Ołtarz boczny Ukrzyżowania

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
krakowski
Gmina
Skawina
Miejscowość
Krzęcin
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Parafia Narodzenia Najświętszej Marii Panny
Tagi
ołtarz boczny
Identyfikator
DZIELO/03020
Kategoria
ołtarz
Ilość
1
Czas powstania
XIX/XX wiek
Technika i materiał
drewno, techniki stolarskie i rzeźbiarskie, polichromia, złocenie, srebrzenie
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Dzieje zabytku nie są znane, ale w inwentarzu z 1891 roku wymieniono jeszcze w tym miejscu ołtarz w stylu neogotyckim wykonany z drzewa dębowego.

Opis

Ołtarz architektoniczny, przyścienny, jednoosiowy, jednokondygnacyjny ze zwieńczeniem. Nastawa umieszczona jest na skrzyniowej mensie z kamiennym blatem. Antepedium ozdabia okrągła płycina z czteroliściem wpisanym w koło, flankowana przez dwie kwadratowe płyciny, których wewnętrzne krawędzie są wklęsłe. Boczne ścianki mensy ozdobione są prostokątną płyciną. Nastawa flankowana ustawionymi na wysuniętych partiach cokołu kolumnami dźwigającymi pełne belkowanie wyłamane na ich osiach i podtrzymujące fragmenty urwanego przyczółka. Cokół jest dekorowany prostokątnymi płycinami, na osiach zewnętrznych dodatkowo wypełnionymi ornamentem małżowinowym i rocaille’owym. W polu centralnym nisza zamknięta od góry łukiem spłaszczonym, w której na tle złoconego tła umieszczono krucyfiks przesłaniany wizerunkiem „Jezu Ufam Tobie”. Poniżej niszy trzy płyciny z symetryczną dekoracją rocaille’ową, powyżej wstęga z napisem „OJCZĘ ODPUS NAM” ujęta liśćmi. Kondygnacja jest z lewej strony ujęta uszakiem skomponowanym z ażurowej wici akantowej. Pole zwieńczenia wypełnia rama w kształcie stojącego owalu z wizerunkiem św. Teresy od Dzieciątka Jezus otoczona ornamentem inspirowanym małżowinowym. Powyżej muszla palmetowa, na urwanych fragmentach przyczółka posadowiono anioły.
Struktura polichromowana na kremowo ze złoconą i srebrzoną ornamentyką oraz detalami architektonicznymi.

Zarys problematyki artystycznej

Ołtarz boczny kościoła Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Krzęcinie nosi cechy dojrzałego oraz klasycyzującego baroku, tworząc konstrukcję neobarokową. Struktura opiera się na wzorach wykształconych w sztuce nowożytnej. Nastawa jest posadowiona na wysokim cokole, z polem głównym flankowanym podporami, z obrazem w pierwszej kondygnacji oraz w zwieńczeniu. Uzupełniają ją dekoracje inspirowane ornamentami opartymi na popularnym w XVII wieku wątku małżowinowo-chrząstkowym oraz rokokowym rocaille’u. Spokojna struktura oraz głowice kolumn dekorowane palmetami są ukłonem w stronę sztuki klasycyzującej. Ołtarz jest dziełem neobarokowym, łączącym w sobie w kreatywny sposób elementy różnych faz baroku uzupełnionym o typowe dla nich ornamenty, co czyni go dziełem końca XIX lub początku XX wieku.
Został wykonany równolegle ze stojącym po przeciwnej stronie ołtarzem z wizerunkiem św. Józefa.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry, po konserwacji.

Streszczenie

Ołtarz boczny kościoła Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Krzęcinie został wykonany w drugiej końcu XIX lub na początku XX wieku i jest dziełem neobarokowym. W jego polu głównym umieszczono wizerunek Ukrzyżowanego oraz „Jezu Ufam Tobie”.

Bibliografia

Spiechowicz-Jędrys Agnieszka, "Krzęcin. Parafia Narodzenia Najświętszej Maryi", Kraków 2004
Kutaś Paweł, "Szlak Architektury Drewnianej w Małopolsce ​ ", Zakrzów 2013
"Zabytki sztuki w Polsce. Małopolska", Warszawa 2016

Jak cytować?

Agata Felczyńska, "Ołtarz boczny Ukrzyżowania", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2025, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/oltarz-boczny-ukrzyzowania

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności