Najświętsza Maryja Panna Niepokalanie Poczęta

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
suski
Gmina
Jordanów
Miejscowość
Łętownia
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Św. Apostołów Szymona i Judy
Tagi
Immaculata malarstwo XX wieku Najświętsza Maria Panna Niepokalanie Poczęta sztuka pierwszej połowy XX wieku
Miejsce przechowywania
zasuwa ołtarza głównego
Identyfikator
DZIELO/11183
Kategoria
obraz
Ilość
1
Czas powstania
1911 rok
Fundator
Jadwiga z Kempnerów Żelechowska
Miejsce (państwo, miasto, region geograficzny)
Lwów
Technika i materiał
olej na płótnie
Wymiary podstawowe
szerokość – 150 cm
wysokość – 250 cm
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 4.0

Dzieje zabytku

Obraz Najświętszej Marii Panny Niepokalanie Poczętej namalował Leonard Wintorowski we Lwowie w 1911 roku. Dzieło do kościoła w Łętowni ofiarowała Jadwiga z Kempnerów Żelechowska. Rodzina Kempnerów była dziedzicami Łętowni i miała przywilej patronatu nad kościołem w XIX i w pierwszej połowie XX wieku.

Opis

Obraz w kształcie stojącego prostokąta zamkniętego łukiem odcinkowym nadwieszonym z przedstawieniem Najświętszej Mari Panny Niepokalanie Poczętej unoszącej się pośród obłoków. Maria ukazana w całej postaci, frontalnie, z uniesioną głową skierowaną w lewo, z rękami skrzyżowanymi na piersi, stoi w kontrapoście, na sierpie księżyca. Twarz ma owalną, o dużych, migdałowatych oczach skierowanych w górę, uniesionych brwiach, wąskim nosie i pełnych ustach. Włosy ma jasnobrązowe, falowane, opadające wzdłuż ramion. Ubrana jest w obszerną, białą tunikę oraz jasnoniebieski płaszcz zarzucony na lewy bok postaci z rozwianymi w prawo fragmentami tkaniny z przodu i z tyłu postaci. Wokół jej głowy nimb promienisty oraz wieniec z dwunastu gwiazd. Maria unosi się na obłoku, ukazana jest na tle nieba wypełnionego szaro-różowo-błękitnymi obłokami, rozjaśnionymi wokół jej głowy. Postać Marii w dolnej partii obrazu flankują postacie puttów i uskrzydlonych główek anielskich skrytych wśród obłoków. W prawym dolnym rogu obrazu sygnatura „Leonard Wintorowski / pinx(it) 1911 Lwów”. Na odwrocie obrazu napis „ofiara / Jadwigi z Kempnerów / Żelechowskiej / Łętownia / 9. IX. 1911”.


Zarys problematyki artystycznej

Ikonografia Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej w sztukach plastycznych wykształciła się w związku z jej kultem długo przed ogłoszeniem dogmatu o Niepokalanym Poczęciu, co miało miejsce dopiero w 1854 roku. Wizerunek Niepokalanej kształtował się na średniowiecznych przedstawieniach Niewiasty Apokaliptycznej, dlatego symbole tej ostatniej, takie jak wieniec z 12 gwiazd, sierp księżyca, słońce i smok (który przybrał później postać węża) zostały stałymi elementami ikonografii Immaculaty. Omawiany obraz przedstawia Matkę Boską Niepokalanie Poczętą w typie samodzielnego wizerunku Marii, zwanym „Immaculata idealna”, który wykształcił się w XVII wieku. Maria została przedstawiona bez towarzyszących jej innych postaci, ani biblijnych symboli i Dzieciątka Jezus. Ukazana jest jako stojąca w chwale (na tle nieba), adorowana przez anioły. Przedstawienie to akcentuje czystość i wolność od grzechu pierworodnego Marii.
Na kształt ikonografii Niepokalanej w malarstwie europejskim wpłynęły dzieła malarzy sewilskich z XVII wieku rozpowszechniane w grafice reprodukcyjnej. Szczególnie znaczenie miały liczne obrazy Immaculaty wykonane przez Bartolomé Estebana Murillo, które malował w latach 1650-1680, a które były kopiowane aż po wiek XX. Omawiany obraz z Łętowni wzorowany jest na dziele tego malarza „Niepokalana z Aranjuez” (La Inmaculada Concepción de Aranjuez) z około 1675 roku, który obecnie znajduje się w Museo del Prado. Malarz powtórzył za pierwowzorem całą postać Marii, jakkolwiek inaczej przedstawił towarzyszące jej anioły w dolnej partii obrazu. Na dziele Murilla putta ukazane są u dołu obrazu, gdzie podtrzymują obłoki na których stoi Niepokalana i trzymają jej atrybuty, zaś na obrazie z Łętowni aniołki skryte pośród obłoków flankują postać Marii.


Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Obraz Najświętszej Marii Panny Niepokalanie Poczętej namalował Leonard Wintorowski we Lwowie w 1911 roku. Dzieło do kościoła w Łętowni ofiarowała Jadwiga z Kempnerów Żelechowska. Omawiany obraz przedstawia Matkę Boską Niepokalanie Poczętą w typie samodzielnego wizerunku Marii, zwanym „Immaculata idealna”, który wykształcił się w XVII wieku. Wzorowany jest na dziele „Niepokalana z Aranjuez” (La Inmaculada Concepción de Aranjuez) z około 1675 roku namalowanym przez Bartolomé Estebana Murillo, które obecnie znajduje się w Museo del Prado.

Bibliografia

Janicka-Krzywda Urszula, "Łętownia. Kościół pw. św Apostołów Szymona i Judy Tadeusza", Kraków 2011
Biernacka Małgorzata, Dziubecki Tomasz, Graczyk Hanna, Pasierb Janusz Stanisław, "Maryja Matka Chrystusa", Warszawa 1987
Witko Andrzej, "Sewilskie malarstwo siedemnastego wieku. Od wizji mistycznych do martwych natur", Kraków 2013

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Najświętsza Maryja Panna Niepokalanie Poczęta", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/najswietsza-maryja-panna-niepokalanie-poczeta

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności