Matka Boska Szkaplerzna ze św. Szymonem Stockiem i św. Marią Magdaleną de Pazzi

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
suski
Gmina
Jordanów
Miejscowość
Łętownia
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Parafia
Św. Apostołów Szymona i Judy
Tagi
gloria Matka Boska Szkaplerzna
Miejsce przechowywania
nad arkadą kaplicy Matki Boskiej Łętowskiej
Identyfikator
DZIELO/10746
Kategoria
rzeźba
Dookreślenie zabytku
płaskorzeźba
Ilość
1
Czas powstania
XVIII wiek
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromowanie, złocenie, srebrzenie, laserowanie
Autor noty katalogowej
Paulina Kluz
Domena Publiczna

Dzieje zabytku

Płaskorzeźba z przedstawieniem Matki Boskiej Szkaplerznej ze św. Szymonem Stockiem i św. Marią Magdaleną de Pazzi powstała w XVIII wieku.

Opis

Na tle srebrzonych obłoków przedstawienie tronującej Matki Boskiej z Dzieciątkiem, flankowanej przez klęczące postacie świętych. Maria ukazana jako siedząca, frontalnie, przechylona w prawo, z prawą ręką wyciągniętą w dół oraz lewą podtrzymującą Dzieciątko. Ubrana jest w różową suknię, przepasaną w talii oraz złocony welon i złocony płaszcz, opadający na kolana. Dzieciątko w pozycji siedzącej, zwrócone w lewo, pochylone, obie ręce ma ugięte. Przewiązane jest srebrzoną pieluszką. Po prawej stronie Marii klęczy św. Szymon Stock, zwrócony w trzech czwartych w lewo, z uniesioną głową, odchylony w tył, prawą rękę kładzie na piersi, lewą wyciąga w górę. Twarz ma pełną, na głowie ma tonsurę. Ubrany jest w brązowy habit, ze złoconym szkaplerzem i srebrzonym płaszczem z kapturem. Po lewej stronie klęczy św. Maria Magdalena de Pazzi, zwrócona w trzech czwartych w prawo, z uniesioną głową, lewą rękę ma opuszczoną wzdłuż boku, prawą wyciąga w górę. Ubrana jest w brązowy habit, ze złoconym szkaplerzem oraz w srebrzony welon i płaszcz, na głowie ma zieloną koronę cierniową. U stóp Matki Boskiej, na tle obłoków banderola z napisem „WITAJ KRÓLOWA”, pod nim zaś dwie uskrzydlone główki anielskie. Poniżej całej sceny srebrzona banderola z napisem „POD TWOJA OBRONE UCIEKAMY SIE”. Całość w złoconej glorii promienistej. Polichromia ciał postaci naturalistyczna.

Zarys problematyki artystycznej

Przedstawienie Matki Boskiej przekazującej szkaplerz św. Szymonowi Stockowi łączy się z legendą, według której w nocy z 15 na 16 lipca 1251 świętemu objawiła się Matka Boska, która trzymała w ręku tę część stroju zakonnego i objaśniła mu przywileje z nim związane. W sztukach plastycznych objawienie to zaczęto przedstawiać jako wizję podarowania świętemu szkaplerza przez Marię. Jako osobny temat ofiarowanie szkaplerza pojawiało się od XVI wieku. Z czasem przedstawienia te zaczęto rozbudowywać o współuczestniczące w tym akcie postacie innych karmelitańskich świętych. Na omawianej płaskorzeźbie św. Szymonowi w wizji przekazania szkaplerza towarzyszy św. Maria Magdalena de Pazzi, karmelitańska mistyczka, której atrybutem jest korona cierniowa. Kompozycja symetrycznej sceny z przedstawieniem Matki Boskiej z Dzieciątkiem, w której Maria przekazuje szkaplerz św. Szymonowi, a Dzieciątko innej świętej tego samego zakonu nawiązuje do popularnych w XVII i XVIII wieku wizerunków Matki Boskiej Różańcowej ze św. Dominikiem i św. Katarzyną Sieneńską.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Ubytki i przetarcia złoceń i srebrzeń; silne zabrudzenia.

Streszczenie

Płaskorzeźba z przedstawieniem Matki Boskiej Szkaplerznej ze św. Szymonem Stockiem i św. Marią Magdaleną de Pazzi powstała w XVIII wieku. Przedstawienie Matki Boskiej przekazującej szkaplerz św. Szymonowi Stockowi łączy się z legendą, według której w nocy z 15 na 16 lipca 1251 świętemu objawiła się Matka Boska, która trzymała w ręku tę część stroju zakonnego i objaśniła mu przywileje z nim związane. Na omawianej płaskorzeźbie św. Szymonowi towarzyszy św. Maria Magdalena de Pazzi, karmelitańska mistyczka, której atrybutem jest korona cierniowa.

Bibliografia

"Maryja Orędowniczka Wiernych. Ikonografia nowożytnej sztuki kościelnej w Polsce, t. 2", Warszawa 1987
Janicka-Krzywda Urszula, "Łętownia. Kościół pw. św Apostołów Szymona i Judy Tadeusza", Kraków 2011

Jak cytować?

Paulina Kluz, "Matka Boska Szkaplerzna ze św. Szymonem Stockiem i św. Marią Magdaleną de Pazzi", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2022, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/matka-boska-szkaplerzna-ze-sw-szymonem-stockiem-i-sw-maria-magdalena-de-pazzi

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności