwie ołtarza głównego, obecnie wisi na północnej ścianie prezbiterium.

Bibliografia

"Kalendarz 2001. Z informacjami o patronach i wezwaniach świątyń oraz strojach ludowych z okolic Babiej Góry", Zawoja 2000
Leśniakiewicz Marcin , "Babia Góra i okolice", Sucha Beskidzka 2015
"Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska", Warszawa 2016

ŹRÓDŁA ARCHIWALNE

Archiwum Parafialne w Bieńkówce, Kronika parafialna, Bieńkówka (1796-1907, 1945-1948), k. 9, 10.

Inne dzieła tego autora

Jak cytować?

Maria Działo, "Trójca Święta", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/trojca-swieta-5

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności