Ewangelista

Województwo
MAŁOPOLSKIE
Powiat
wielicki
Gmina
Wieliczka
Miejscowość
Wieliczka
Metropolia
Krakowska
Diecezja
Krakowska
Dekanat
Wieliczka
Parafia
Św. Klemensa
Tagi
rzeźba XVIII wieku
Miejsce przechowywania
ołtarz w prezbiterium, ściana południowa
Identyfikator
DZIELO/14728
Kategoria
rzeźba
Ilość
1
Czas powstania
XVIII wiek
Technika i materiał
drewno, techniki rzeźbiarskie, polichromia, złocenie
Autor noty katalogowej
Agata Felczyńska
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska

Dzieje zabytku

Rzeźba została wykonana w XVIII wieku i miała najprawdopodobniej zdobić ambonę dawnego kościoła. W nowym umieszczona była w ołtarzu św. Józefa, a w 1996 roku została przeniesiona do zakrystii. W 2006 roku wkomponowano ją w ołtarz boczny w prezbiterium.

Opis

Figura pełna na cokole. Ewangelista ukazany w całej postaci, stojący frontalnie, w kontrapoście, z prawą nogą zgiętą w kolanie i stopą odstawioną nieznacznie do tyłu. Prawą ręką przytrzymuje opartą o biodro zamkniętą księgę, lewa, zgięta w łokciu, uniesiona jest do góry z otwartą, płasko ułożoną dłonią; święty patrzy przed siebie. Ma owalną twarz o okrągłych, szeroko otwartych oczach, ponad którymi widoczne uniesione brwi, o prostym nosie i szerokich ustach; na policzkach rumieńce. Włosy opadają mu na kark, długa broda ułożona w grube pukle rozwiewa się delikatnie na boki. Ewangelista jest ubrany w zieloną suknię przewiązaną w pasie złotym sznurem, zmarszczoną powyżej tego przewiązania; jej fałdy podkreślają ułożenie nóg. Przez plecy i prawą rękę święty ma przerzucony złoty płaszcz. Włosy i zarost brązowe, polichromia w odsłoniętych partiach karnacji traktowana naturalistycznie.

Zarys problematyki artystycznej

Omawiana figura jest jedną z czterech, podobnych stylistycznie rzeźb przedstawiających męskie postaci. Każda z nich została przedstawiona z księgą, a dodatkowo jedna jako młodzieniec, co wskazuje jednoznacznie, że są to przedstawienia czterech ewangelistów. Początkowo stanowiły grupę, która zdobiła ambonę, obecnie figury zostały wtórnie użyte do dekoracji dwóch naprzeciwległych ołtarzy.
Rzeźba powstała w XVIII wieku, zaś o jej silnych związkach z tradycją barokową świadczą: układ sukni podkreślającej budowę ciała postaci oraz obszerny, łamany grubymi fałdami płaszcz. Warto zwrócić uwagę na typowe dla tego okresu ułożenie zarostu, który jakby rozwiewał się pod wpływem wiatru. Rzeźbę cechuje poprawne odwzorowanie anatomii, jednak schematycznie ujęta twarz i nienaturalnie sztywne dłonie dowodzą, iż jest ona wyrobem warsztatu, który seryjnie powielał wzory stojące na wyższym od jego produkcji poziomie artystycznym.

Stan zachowania / Prace konserwatorskie

Dobry.

Streszczenie

Rzeźba jest jedną z czterech figur ewangelistów, które zostały wykonane w XVIII wieku jako dekoracja ambony w kościele św. Klemensa. Jej forma jest osadzona w tradycji baroku, o czym przede wszystkim świadczy charakterystyczny układ fałdów szat.

Jak cytować?

Agata Felczyńska, "Ewangelista", [w:] "Sakralne Dziedzictwo Małopolski", 2021, źródło:  https://sdm.upjp2.edu.pl/dziela/ewangelista

Uwaga. Używamy ciasteczek. Korzystanie ze strony sdm.upjp2.edu.pl oznacza, że zgadzasz się na ich używanie. Więcej informacji znajdziesz w zakładce Polityka prywatności